"Na luksus Pnocy pracuj niewolnicy z Poudnia"

- Konsumpcjonizm Pnocy i Zachodu moe istnie dziki, praktycznie rzecz biorc, niewolnictwu na Poudniu - mwi w TOK FM Krzysztof Cibor, przypominajc dla kogo produkowali ludzie, ktrzy zginli w zeszym tygodniu w zawalonym budynku fabryki w Bangladeszu. Przekonywa, e decyzje nas - konsumentw - mog zmieni warunki pracy w krajach rozwijajcych si.
W stolicy Bangladeszu, Dhace, w czwartek run budynek. Zginy co najmniej 273 osoby, okoo 1000 zostao rannych. Znajdujce si w budynku fabryki produkoway dla wiatowych potentatw odzieowych, tych samych, ktrych ubrania lduj potem na pkach galerii handlowych i supermarketw krajw rozwinitych.

Reporter Associated Press znalaz w gruzach odzie marek: Saddlebred, Easy Care Oxford, Next, Tweeti.com oraz LcWaikiki. Dotar te do informacji o firmach, ktre produkoway odzie w zawalonym budynku, i o ich kontrahentach - midzynarodowych sieciach odzieowych. Czytaj wicej - lista fabryk i kontrahentw >>

Polski luksus na barkach Poudnia

- Konsumpcjonizm, na pnocnej pkuli, na Zachodzie moe istnie dziki, praktycznie rzecz biorc, niewolnictwu na Poudniu - mwi w TOK FM Krzysztof Cibor, redaktor naczelny portali Ekonomiaspoleczna.pl i bezrobocie.org.pl. Dotyczy to take Polski: - Z punktu widzenia ludzkoci w Polsce yjemy w luksusie. I na ten luksus pracuj niewolnicy lub bardzo sabo wynagradzane osoby gdzie na Poudniu - dodaje. Cibor ma jednak nadziej, e doszlimy do pewnego punktu kulminacyjnego: - Ta spryna powinna zacz si luzowa - uwaa.



Mona kupowa "fair"

Jak unika kupowania produktw, ktre zostay wyprodukowane w skandalicznych warunkach? Najprociej szuka metek certyfikatem Fair Trade. - To najbardziej znany certyfikat, ale jest ich wicej. Kupujc taki produkt, ostateczny klient ma pewnego rodzaju gwarancj, e osoba, ktra to wyprodukowaa, nie zostaa przez nas wykorzystana; e nie s amane prawa pracownicze, prawa czowieka, gdzie nie jest naduywane rodowisko - tumaczy Cibor.



- Ale w systemie Fair Trade te zdarzaj si wynaturzenia - zwrci uwag prowadzcy program "Post factum" Pawe Sulik. - Kady system certyfikacyjny nie ma stuprocentowej kontroli - przyzna Krzysztof Cibor. - Ale mimo wszystko jest to pewien ruch w dobr stron. Im wicej bdzie klientw, ktrym zaley produktach wytwarzanych etycznie, sprawiedliwe, z tym wikszym ostracyzmem bd si spotykay takie wynaturzenia - uwaa.

Polacy jeszcze si nie nasycili?

Jeli chodzi o najblisz perspektyw, Cibor nie jest optymist. Przynajmniej jeli chodzi o polskich "przecitnych" konsumentw. - W Polsce cigle jest problem, e wci dla nas cena jest bardzo wanym aspektem przy wyborze. To jest w sumie zrozumiae, bo nie zarabiamy bardzo duo, a chcemy mie coraz wicej, bo ssiedzi maj - mwi w TOK FM.

- Osoby wiadome problemu uprawiaj wasne bojkoty, ale na generalny bojkot nie jestemy jeszcze gotowi. Co takiego si dzieje na Zachodzie. Myl, e do tego dojdziemy, kiedy ju nasycimy nasze pki, kiedy ju bdziemy wiedzieli, e pozyskiwanie nowych rzeczy niekoniecznie nas wzbogaca. Wtedy pomylimy, czy nie moglibymy pomc tym p-niewolnikom, ktrzy dla nas pracuj - przewiduje Cibor.

Bluzka za 30 z? Tyle kosztowao jej zebranie, przetworzenie?

Jeli zaczniemy bojkotowa produkty np. z Bangladeszu, to ten eksport po prostu zniknie, a kraj przecie yje z produkowania tanio rzeczy - tak brzmi najpopularniejszy argument przeciwko bojkotowi produktw wytwarzanych "nie fair". - To nie chodzi o to, e przestaniemy w ogle kupowa, bdziemy potrzebowali tych rzeczy. By moe nie bdziemy kupowali koszulki za 30 z, a za 90 z, dlatego, e tyle realnie kosztuje jej wyprodukowanie - jeeli zapacimy godziw cen osobie, ktra zbiera bawen, pniej j przetwarza, szyje... - wylicza Cibor. - Zmiana zachowa konsumenckich wcale niekoniecznie musi si odbi negatywnie na sytuacji tych osb - uwaa.

Jak podkrela go TOK FM, niektre globalne marki te ju si zmieniaj, pojawiaj si peczki ze znakiem Fair Trade. - Jeszcze kilkanacie lat temu gwna konkurencyjno chiskich produktw polegaa na ich niskiej cenie. Dzi w Chinach poszczeglni producenci take dostrzegaj to, e trzeba produkowa rzeczy z zachowaniem podstawowych norm, bo klienci z Europy, Ameryki Pnocnej zwracaj coraz czciej na to uwag - podkrela.

Zamieszki po tragedii

Nastpnego dnia po zawaleniu si budynku w stolicy Bangladeszu, Dhace, doszo do zamieszek i star z policj. - Setki tysicy protestujcych zaatakowao fabryki na przedmieciach Dhaki i przewracao samochody - pisze agencja AFP. - Sytuacja jest niestabilna. Setki tysicy robotnikw uczestniczy w manifestacji. Do rozpdzenia tumu uylimy gumowych kul i gazu zawicego - poinformowa funkcjonariusz banglijskiej policji.