Krótka historia pierwszych wyborów samorządowych w Polsce

Obecnie, trudno wyobrazić sobie funkcjonowanie naszych lokalnych społeczności bez istnienia przedstawicielstwa w postaci samorządów. Samorządy te, wybierane są w drodze demokratycznych wyborów. Ich historia - w przypadku naszej ojczyzny - sięga lat 90. ubiegłego wieku.

Kiedy odbyły się pierwsze wybory samorządowe w Polsce?

W Polsce, pierwsze wybory, których celem było ustanowienie samorządów terytorialnych, odbyły się 27 maja 1990 roku. Były one jedną z konsekwencji wynikających ze zmian politycznych oraz gospodarczych zachodzących w Polsce po 1989 roku, a zwłaszcza ustawy o samorządach gminnych z dnia 8 marca 1990 roku. Wybory te, oprócz bycia pierwszymi rzeczywiście demokratycznymi od 1945 roku, stanowiły także kolejny krok w kształtowaniu nowej, wolnej Rzeczpospolitej.

Kogo wybierano w 1990 roku?

Najważniejszym celem wprowadzenia wyborów samorządowych i reform prawa z nimi związanych, było zastąpienie wywodzących się z czasów PRL rad narodowych radami gmin. Zadaniem wyborców było wybranie radnych, którzy mieli wchodzić w składy rad gmin, rad miejskich, rad gminno-miejskich, a także – ze względu na rozległość miasta – rad kilku dzielnic stolicy Polski, Warszawy. Liczba okręgów wyborczych w ówczesnym czasie wynosiła niemal 48 tysięcy, z czego ponad 47 tysięcy stanowiły okręgi jednomandatowe.

Do wyborów zgłoszonych zostało nieco ponad 147 tysięcy kandydatów, z których wybranych zostało niespełna 52 tysięcy radnych.

Frekwencja w wyborach

Mimo szansy dla rozwoju lokalnych społeczności, którą były pierwsze wybory samorządowe w III RP – frekwencja nie była powalająca. Na wyborach stawiło się bowiem 42% obywateli uprawnionych do głosowania. Spośród oddanych przez nich głosów, 2% uznano za nieważne.

Wyniki wyborów

Pierwsze wybory samorządowe w wolnej Polsce, jednoznacznie wygrały komitety związane z ruchem Solidarności, uzyskując 53,1% głosów. Wybory te były jednocześnie ostatnimi, w których komitety te wystąpiły w tak silnej, zjednoczonej postaci – niedługo po odniesionym zwycięstwie, zaczęło dochodzić do rozłamów i fragmentacji na niezależne stowarzyszenia.

Drugą lokatę pod względem popularności wśród wyborców, uzyskały lokalne komitety wyborcze, zdobywając 24,7% głosów, jednocześnie zostawiając pozostałe partie i stowarzyszenia daleko w tyle. Na kolejnych miejscach znalazły się: Polskie Stronnictwo Ludowe (4,3%),  Socjaldemokracja Rzeczpospolitej Polskiej (2,7%), Stronnictwo Demokratyczne (2,1%), oraz Konfederacja Polski Niepodległej (1%).

Na nowo uformowane rady gmin nałożono obowiązek wyboru prezydentów, burmistrzów, a także wójtów, którzy stanowią element wiedzy wykonawczej w Polsce.

Daty kolejnych wyborów samorządowych

Wybory samorządowe przetrwały w podobnej formie do dnia dzisiejszego, ewoluując jedynie w zakresie niektórych ich szczegółów – jedną ze zmian wprowadzonych w nowym stuleciu, jest chociażby uwzględnienie w wyborach także głosowania na organy władzy wykonawczej.

Po pierwszych wyborach samorządowych w 1990 roku, kolejne odbyły się w latach:

  • 1994,
  • 1998,
  • 2002,
  • 2006,
  • 2010,
  • 2014.

Kolejne wybory samorządowe zaplanowano na jesień 2018 roku. Wybory samorządowe 2018 - kiedy? Termin >>>

Wybory samorządowe 2018 odbędą się zgodnie z nowymi założeniami prawa. Czytaj więcej na ten temat: Co się zmieniło jeśli chodzi o wybory samorządowe?

Podsumowując: pierwsze wybory samorządowe w 1990 roku, przyniosły ze sobą nadzieję na budowę samorządów terytorialnych. Chociaż swe głosy zdecydowała się oddać jedynie 42 proc. obywateli, dzień 27 maja 1990 roku bez wątpienia stanowi istotną datę w historii III Rzeczypospolitej.

Konserwatywny przeciwnik aborcji i homoseksualizmu. Kim jest kandydat PO na prezydenta Wrocławia?

Więcej o:
Komentarze (3)
Pierwsze wybory samorządowe w Polsce. Krótka historia
Zaloguj się
  • jacek.placek.pl

    Oceniono 8 razy 4

    "Obecnie, trudno wyobrazić sobie",
    "Samorządy te, wybierane są"

    Przecinki?
    Dalej nie czytam. Nie lubię nieuków.

  • j_p_salomonczyk

    Oceniono 3 razy 3

    Pamiętam te "pierwsze" wybory. Kandydaci byli tragiczni! Generalnie rzecz ujmując jeśli ktoś sobą cokolwiek reprezentował trzymał się od samorządów jak najdalej. Kandydatami często byli frustraci zbyt głupi nawet na to by zrobić "karierę" w podstawowej komórce PZPR. Drugi typ kandydatów reprezentował interesy miejscowego proboszcza zupełnie tak samo jak w czasach, gdy księża mawiali "Naczelnik gminy czy komendant MO tu nie rządzą. To ja jestem tu Władzą!!!! (Słyszałem to osobiście kilkakrotnie!). Nawet zgłosiłem ten problem jednemu z późniejszych bardzo prominentnych posłów i usłyszałem "Musi minąć co najmniej kilkadziesiąt lat, by ludzie nauczyli się nie wybierać tandety". Jakoś minęło od '89 roku już prawie trzydzieści lat i w samorządach moim zdanie nadal są odpadki a ludzie, którzy sobą coś reprezentują trzymają się od nich jak najdalej!

  • krynolinka

    Oceniono 7 razy 3

    Pierwsze najprawdziwsze to dopiero w tym roku będą. No naprawdę tak fałszować historię ?
    I będą pierwszymi uczciwymi pod warunkiem, że PiS wygra.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX