W spisie ludności trzeba będzie określić przynależność wyznaniową? Mamy odpowiedź GUS

W najbliższym narodowym spisie powszechnym ludności będziemy pytani m.in. o przynależność wyznaniową. Zaniepokojenie m.in. Rzecznika Praw Obywatelskich wywołał jednak brak informacji, że odpowiedzi na to pytanie nie trzeba udzielać. Główny Urząd Statystyczny uspokaja: - Treść jak i sposób zadawania pytania o przynależność do wyznania religijnego w spisie mają charakter dobrowolny.

Wielkimi krokami zbliża się kolejny narodowy spis powszechny ludności i mieszkań. Odbędzie się on od 1 kwietnia 2021 roku do 30 czerwca 2021 roku.

Pytanie o wyznanie będzie obowiązkowe?

Jednym z pytań, na które obywatele będą odpowiadać, na mocy ustawy z 9 sierpnia 2019 roku o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań w 2021 r., będzie pytanie o przynależność wyznaniową. Z ustawy zniknęła jednak informacja, że udzielenie odpowiedzi na takie pytanie jest dobrowolne, co było jednoznacznie określone w ustawie z 4 marca 2010 roku, która przyjęta została przed spisem ludności w roku 2011. Wtedy art. 6 pkt. 3 stanowił:

Wyłącznie na zasadzie dobrowolności mogą być zbierane od osób fizycznych dane dotyczące:1) pozostawania w związku nieformalnym;2) wyznania - przynależności wyznaniowej;3) liczby żywo urodzonych dzieci oraz planów prokreacyjnych.

RPO: Obowiązek udzielenia informacji niezgodny z Konstytucją

Brak informacji o odpowiedziach udzielanych na zasadzie dobrowolności wywołał zaniepokojenie Rzecznika Praw Obywatelskich. Zareagował on na wniosek obywatela, który uznał, że obowiązek odpowiedzi na pytanie o przynależność wyznaniową narusza jego prawo do wolności sumienia i wyznania.

Adam Bodnar zgodził się z takim stanowiskiem. Według niego jest to niezgodne z art. 53 ust. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, który mówi, że "nikt nie może być obowiązany przez organy władzy publicznej do ujawnienia swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania". RPO podkreśla, że prawo to może ulegać ograniczeniom w wyjątkowych sytuacjach np. dla bezpieczeństwa państwa demokratycznego, porządku publicznego, ochrony środowiska, zdrowia, moralności publicznej lub wolności i praw innych osób.

- Zbieranie informacji statystycznych trudno jednak powiązać z którąś z wartości wymienionych w tym przepisie - twierdzi RPO. "W doktrynie wskazuje się, że pytanie o religię i przekonania w celach statystycznych - w świetle Konstytucji wydaje się dopuszczalne - ale pod warunkiem absolutnej dobrowolności. Oznacza to, że obywatelowi musi być pozostawiona nieskrępowana możliwość odmowy udzielenia odpowiedzi bez podawania przyczyny" - czytamy w wystąpieniu zastępcy RPO Stanisława Trociuka do prezesa GUS Dominika Rozkruta z 14 października 2019 roku.

GUS dementuje: Zasada dobrowolności nadal obowiązuje

O stanowisko w tej sprawie zapytaliśmy Główny Urząd Statystyczny.

- Treść jak i sposób zadawania pytania o przynależność do wyznania religijnego w spisie mają charakter dobrowolny i nie naruszają zasady wolności sumienia i wyznania mieszkańców Polski - podkreśliła rzecznik GUS Karolina Banaszek.

Jak wyjaśniła, przewidywane kształt i formuła zadawania pytania o wyznanie w przyszłym spisie powszechnym dają każdej spisywanej osobie możliwość nie tylko wyrażenia przynależności do dowolnego kościoła lub związku wyznaniowego, ale również zadeklarowania bezwyznaniowości czy odmowy na pytanie o wyznanie. - Znajduje to wyraz w zamieszczeniu przy pytaniu o wyznanie, identycznie jak w spisie powszechnym z 2011 r., opcji: "nie chcę odpowiadać na to pytanie" - tłumaczyła Karolina Banaszek.

Można odmówić odpowiedzi na kilka innych pytań

Rzecznik GUS zaznaczyła, że na inne wybrane pytania obywatel również może odmówić udzielania odpowiedzi. 

- Oprócz pytania o przynależność do kościoła lub związku wyznaniowego, są to pytania dotyczące pozostawania w małżeństwie, w związku nieformalnym z inną osobą, zawarcia związku małżeńskiego w kościele lub związku wyznaniowym oraz pytania dotyczące samooceny w zakresie ograniczeń sprawności - przekazała.

W przypadku tych pytań obywatel może, podobnie jak przy pytaniu o przynależność do związku wyznaniowego, wybrać odpowiedź "nie chcę odpowiadać na to pytanie".

Na inne pytania należy udzielić odpowiedzi - odmowa związana jest z grzywną, której wysokość ustala indywidualnie sąd.

Przy okazji spisu powszechnego nie obowiązuje RODO

Warto dodać, że przy okazji spisu powszechnego nie obowiązują zasady znane nam jako RODO. Określa to art. 31 pkt. 1 ustawy. Ogólne rozporządzenie o ochronie danych umożliwia bowiem przetwarzanie danych osobowych nie tylko na podstawie zgody wyrażonej przez osobę udostępniającą dane, ale również przepisu prawa. Tak jest właśnie w przypadku spisu powszechnego.

Więcej o:
Komentarze (240)
W spisie ludności trzeba będzie określić przynależność wyznaniową? GUS uspokaja: Na zasadzie dobrowolności
Zaloguj się
  • hamsterx

    Oceniono 84 razy 82

    Może chcą na wzór Niemiec wprowadzilć podatek wyznaniowy?

    Żartowałem, w Polsce mogłoby się okazać że 95% katolików to tylko mit

  • pan.szklanka

    Oceniono 57 razy 53

    Wszystkim przyznającym się do katolicyzmu należy zadać dodatkowe pytanie, czy faktycznie wierzą w transsubstancjację. Czy tylko chodzą raz do roku z jajkami, a na czas przesilenia zimowego instalują choinkę.

  • precz_z_komunia

    Oceniono 34 razy 32

    Przecież GUS i tak zaliczy wszystkich do sekty katolickiej :-)
    Tak jak zaliczają żyda Jezusa i żydówkę Miriam :-)

  • yuo7leo9

    Oceniono 26 razy 26

    Nalegam, byśmy wszyscy, którzy mają krytyczny stosunek do Kościoła katolickiego (bez różnicy wyznania) deklarowali się jako "bezwyznaniowi". Może da to do myślenia e-PiS-kopatowi

  • dna_low

    Oceniono 27 razy 25

    Skoro wielu określa się jako "głęboko wierzący" to czemu boją się śmierci. Przecież to przejście do lepszego świata, gdzie będzie można oglądać Światłość Pana. To skąd ten strach? Jednak wiara nie taka głęboka i ograniczona do święcenia jajek i przelewów do Rydzyka?

  • 13sw

    Oceniono 21 razy 21

    Niegłupi pomysł, mogą wyjść bardzo ciekawe dane sprzeczne z mitem, że 95% Polaków to rzymscy katolicy.

  • aala43

    Oceniono 22 razy 20

    mam nadzieję, że miliony podadzą się za wyznawców kościoła Spaghetti !!!!

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX