Tymczasowe aresztowanie może ciągnąć się w nieskończoność? TK wydał wyrok ws. skargi Bodnara

Trybunał Konstytucyjny nie zgodził się z zastrzeżeniami rzecznika praw obywatelskich dotyczącymi tymczasowego aresztowania. Według RPO potrzebna jest zmiana przepisów tak, by nie przedłużało się ono na kilkanaście bądź kilkadziesiąt miesięcy, wskazywał też na ewentualną niezgodność z Konstytucją takiej praktyki. Według TK nie ma jednak przesłanek, by naruszało to gwarancje z ustawy zasadniczej.

Trybunał Konstytucyjny rozpatrzył w środę wniosek, który wystosował do niego rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar jeszcze 8 stycznia 2016 roku. RPO wyraził wątpliwości co do zgodności z Konstytucją przepisów, na mocy których przedłużane jest tymczasowe aresztowanie.

Przyczynkiem do złożenia wniosku do TK przez RPO była m.in. sprawa kibica Legii Macieja Dobrowolskiego, który bez wyroku spędził w areszcie 40 miesięcy. Bodnar zaskarżył dwa przepisy z Kodeksu postępowania karnego: art. 258 par. 2 Kpk i 263 par. 7 Kpk. Zaznaczono przy tym na stronie RPO:

Nie podważając co do zasady instytucji tymczasowego aresztowania, rzecznik zwrócił uwagę na uzasadnione podejrzenie niekonstytucyjności przepisów regulujących zasady orzekania i przedłużania aresztowania. Prowadzi ono bowiem do daleko idących ograniczeń w korzystaniu z praw i wolności, przez co staje się bardzo podobne do kary pozbawienia wolności.

RPO za doprecyzowaniem kwestii tymczasowego aresztowania

W przypadku osoby tymczasowo aresztowanej, wobec której zapadł już wyrok sądu I instancji, RPO podkreślił, że polski proces karny nie pozwala na obalenie domniemania niewinności przez nieprawomocny wyrok sądu. "Nie można przecież w żadnym wypadku wykluczyć, że wyrok zostanie zmieniony przez sąd II instancji na korzyść oskarżonego" - ocenił.

Podsumowując: rzecznik praw obywatelskich otwarcie opowiedział się za tym, by wprowadzić maksymalny okres tymczasowego aresztowania, jednocześnie precyzując, w jakich wypadkach można je wydłużyć.

TK: Przepis zgodny z Konstytucją. Trzej sędziowie ze zdaniem odrębnym

10 lipca odbyła się rozprawa Trybunału Konstytucyjnego, której przewodniczył Mariusz Muszyński, wiceszef TK, zastępca prezes Julii Przyłębskiej. TK rozpatrywał wniosek w pełnym składzie, ale nie przychylił się do zastrzeżeń RPO.

Najpierw stwierdzono, że art. 263 par. 7 Kpk jest zgodny z Konstytucją (chodzi o brak określenia w nim maksymalnego łącznego czasu trwania tymczasowego aresztowania), a w przypadku drugiego zaskarżonego artykułu po prostu "umorzono postępowanie w pozostałym zakresie". Podparto się względami formalnymi, a konkretnie wyrokiem TK z 2012 roku.

Systemowo bezpieczniejszym i bardziej elastycznym rozwiązaniem jest zapewnienie osobie tymczasowo aresztowanej, że konieczność jej przetrzymywania w areszcie będzie podlegała periodycznej, rzetelnej kontroli niezależnego sądu na podstawie ściśle określonych, precyzyjnych przesłanek

- uzasadniono.

Choć orzeczenie zapadło większością głosów, warto odnotować, że trzech sędziów Trybunału Konstytucyjnego zgłosiło zdania odrębne. Byli to: Piotr Pszczółkowski, Piotr Tuleja i Małgorzata Pyziak-Szafnicka.

Niesłuszne aresztowania i zatrzymania w Polsce

Zaledwie dzień przed tym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego Helsińska Fundacja Praw Człowieka opublikowała raport, cytowany przez portal prawo.pl, dotyczący tymczasowego aresztu. W latach 2009-2015 osób tymczasowo aresztowanych w więzieniach było blisko 9,5 tys. i spadła na koniec 2015 roku do około 4,1 tys. "Po 2016 r. zaczął następować konsekwentny przyrost liczby aresztowanych – 31 maja 2019 roku było już 8365 (1000 więcej niż na koniec 2018 r.)" - czytamy.

Tak z kolei portal prawo.pl podsumował tylko rok 2012 w zakresie wypłacania niesłusznie zatrzymanym i aresztowanym odszkodowań: 171 osobom wypłacono 4,5 mln zł. Natomiast zadośćuczynienia za niesłuszne aresztowanie i zatrzymanie - 8,9 mln zł aż 286 osobom.

Więcej o:
Komentarze (147)
Tymczasowe aresztowanie. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok po skardze RPO Adama Bodnara
Zaloguj się
  • 1-wolne

    Oceniono 59 razy 57

    "rzecznik zwrócił uwagę na uzasadnione podejrzenie niekonstytucyjności przepisów regulujących zasady orzekania"
    -podejrzenie nic nie zmienia bo takie prawo jest potrzebne PIS. np. Wsadzić podejrzanego za kratki gdy jest niewygodny i trzymać tak długo jak jest władzy potrzebne. A to się nazywa reforma sądownictwa.

  • petrucchio

    Oceniono 56 razy 48

    Oby w przyszłości zastosowano tę interpretację przy tymczasowych aresztowaniach działaczy zdelegalizowanego PiS.

  • justas32

    Oceniono 46 razy 38

    Sędziowie z PiS stwierdzili że można człowieka pozbawić wolności na kilkadziesiąt miesięcy bez wyroku sądu i jest to OK. A suweren chce im dać dalej rządzić ...

  • acototak

    Oceniono 33 razy 31

    Tymczasowe aresztowanie to nie kara tylko środek zabezpieczający. Jeżeli przez 12 miesięcy prokuratura nie jest w stanie sporządzić aktu oskarżenia, to najprawdopodobniej sprawa jest mocno naciagana

  • mrfunnyandnotso

    Oceniono 31 razy 29

    Zaraz, zaraz. PiS gardłowało na temat długich okresów rozpoznawania spraw w Trybunale Konstytucyjnym. Miało to być jednym z powodów dla których zmienili ustawę o Trybunale, czyż nie?
    Tymczasem...
    Od 2016-go do 2019-go to trzy lata. W tym przypadku nawet kilka miesięcy dłużej. Czy to ma być ta obiecywana poprawa?

  • hipo krater

    Oceniono 30 razy 28

    To przerażające. Można zrobić z człowiekiem co się chce i trzymać go w więzieniu bez procesu. Nie mozna złożyć apelacji, pójść ze swoją krzywdą do Strasburga. Można tylko gonić w więzieniu, mi uciesze rządzących. To narzędzie ogromnej presji i walki z każdym, kto będzie się sprzeciwiał władzy.

  • apw1964

    Oceniono 27 razy 25

    TK właśnie stwierdził, że trzymanie niewinnego człowieka w więzieniu dowolnie długo, jest zgodne z Konstytucją. A przecież każdy, kto nie jest skazany przez sąd, jest niewinny z definicji.

  • lord_of_the_ducks

    Oceniono 26 razy 24

    Magister Przyłębska wraz z grupą kolesi przy kawie i ciasteczkach u Prezesa Tysiąclecia wydali wyrok.

  • fakiba

    Oceniono 28 razy 22

    Bardzo dobrze , łatwo będzie wsadzać do paki pisorów i ich koalicjantów

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX