Upamiętnili wyzwolenie obozu przez Brygadę Świętokrzyską. Ta wcześniej kolaborowała z Niemcami

W Holiszowie niedaleko Pilzna w Czechach odsłonięto w sobotę tablicę upamiętniającą Brygadę Świętokrzyską NSZ. 73 lata temu wyzwoliła ona niemiecki obóz koncentracyjny. Brygada ma jednak w swej historii ciemne karty.

Z udziałem asysty honorowej Wojska Polskiego i przedstawicieli rządu odsłonięto tablicę pamiątkową w czeskim Holiszowie. Przemawiał tam szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk. Tablica upamiętnia wydarzenie, które - mówił  Kasprzyk - zapisało się "złotymi zgłoskami" w najnowszej historii. Minister mówił, że Brygada Świętokrzyska była "jedyną polską zwartą formacją zbrojną", która wyzwoliła obóz koncentracyjny.

Uroczystości rozpoczęły się o godz. 11 mszą św. w kościele św. Piotra i Pawła. Następnie odsłonięto tablicę upamiętniającą wyzwolenie obozu przez polskich żołnierzy.

Brygada Świętokrzyska NSZ wyzwoliła niemiecki obóz koncentracyjny dla kobiet w Holiszowie 5 maja 1945 roku. Z obozu Holleischen (filii KL Flossenbürg) uwolnionych zostało około 1000 kobiet: 400 Francuzek, 280 Żydówek, 167 Polek oraz Czeszki, Holenderki, Belgijki, Rumunki, Jugosłowianki i kobiety innych narodowości. Niemieckie dowództwo planowało zniszczenie obozu oraz zabicie więźniarek przed wejściem wojsk amerykańskich. Pod baraki podłożono substancje łatwopalne i czekano na rozkaz podłożenia ognia. Akcja Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych ocaliła kobietom życie.

Czarne karty w historii Brygady Świętokrzyskiej 

W lutym premier Mateusz Morawiecki upamiętnił w Niemczech członków Brygady Świętokrzyskiej NSZ. Wtedy zwracano uwagę, że dość niefortunny wybór ze względu na to, że oddział ten otwarcie kolaborował z hitlerowcami.

W Brygadzie Świętokrzyskiej istotną rolę odgrywał Hubert Jura "Tom", którego działalność to jedna z czarnych kart Brygady Świętokrzyskiej. Jura kolaborował z Niemcami, za co Armia Krajowa wydała na niego wyrok śmierci, wiadomo, że jego ludzie mordowali m.in. Żydów zbiegłych z gett i "nieprawomyślnych" członków podziemia. Do Brygady Świętokrzyskiej "Tom" trafił z propozycją pośredniczenia w kontaktach z Niemcami. W ten sposób Brygada wycofała się na Zachód u boku Wehrmachtu, otrzymując od niemieckiego wojska wsparcie żywnościowe i ekwipunkowe.

Po dotarciu do Czech Brygada Świętokrzyska chciała dołączyć do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, jednak nie zgodził się na to rząd na uchodźstwie, właśnie ze względu na kolaborację. Dopiero w 1988 roku prezydent Kazimierz Sabbat uznał członków NSZ za kombatantów.

Szef wywiadu Inspektoratu Kieleckiego AK pisał, że współpraca NSZ z gestapo "była w zasadzie jawna i poszczególni dowódcy nie kryli się z tym, że otrzymują broń i amunicję do walki z komuną od władz okupacyjnych".

"To była cena, którą warto było zapłacić"

Gest Morawieckiego wywołał wtedy dyskusje nt. oceny działań Brygady Świętokrzyskiej. Publicysta historyczny "Do Rzeczy" Piotr Zychowicz wziął w obronę Brygadę Świętokrzyską. Przypomniał właśnie o tym, że wyzwoliła ona obóz koncentracyjny w Holiszowie. "To nie jest powód do wstydu" - ocenił. W dyskusję z Zychowiczem wszedł Roman Imielski z "Gazety Wyborczej", który przypomniał jawną kolaborację BŚ.

"To była cena, którą warto było zapłacić. Dzięki temu taktycznemu porozumieniu z Niemcami dowództwu BŚ udało się ocalić życie swoich żołnierzy. Oni w ten sposób ratowali się przed bolszewikami" - podtrzymywał Zychowicz.

Kim byli Żołnierze Wyklęci?

Więcej o:
Komentarze (246)
Czechy. W Holiszowie upamiętnili Brygadę Świętokrzyską
Zaloguj się
  • welarg

    Oceniono 67 razy 49

    W historii Brygady Świętokrzyskiej NSZ najciekawsze jest to, że oficerowie tej brygady, za zgodą Niemców, urządzili "więzienie", w którym przetrzymywali i torturowali polskich partyzantów walczących z III Rzeszą.

  • jxl82

    Oceniono 60 razy 42

    "To była cena, którą warto było zapłacić. Dzięki temu taktycznemu porozumieniu z Niemcami dowództwu BŚ udało się ocalić życie swoich żołnierzy." SIC! Ścieżka logiczna Eugeniusza z "Do Rzeczy" jest wybrukowana wyjątkowymi zawijasami intelektualnymi. Piotruś z pasji Prawdziwy
    Polak z uczynków Półgłówek.

  • mont dit

    Oceniono 46 razy 36

    według p. Kasprzyka "Brygada Świętokrzyska była "jedyną polską zwartą formacją zbrojną", która wyzwoliła obóz koncentracyjny"

    to nie jest prawda. w dniu 5 sierpnia 1944 r. batalion Zośka wyzwolił niemiecki obóz koncentracyjny na ul. Gęsiej w Warszawie, tzw. Gęsiówkę.
    no, ale w batalionie "Zośka" nie było zbyt wielu przedstawicieli myśli narodowej, więc jak rozumiem obecna władza nie zamierza się wyczynami tej lewackiej bojówki chwalić...

  • felicjan.dulski

    Oceniono 58 razy 34

    Dupa się paliła, pryncypał leżał na deskach, to nagle się nawrócili.
    Gdyby nie Armia Czerwona i strach przed nią, pozabijaliby wszystkie te kobiety, ale przedtem...

  • bob_59

    Oceniono 43 razy 25

    Jacy piewcy tacy i bohaterowie...

  • cmochall

    Oceniono 37 razy 23

    Jednym slowem Brygada to powod do dumy dla obecnie rzadzacych ale dla Polski powod do wstydu .

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX