Nobel z fizyki dla trojga naukowców. "Science fiction stało się rzeczywistością"

Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki przypadła w tym roku trojgu naukowców. To Arthur Ashkin z USA, Gérard Mourou z Francji i Donna Strickland z Kanady. Nagrodę przyznano za "przełomowe wynalazki w dziedzinie fizyki laserowej".

Królewska Szwedzka Akademia Nauk przyznała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki. Tegorocznym laureatami zostali Arthur Ashkin (USA), Gerard Mourou (Francja), Donna Strickland (Kanada). Strickland jest jedną z trzech kobiet (i pierwszą od 55 lat), która otrzymała Nagrodę Nobla w tej dziedzinie. Poza nią wyróżnienie z fizyki otrzymała Maria Skłodowska-Curie (w 1903 roku) i and Goeppoert-Mayer (w 1963 roku).

Naukowców uhonorowano za "przełomowe wynalazki w dziedzinie fizyki laserowej". Nagrodę otrzymał w połowie Arthur Ashkin za wynalazek "pęset optycznych i ich
zastosowanie na organizmach biologicznych", a w połowie Gérard Mourou i Donna Strickland za opracowanie "metody generowania wysokiej intensywności,
ultrakrótkich impulsów optycznych".

Szwedzka Akademia opisuje, że Mourou i Strickland utorowali drogę do produkcji "najkrótszych i najbardziej intensywnych impulsów laserowych stworzonych przez ludzkość". Opracowana przez nich technologia "otworzyła nowe obszary badań i doprowadziła do możliwości szerokich zastosowań przemysłowych i medycznych".

Takie "ultra-ostre" wiązki laserowe sprawiają, że możliwe jest "wiercenie" dziur w niebywałą precyzją, także na żywych organizmach. Ta technologia umożliwia przeprowadzanie np. laserowych operacji oczu.  

Ashkin został nagrodzony za prace nad pęsetami optycznymi. To narzędzie jest w stanie "chwytać" cząstki, atomy i molekuły. Pozwala na badania i manipulowanie wirusami, bakteriami i innymi żywymi komórkami bez ich niszczenia. 

"Science fiction stało się rzeczywistością. Pęsety optyczne umożliwiają obserwowanie, obracanie, cięcie i przesuwanie za pomocą światła" - pisze Szwedzka Akademia i podkreśla, że są one używane w wielu laboratoriach do badania procesów biologicznych dotyczących białek, DNA czy wewnętrznego działania komórek. 

Nagroda Nobla z fizyki

Te prestiżowe wyróżnienia, ufundowane przez Alfreda Nobla, szwedzkiego przemysłowca i wynalazcę dynamitu, są przyznawane od 1901 roku. Oprócz medali i dyplomów, laureaci otrzymają po 9 milionów koron, czyli prawie milion euro. Od ubiegłego roku wartość pieniężna nagrody wzrosła o milion koron.

Laureatów wybiera Królewska Szwedzka Akademia Nauk spośród kandydatów rekomendowanych przez działający przy akademii sześcioosobowy Komitet Noblowski w dziedzinie fizyki.

W dotychczasowej historii nagrody, Noblem z fizyki wyróżniono łącznie 206 osób, w tym jedną dwukrotnie. W 47 przypadkach wyróżnienie otrzymały pojedyncze osoby, w 32 - dwie osoby i w tylu samo - trzy.

W gronie laureatów znalazła się jedna Polka - Maria Skłodowska-Curie, która została wyróżniona w 1903 roku, wraz z mężem Piotrem Curie i Henrim Becquerelem, za badania nad zjawiskiem promieniotwórczości. Do dziś pozostaje jedyną kobietą, która Nagrodę Nobla otrzymała dwukrotnie - także w 1911 roku, tym razem z chemii. Jest też jedynym uczonym w historii uhonorowanym Noblem w dwóch różnych dziedzinach nauk przyrodniczych.

W ubiegłym roku nagroda trafiła do trzech badaczy amerykańskich - Rainera Weissa, Barry'ego C. Barisha oraz Kipa S. Thorne'a. Zostali docenieni przez Komitet Noblowski za badania nad falami grawitacyjnymi i znaczący wkład w rozwój detektora LIGO, którego głównym celem jest obserwowanie i próba lokalizacji źródeł tych fal. Po raz pierwszy zostały one zaobserwowane w 2015. Ich istnienie przewidział już Albert Einstein.

Pierwszym laureatem Nobla z fizyki został w 1901 roku Wilhelm Conrad Roentgen, za odkrycie promieniowania, nazwanego potem jego imieniem.

Donald Trump w ONZ trzykrotnie mówił o Polsce. 'Wspaniały naród broni swojej niezależności'

Więcej o:
Komentarze (104)
Nobel z fizyki dla trojga naukowców. "Przełom w dziedzinie fizyki laserowej"
Zaloguj się
  • von-koza

    Oceniono 10 razy -6

    ależ wy macie koordynację pomiędzy artykułami:) wstyd...
    - artykuł sprzed 3 dni "żadnych nowych odkryć - kryzys w fizyce"

    niestety nie dają wkleić linku - ale wystarczy wygooglować "spełnia się czarny scenariusz - kryzys w fizyce"

  • mariuszet

    Oceniono 19 razy -11

    A co to za artykuł ? Chciałem dowiedzieć się za co konkretnie dostali nagrodę więcej o nich, a dostałem historyczne informacje. To jest przykład jak z krótkiej informacji z Akademii Szwedzkiej zrobić krótki bez sensu artykulik .

  • natassja

    Oceniono 15 razy -7

    Ja prdl, nawet pół słowa o tym za co w istocie dostali nagrodę? Choćby prostym językiem dla laików nie fizyków?

  • loneman

    Oceniono 15 razy -1

    @natassja
    czego nie rozumiesz? Laserek co lapie czasteczki i je przesuwa, moze tez ciac i umozliwiac obserwacje - idea banalna ale napracowali sie nad tym..

  • stefan elefant

    Oceniono 18 razy -4

    I tak se myślę jak sie czuje polnocna I zachodnia Afryka, bliski wschód i azja środkowa. Czyli tam gdzie dominuje Islam
    Ponad miliard ludzi i w 500 lat nie wymyślili nic.
    Kompletnie jak krew w pioch.

    Swiat zachodni dal mi prawie wszystko czego potrzebuje do zycia.
    Nowoczesna medycyne, internet, satelity, auta, lodowki, samoloty, klime, bombe atomowa czy oczyszczalnie ścieków.

    Co ma mi do zaoferowania swiat islamski poza średniowieczna religia i domkami z gliny.

    Bida i starość pariasa.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX