Upały od Kanady po Szwecję. "To, co dziś jest 'falą gorąca', za kilka dekad nazwiemy 'latem'"

Rekordy temperatur padły w wielu miejscach świata, przyczyniając się m.in. do pożarów w Szwecji i Grecji. - Fale upałów będą zdarzały się częściej, jeśli nie podejmiemy działań przeciw ociepleniu klimatu. O ile w ogóle możemy jeszcze coś z tym zrobić - mówi nam klimatolog PAN dr Magdalena Kuchcik.

Na początku lipca w Algierii odnotowano temperaturę 51,3 stopni Celsjusza. To prawdopodobnie nie tylko najwyższa temperatura zarejestrowana w historii kraju, ale też całej Afryki. W Amsterdamie z powodu przedłużających się upałów zamknięto część mostów. W Japonii i Kanadzie dziesiątki osób zmarły z powodu upałów. W Grecji, Szwecji i Wielkiej Brytanii szaleją pożary. W Warszawie przez najbliższe dwa tygodnie będzie 30 stopni lub więcej. 

Wiosnę i lato tego roku charakteryzują ekstremalne zjawiska pogodowe na całym świecie. Chodzi nie tylko o pojedyncze kataklizmy, jak najgorsze od lat powodzie w Japonii czy susze i pożary w Skandynawii. Zmiany widać też w globalnych statystykach. 25 lipca globalna temperatura była o 0,5 stopnia wyższa od średniej z lat 1979-2000 (która i tak jest wyższa od średniej sprzed rewolucji przemysłowej). Dużo cieplej było w całej Afryce i Australii, dużej części Azji i obu Ameryk, a szczególnie w Europie. Zaś nad Antarktydą było średnio aż 1,6 stopnia cieplej.     

Na grafice: anomalie temperaturowe na świecie 25 lipca.

embed

W Polsce upał, ale (na razie) bez rekordów

- W Polsce była wyjątkowo ciepła wiosna, szczególnie kwiecień, o kilka stopni Celsjusza cieplejszy od średniej - zatem rekordowe były i same wartości temperatury i odchylenie od normy - mówi w rozmowie z Gazeta.pl dr Magdalena Kuchcik, klimatolog z PAN.

Latem na razie w Polsce nie padają żadne rekordy temperatury. Jedyne, co jest rekordowe, to fakt, że zwrotnikowe powietrze dociera daleko na północ i wyjątkowo ciepło jest na Wyspach Brytyjskich i w Skandynawii. Jak na razie rekordowe są nie same wartości temperatury, ale zasięg upałów 

- mówi. Ale - podkreśla - zobaczymy, co będzie dalej. - Jest dopiero lipiec i nie wiadomo, czy rekordy temperatury nie padną. Chociaż w Polsce najwyższe wartości temperatury powietrza notuje się często w trzeciej dekadzie lipca i pierwszej sierpnia, czyli właśnie teraz - dodaje klimatolog.

Na grafice: maksymalna temperatura na świecie 25 lipca

embed

Czy upały w Skandynawii to bezpośredni efekt zmian klimatu? Badacze często podkreślają, że klimat trzeba odróżniać od pogody. Ta druga może zmieniać się gwałtownie i kształtują ją konkretne uwarunkowania i różne czynniki. Tak jest i w tym przypadku.

- To, że powietrze zwrotnikowe mogło tak daleko przesunąć się na północ Europy, wynika z aktualnej sytuacji synoptycznej. Mamy wyż nad centralną Europą, głęboki niż islandzki, kolejny niż nad Atlantykiem. Warunki, w których ciepłe powietrze znad Afryki jest zaciągane ku północy - mówi dr Kuchcik.

Jak opisuje "The Guardian", w tym roku dalej na północ przesunął się prąd strumieniowy, który przenosi wielkie masy powietrza z zachodu na wschód. Odgrywa on wielką rolę w kształtowaniu pogody w Europie i częściowo przyczynił się do upałów na północy. W marcu tego roku jego zakłócenie polarnego prądu strumieniowego doprowadziło do "upałów" na Biegunie Północnym. Było tam przez pewien czas cieplej ok. 0 stopni), niż w tym samym momencie w Warszawie (-8 stopni).

Fale upałów częstsze i z większym zasięgiem

O ile jednak obecna pojedyncza fala upałów ma swoje konkretne uzasadnienie pogodowe, to nie ma złudzeń: do takich zjawisk przyczyniają się zmiany klimatu. I dlatego z roku na rok możemy spodziewać się kolejnych, częstszych i silniejszych fal upałów i innych ekstremalnych zjawisk pogodowych. 

Takie upały to następstwo zmian klimatu, to jest oczywiste. Prawie w każdym roku notowane są rekordy średniej miesięcznej temperatury powietrza, a temperatura globu jest coraz wyższa. W przyszłości zarówno ekstrema pogodowe, jak i ich zasięg przestrzenny - mogą być coraz większe. Fale upałów będą zdarzały się w przyszłości częściej, jeśli nie podejmiemy intensywnych działań przeciwko ociepleniu klimatu. O ile w ogóle możemy jeszcze coś z tym zrobić

- mówi klimatolog.

Musimy się przystosować - ale pogoda będzie groźna

Dr Kuchcik zwraca uwagę, że będziemy musieli się coraz bardziej adaptować do upalnej i ekstremalnej z dzisiejszej perspektywy pogody. – Stosujemy coraz lepsze zachowania chroniące nas przed upałami. Robimy kurtyny wodne, przyjmujemy dużo płynów, nie wychodzimy z domów. Wyciągnęliśmy lekcje z wcześniejszych fal upałów - mówi. - Rolnictwo i wszelkie inne działalności gospodarcze też będziemy musieli przystosować. Natura jest ponad nami - dodaje.

Jednak o ile do znoszenia wysokich temperatur możemy się przystosować (i inwestować w klimatyzację), to niektóre skutki mogą być dużo groźniejsze. Ocieplanie się klimatu jest jednym z czynników, którzy przyczynia się do wielkich pożarów i sprawia, że są one częstsze i trudniejsze do opanowania. Przykłady widzimy tego roku w Szwecji i Grecji, a z suszą i pożarami od dawna zmaga się m.in. Kalifornia.

"To, co dziś nazywamy 'ekstremalną falą gorąca', w ciągu dekad będziemy po prostu nazywać 'latem', o ile nie zmniejszymy ostro emisji dwutlenku węgla. Wybór należy do nas..." - ostrzegł na Twitterze klimatolog Michael E. Mann.

Ekstremalna pogoda dotknie nas nie tylko bezpośrednio. Zmieniający się klimat zaszkodzi jeszcze bardziej mieszkańcom globalnego południa, szczególnie tym ubogim i uchodźcom (jak np. Rohindżom w Bangladeszu, gdzie monsun grozi zmyciem gigantycznego obozu dla uchodźców). Ci ludzie z pewnością będą szukać bezpieczeństwa od groźnej pogody na bezpieczniejszej północy - a więc m.in. w Europie.

Żeby przejść ten quiz trzeba wykazać się ponadprzeciętną inteligencją. Dasz radę?
1/15Która jednostka nie pasuje do innych?
Zobacz także
  • Sinice nad Bałtykiem. Lista zamkniętych kąpielisk Sinice w Bałtyku. Zamknięte kąpieliska m.in. w Gdańsku i Gdyni. Nowa lista
  • Pogoda w niedzielę. Upały i burze z gradem Pogoda we wtorek. Upałów ciąg dalszy, ale możliwe przelotne opady. Są też ostrzeżenia IMGW
  • Pożary w Grecji, stan na 24 lipca godz. 12 Pożary w Grecji. Coraz więcej ognisk pożogi. Pogoda tylko utrudni strażakom walkę z żywiołem
Komentarze (284)
Upały to wynik pogody i zmian klimatu. Takich fal gorąca będzie więcej
Zaloguj się
  • ukryty_wafel

    Oceniono 68 razy 26

    A banda kretynów bedzie twierdzić, że ocieplenie klimatu to bzdura. No trudno, widocznie potrzebują więcej czasu i częstszych anomalii pogodowych by tymi swoimi małymi móżdżkami pojęli, że bez dbania o swoją ziemię, będzie tylko gorzej

  • dezyderymarchewka

    Oceniono 48 razy 22

    Nie naprawię świata, ale mogę zasadzić drzewo, a najlepiej kilka drzew, mogę segregować śmieci, mogę unikać tworzyw sztucznych i plastikowych reklamówek. Tych ostatnich nie dla tych paru groszy dopłaty przy kasie, tylko żeby być eko. Zamiast 3-litrowego V6 downsizingowy silnik benzynowy lub na prąd i do tego ekologiczny styl jazdy. Tyle każdy z nas może.
    Naprawę świata należy zacząć od siebie.

  • veni.vici

    Oceniono 16 razy 14

    nawet jeśli dziś podejmiemy najbardziej nawet radykalne działania, bezwładność atmosfery jest tak wielka, że skutki mogą przyjść za dziesiątki lat... i jeszcze nie wiemy jakie

  • Emil Bonik

    Oceniono 23 razy 13

    Cóż wszyscy musimy mieć wszystko tanio i na wczoraj, i zawiezione do domu, co 2 lata musimy wzmienić telewizor i kompa, co 3 pralkę a co 4 auto... zamiast drzewa za oknem lepszy jest betonowy parking dla starego turbodiesla... Będziemy się wszyscy mądrować dopóki nie podniosą się poziomy wód oceanów... potem będziemy się mordować walcząc o kawałek lądu....

  • skandy5

    Oceniono 21 razy 11

    Podstawowym wyzwaniem dla kraju w nadchodzących dziesięcioleciach będzie zaopatrzenie kraju w wodę - szczególnie rolnictwa.

    Rząd zajmuje się niszczeniem kraju i fantasmagoriami jak centralny port lotniczy

  • ad2009

    Oceniono 23 razy 9

    Mnóżcie sie i rozmnazajcie i czyńcie sobie ziemię poddaną...a juz wkrotce bedziecie mieli piekło na ziemi a nie w zaswiatach...

  • vontomke

    Oceniono 35 razy 9

    Tłuszcza wie lepiej - globalne ocieplenie to mit stworzony przez pseudonaukowców. Podobnie jak szczepionki.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Najnowsze informacje