3 maja. Dziś święto pierwszej polskiej konstytucji. [KALENDARIUM]

3 maja to polskie święto narodowe. Tego dnia wspominamy historię pierwszej nowożytnej konstytucji w Europie.

3 maja – polskie święto konstytucji

3 maja obchodzimy Święto Narodowe Trzeciego Mają, ustanowione na pamiątkę uchwalenia Konstytucji 3 maja w 1791 roku. Święto to zostało ustanowione w 1919 roku, a następnie po raz kolejny w roku 1990. Święto 3 maja jest dniem wolnym od pracy.

Konstytucja 3 maja 1791 roku była drugą nowożytną konstytucją na świecie i pierwszą w Europie. Wyprzedziła ją jedynie konstytucja amerykańska z 1787 roku. Konstytucja 3 maja była ustawą zasadniczą, określającą podstawy ustroju państwowego i społecznego. Jej autorami byli m.in. król Stanisław August Poniatowski, Ignacy Potocki, Adam Stanisław Krasiński oraz Hugo Kołłątaj. Konstytucja 3 Maja została obalona po roku przez armię rosyjską wraz z konfederacją targowicką w wyniku przegranej wojny polsko-rosyjskiej 1792. W niedługim czasie doszło do całkowitego rozbioru Polski. Kolejną polską konstytucją była Konstytucja Księstwa Warszawskiego z 1807 roku.

Przeczytaj także: Prezydent na Narodowym o konstytucji. Może ujawnić pytania referendalne >>>

 

3 maja - tego dnia obchodzimy święto narodowe Konstytucji 3 maja3 maja - tego dnia obchodzimy święto narodowe Konstytucji 3 maja Fot. Jan Rusek / Agencja Gazeta

3 maja 1792 roku – kamień węgielny pod Świątynię Opatrzności Bożej

W rok po uchwaleniu Konstytucji 3 maja w Warszawie wmurowano kamień węgielny pod budowę Świątyni Opatrzności Bożej. Kościół, jako wotum narodu za wyzwolenie spod wpływów obcych mocarstw, miał stanąć na warszawskiej Agrykoli, naprzeciwko Zamku Ujazdowskiego.

Do planów budowy świątyni Opatrzności Bożej powrócono w 3 lata po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Sejm zdecydował, że kościół stanie na Polu Mokotowskim, jednak do oku 1939 zdołano stworzyć jedynie jego plan. W czasie wojny, a także za czasów panowania władz komunistycznych jego realizacja nie była możliwa. Ostatecznie Świątynię Opatrzności Bożej wzniesiono na Polach Wilanowskich, u zbiegu ulicy Księdza Prymasa Augusta Hlonda i alei Rzeczpospolitej. Została otwarta 11 listopada 2016 roku.

Przeczytaj także: Historia budowy Świątyni Opatrzności Bożej >>>

Świątynia Opatrzności Bożej stanęła na warszawskim WilanowieŚwiątynia Opatrzności Bożej stanęła na warszawskim Wilanowie Fot. Adam Stępień / Agencja Gazeta

Więcej o:
Komentarze (21)
3 maja. Kalendarium. Święto Konstytucji 3 Maja
Zaloguj się
  • krzysztof_ptk

    Oceniono 14 razy 8

    Prymas Królestwa Polskiego Wojciech Skarszewski przeciwnik konstytucji 3 maja, w czasie insurekcji kościuszkowskiej został skazany na karę śmierci, podobnie jak biskup Józef Kossakowski. Tylko tego drugiego faktycznie powieszono, bo ten napchał sobie tak kieszenie carskimi pieniędzmi, że smród sięgał do nieba...Nie wolo o tym zapomnieć, komu rzeczywiście przeszkadzała ta konstytucja. Komu przeszkadza dzisiaj EU...

  • fakiba

    Oceniono 8 razy 6

    No to Duda będzie "świętował" , ciekawe co głupiego tym razem wymyśli

  • almagus

    Oceniono 9 razy 5

    Jestem, pamiętam, czuwam!

    Tylko widzieli mamonę, a wierni w Maryi obronę.

    W świecie spaczonej jaźni.
    Czasoprzestrzeni życia.
    Filtra pism świętych kaźni.
    Potępienia odkrycia.

    Ciążenie w kierunku ikon.
    Obietnicą krążenie.
    Zbawieniem w biedzie zgon.
    Przed panem pochylenie.

    Mimo, że wszystko w ruchu.
    Jak konieczność poczęcia.
    Wszechświat zawarty w duchu.
    Pożoga w skutek wyklęcia.

    Nacja upokorzona.
    Na targu niewolników.
    Bożym gniewem straszona.
    Ma do zguby wspólników.

    Konstytucja 3-go maja.
    W pazerności spasionych.
    Pany, biskupów zgraja.
    I niewola zdradzonych.

    Wiadomo biskupie, ty masz Polskę w doopie!
    Święcenie demokracji i w religijnej aberracji!

    2017-05-03 almagus

    „7-iu biskupów i Prymas należeli do "Targowicy"(w proteście przeciw Konstytucji 3-go Maja) po nazwisku :
    1. Prymas Michał Jerzy Poniatowski
    2.bp.Chełmski Wojciech Skarszewski,
    3. bp. Żmudzki Jan Stefan Giedroyć,
    4. bp. Poznański Antoni Onufry Okęcki,
    5. bp. Łucki Adam Naruszewicz,
    6.bp. Wileński Ignacy Jakub Massalski,
    7. bp. Inflancki Józef Kossakowski,
    8. bp. Przemyski Michał Sierakowski, o takich kreaturach jak Szczęsny Potocki, Xawery Branicki, czy Seweryn Rzewuski lepiej nie wspominać !
    A całej tej bandzie błogosławił i życzył powodzenia na uroczystym połączeniu Targowiczan Litwy i Polski, Papież Pius VI. „

  • krzych.korab

    Oceniono 9 razy 5

    Targowiczanie na których czele stał prymas Rzeczypospolitej i 6 biskupów doprowadzili do zniknięcia Rzeczypospolitej z map Europy. Gdy dostali po tyłku od zaborców;
    W czasach rozbiorów, jak podaje Norman Davies - cesarz Józef II w Austrii stał się inicjatorem podporządkowania kościoła państwu. Odwoływanie się do Rzymu było zakazane. Żadnych dekretów papieskich i biskupich nie wolno było publikować bez zgody cesarza. Szkoły kościelne i seminaria teologiczne przekształcono w świeckie kolegia pod zarządem państwowym. Zlikwidowano kilkaset klasztorów, których majątki uległy konfiskacie.
    W Prusach duchowieństwo katolickie poddano nadzorowi protestanckiego konsystorza. Stopniowa likwidacja majątków klasztornych, rozpoczęta w 1816 roku, dostarczała funduszy na utrzymanie świeckich księży oraz wzbogacała fundusz państwowy przeznaczony na cele oświatowe.
    W Rosji gwarancja wolności religijnej ogłoszona przez Katarzynę II w chwili pierwszego rozbioru, pozostawała w ostrej sprzeczności z długim i smutnym okresem prześladowań, którymi dręczono rzymskichkatolików oraz unitów. W przypadku katolików polityka caratu zmierzała w kierunku podporzadkowania wszystkich spraw kościoła bezpośredniej kontroli władz świeckich. Cel ten zamierzano osiągnąć na drodze ścisłego nadzoru wszelkich nominacji, całkowitego odcięcia od Rzymu, kontroli nad materialnymi środkami kościoła. Po powstaniu listopadowym zamknięto niemal połowę żeńskich klasztorów na terenie rosyjskiej Polski, a wypłacanie pensji duchownym przekazano państwu. Podjęcie korespondencji z Rzymem bez oficjalnej zgody władz karano deportacją w trybie przyspieszonym. Wszystkie kazania, ogłoszenia i publikacje o charakterze religijnym musiały uzyskać zgodę cenzury.. Po powstaniu styczniowym rozwiązano większość katolickich zakonów. Skonfiskowano wszystkie majątki kościelne wraz z majątkami świeckich patronów katolickich beneficjów."

    Pokochali konstytucję 3 Maja i Polskę bo w żadnym zaborze nie nie mogli żyć w takim dobrobycie jak wcześniej. Stworzyli nawet narrację że poczynania zaborców wobec nich było uderzeniem w kosciół katolicki. Głupi motłoch w to uwierzył i wierzy do dziś że im bardzo zależy Polsce choć mają tylko własny dobrobyt na myśli.

  • krynolinka

    Oceniono 11 razy 1

    Konstytucjo wyt 3 maj..!

  • mate29

    Oceniono 2 razy 0

    ..."Rok i dwa tygodnie później wojska rosyjskie wkroczyły z interwencją. Warto podkreślić, że ci, którzy zawiązali konfederację targowicką i prosili o tę interwencję, nie byli rosyjskimi agentami. Wprost przeciwnie, byli pośród nich niezmiernie bogaci i wpływowi ludzie (z polskim ministrem wojny hrabią Branickim włącznie), którzy sami wyłożyli masę pieniędzy na łapówki dla dworaków Katarzyny, byle tylko ci przedstawili jej Trzeci Maja jako dzieło „awanturników, ateistów i demokratów”. W tym czasie we Francji szalała Wielka Rewolucja i te pojęcia w umysłach arystokratów i monarchów zlewały się w odrażającą całość.

    Trzeba też pamiętać, że w XVIII w. o pomoc wojskową prosili Rosję wielokrotnie polscy monarchowie i wszystkie właściwie główne stronnictwa, z reformatorami włącznie. Tragowiczanie pojmowali patriotyzm w sposób uświęcony długą tradycją: woleli władzę obcą niż podeptanie wolności przez tyrana Poniatowskiego herbu Ciołek i jego konstytucję."

  • mate29

    Oceniono 2 razy 0

    ..."Po trzecie, konstytucja ustanawiała „świętą wiarę rzymską” religią panującą, zabraniając porzucać wyznanie katolickie, co brzmiało bardzo patriotycznie, ale jak na koniec XVIII w. już także archaicznie.Po czwarte wreszcie, w ferworze prac jakby mimochodem zlikwidowano Wielkie Księstwo Litewskie, co nie mogło się podobać licznym litewskim urzędnikom (dotychczas w głównych urzędach panował ścisły polsko-litewski parytet) ani tym bardziej nie podoba się dzisiejszym Litwinom. Można by uznać to za znak, że w tym czasie oba kraje (a więc i narody?) scaliły się już ze sobą, gdyby nie to, że tę ewidentną niezręczność próbowano naprawić pół roku później w specjalnym Zaręczeniu Obojga Narodów, które potwierdzało, że urzędy będą wspólne, ale parytet ocaleje."

  • mate29

    Oceniono 2 razy 0

    ..."Po drugie, znosząc wolną elekcję monarchy, przyczynę tylu kłopotów w przeszłości, powołano na tron saskich Wettinów. Było to pozornie bardzo sprytne: odbierając szlachcie prawo wyboru króla, dawano jej najpopularniejszą dotychczasową dynastię (w odróżnieniu od późniejszych historyków, szlachta Sasów bardzo lubiła, zwłaszcza August III wydawał się jej królem idealnym: do niczego się nie wtrącał, urządzał za to wspaniałe bale i polowania). Nikt jednak nie poinformował o tym fakcie elektora saskiego, a tym bardziej jego córki, mianowanej na wyrost infantką polską; a poza tym każde stronnictwo miało przecież sekretny pomysł, za kogo by tę infantkę w przyszłości wydać za mąż."

  • mate29

    Oceniono 2 razy 0

    ..."Niestety, zawierała też sporo ewidentnie chybionych pomysłów. Po pierwsze, odbierała prawa polityczne szlachcie nieposiadającej ziemi, zwanej dosadnie gołotą, znanej z awanturnictwa i przekupności. Był to co najmniej niezręczny krok wobec znacznej części aktywnych politycznie obywateli, którzy co prawda nie płacili podatków, nie mówili po francusku i nie myli się, ale czuli się patriotami i tworzyli trzon polskiego wojska wówczas i długo potem."

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX