Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

31.10.2017 23:03
Dzi wok馧 cmentarzy mo瞠my kupi ju nie tylko znicze i kwiaty. Na straganach znajdziemy bardzo zr騜nicowany asortyment - od balon闚, przez bigos i 瞠lki, a po elementy galanterii. A jak by這 obchodzono 安i皻o Zmar造ch jeszcze kilkadziesi徠 lat temu? Na archiwalnych zdj璚iach mo瞠my zobaczy g堯wnie chryzantemy i proste znicze lub zwyk貫 鈍ieczki.
1 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

Dzi wok馧 cmentarzy mo瞠my kupi ju nie tylko znicze i kwiaty. Na straganach znajdziemy bardzo zr騜nicowany asortyment - od balon闚, przez bigos i 瞠lki, a po elementy galanterii. A jak by這 obchodzono 安i皻o Zmar造ch jeszcze kilkadziesi徠 lat temu? Na archiwalnych zdj璚iach mo瞠my zobaczy g堯wnie chryzantemy i proste znicze lub zwyk貫 鈍ieczki.

Zdj璚ia pochodz z zasob闚 Narodowego Archiwum Cyfrowego, ich autork jest Gra篡na Rutowska, fotografka i dziennikarka, kt鏎ej spu軼izna liczy kilkadziesi徠 tysi璚y zdj耩.

2 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

W ubieg造m roku przed wej軼iem na warszawski Cmentarz Br鏚zie雟ki mo積a by這 kupi zabawki, jedzenie, elektryczne i graj帷e znicze, a nawet 鈔odki na potencj. Na archiwalnych zdj璚iach pr騜no szuka gad瞠t闚, bo zwyczajnie ich nie by這. Zamiast tego mo積a by這 kupi znicze i chryzantemy wprost z ci篹ar闚ki.

3 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

Na fotografiach wida, 瞠 wiele os鏏 pali這 na grobach zwyk貫 鈍ieczki.

4 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

R闚nie samych stragan闚 by這 znacznie mniej. Dzi stoiska zaczynaj si wieleset metr闚 przed bramami cmentarzy.

5 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

Ale dzisiejszy przepych wok馧 cmentarzy nie powinie dziwi. T逝maczy to dr Robert Wyszy雟ki,socjolog, zajmuj帷y si m.in. tematem 瘸這by i podej軼ia do 鄉ierci:

"Wszystkie cmentarze by造 wok馧 ko軼io堯w, a tam zawsze by odpust. W miastach cmentarze by造 te - mo積a powiedzie - 'pozac這we', bo nie 軼i庵ano tam podatk闚. Cz瘰to wi璚 by造 tam r騜ne firmy, sklepy, ale te domy publiczne. I przez tysi帷 lat nikomu to nie przeszkadza這"

6 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

Dr Wyszy雟ki wyja郾ia:

"Dzi nie mamy kultu zmar造ch, a kult grob闚. Taka romantyczna wizja rozstania z bliskimi i odwiedzania ich. To te jest dobre, bo jest bardzo wi瞛iotw鏎cze. Nawet na Bo瞠 Narodzenie ludzie nie je盥膨 tak do rodzin. Przy grobie spotykaj si ludzie, kt鏎zy normalnie by si nie spotkali"

7 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

"Pozytywi軼i utrzymali ten zwyczaj grob闚 rodzinnych. Wcze郾iej groby rodzinne by造 tylko dla bardzo bogatych rodzin, kt鏎e mia造 w豉sne ko軼io造 i kaplice, albo na wsiach, gdzie ziemia by豉 bardzo droga. Ale w miastach to przez wieki by造 zbiorowe do造. Dzi, kiedy palimy zmar造ch i rozsypujemy prochy, jest to rozwa瘸ne w kategoriach utylizacji. Panuje przekonanie, 瞠 umarli nie powinni zajmowa miejsca 篡wym"

8 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

"1 listopada to 鈍i皻o radosne. A w ka盥ym razie powinno takim by. Zaduszki s dniem zastanowienia, bo to dzie tych, kt鏎zy by mo瞠 s w czy嗆cu, kt鏎zy bardziej potrzebuj modlitwy. Takie my郵enie, 瞠 cmentarz to powinny by aleje, po kt鏎ych chodzimy z zadum, a ludzie powinni wchodzi w obieg natury, jest bardzo o鈍ieceniowe i nie ma nic wsp鏊nego z chrze軼ija雟twem"

9 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70.

10 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70.

11 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70.

12 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70.

13 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70.

14 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70.

15 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70.

16 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70.

17 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70.

18 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70.

19 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. 安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70. Zdj璚ia z zasob闚 Narodoweg Archiwum Cyfrowego

Kilka rodzaj闚 prostych zniczy i bukiety chryzantem. Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u

安i皻o zmar造ch w latach 60. i 70.

Komentarze (21)
Tak obchodzili鄉y 安i皻o Zmar造ch w PRL-u
Zaloguj si
  • cmochall

    Oceniono 7 razy 5

    Tak bylo w PRLu (szacunek dla zmarlych) a teraz pelna para kapitalizm (smutne)

  • lubat

    Oceniono 6 razy 4

    A ja w czasach PRL ci庵le s逝cha貫m od swoich dziadk闚, jaka to rozpusta panuje na cmentarzach, bo przed wojn, za sanacji to nikt nie nosi na cmentarz kwiat闚, a 鈍ieczki by造 u 篡da za drogie, a poza tym szkoda ich by這 marnowa dla zmar造ch, bo by造 potrzebne w domu.

  • apm1947

    Oceniono 6 razy 4

    Powinno by tak jak za PRL tzn.skromnie i z szacunkiem. Teraz to cyrk i 軼iganie si w wystroju grob闚. Typowe dla spo貫cze雟twa dorobkiewicz闚, nowobogackich i pseudo katolik闚. Do tego pe軟e bezgu軼ie

  • wierny_nie_poddany

    Oceniono 5 razy 3

    grob闚 nikt nie segregowa, nie plu na zmar造ch karlim kompleksem.
    鄉ierdz帷e naftalin p豉szcze, zaduma, wspomnienia.

  • Helena Stanek

    Oceniono 1 raz 1

    dzi zastawi groby wymy郵nymi dekoracjami, kt鏎e niejednokrotnie za鄉iecaj groby do nast瘼nych 鈍i徠

  • Cyryl Pawel

    Oceniono 3 razy 1

    Ja z peerelowskiego dzieci雟twa pami皻am, 瞠 1 listopada to by豉 okazja do wyci庵ni璚ia zimowych but闚, bo na cmentarzu by這 pe軟o 郾iegu. Dzi nawet zim nie ma jak nale篡.

  • dar61

    0

    Po pierwsze, Redakcjo, 鄉ier dodatku zmniejszaj帷ego 19-krotno嗆 nabijania Wam licznika, zamiast jednokrotnego, to nadal plotka.
    Po drugie, dzi瘯i, o Redakcjo, za 'cmentarz Br鏚zie雟ki', bo warto szanowa t j瞛ykow tradycj.
    ***
    A por闚nuj帷 metropoli sprzed lat do peryferii Polski, zwanych prowincj, to u nas nie ma i nie by這 przedpola handlowo-odpustowego tej skali. Ma這, tego roku widzia貫m odwr鏒 handlowc闚, jacy ostatnimi laty moj rodzinn miejscowo嗆 przecenili pod wzgl璠em si造 nabywczej, a z naszej stony patrz帷, niedocenili zdrowego naszego rozs康ku, bo nie lubimy dro篡zny, nawet od 鈍i皻a.
    Por闚na貫m peereliad z czasy dzisiejsze obok, kto ma ch耩, niech poszuka w dopiskach.
    Wol pobuszowa w socjofobii doktorostwa Wyszy雟kich i sp., bo twierdz oni, 瞠:
    * '...Wszystkie cmentarze by造 wok馧 ko軼io堯w...'.
    Ot騜 nie. By造 one w 鈍i皻ych gajach, na pustkowiu. Przedtem nawet pod polep chat, w czasach pre-religianckich.
    Ale tam nie palili鄉y ogni, a na rozstajach dr鏬, gdzie b陰ka造 si pono duszyczki zgubione i trza by這 im drog wskaza.
    * '...nie 軼i庵ano tam podatk闚 [...] I przez tysi帷 lat nikomu to nie przeszkadza這...'
    Oj, przeszkadza這! Prosz spyta zakonnych i sukienkowych, ci wiedz lepiej.
    * '...przy grobie spotykaj si ludzie, kt鏎zy normalnie by si nie spotkali...'
    Dusze ludzi to rzeczywi軼ie nienormalno嗆, tu zgoda.
    * '...kiedy palimy zmar造ch i rozsypujemy prochy...'.
    Oj, doktorze W. To nadal w eRPe nielegalne, tak jak trzymanie urn z prochami na kominku.
    - '...to 鈍i皻o radosne [...] s w czy嗆cu [...] nie ma nic wsp鏊nego z chrze軼ija雟twem"...'.
    A musi mie?
    Cmentarze s miejscem, by tak rzec, unilateralnym, multi-kulti, uniwersalnym, z Uniwersum u celu.
    Tu nam Redakcja uci窸a g喚bi my郵i doktorowej, a cz貫k by z nim jeszcze 寮ziebko podeliberowa, 軼ie磬i doktorowe na Wieczno嗆 skierowa...

    Co zatem jest r騜nic, widoczn na zdj璚iach sprzed lat?
    Na nich wida umundurowan m堯d w s逝瘺ie cmentarnej, a dzi ta m堯d wystaje w marketach i natarczywie domaga si datku, przymusowo pakuj帷 nam zakupy tu za kas...
    Nie nam, a sobie wi璚 s逝篡. Harc-b陰dzi.

  • swinton

    0

    Chiny g鏎!!!

Aby oceni zaloguj si lub zarejestrujX