To już pewne - Duda podpisze ustawy, a PiS przejmie KRS i SN. Sądowa rewolucja w 5 punktach

To koniec marzeń o wecie. Andrzej Duda poinformował, że podpisze ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i Sądzie Najwyższym, choć w parlamencie PiS wprowadził do jego propozycji wiele swoich poprawek. Co już wkrótce zmieni się w Sądzie Najwyższym i Krajowej Radzie Sądownictwa? Tłumaczymy w pięciu punktach.
Sądowa rewolucja PiS Sądowa rewolucja PiS Fot. Gazeta.pl

Nowy skład Krajowej Rady Sądownictwa

Bardzo poważne zmiany dotkną Krajową Radę Sądownictwa. To opisany w konstytucji organ, który stoi na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów. KRS jest też odpowiedzialny za nominację nowych sędziów i ich awanse.

Dziś KRS tworzy pierwszy prezes Sądu Najwyższego, prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawiciel prezydenta, minister sprawiedliwości, czterech posłów, dwóch senatorów oraz 15 sędziów wskazywanych przez środowiska sędziowskie.

Prezydencka ustawa zakłada wygaszenie kadencji tej "piętnastki". Ich miejsce zajmą teraz sędziowie wskazani przez polityków. Ostateczną listę kandydatów ułoży odpowiednia sejmowa komisja. Będzie ona miała obowiązek uwzględnić co najmniej po jednym kandydacie wskazanym przez każdy klub poselski.

Zgodnie z tym pomysłem, PiS może wskazać do KRS maksymalnie aż 11 sędziów. W takim wariancie pozostałą czwórkę będą stanowili kandydaci aktualnej opozycji. O ile PO, Kukiz'15, Nowoczesna oraz PSL w ogóle zgłoszą swoich nominatów.

Sądowa rewolucja PiS Sądowa rewolucja PiS Fot. Gazeta.pl

Procedura wyboru członków KRS

Przygotowaną w ten sposób listę kandydatów do KRS będzie musiał przegłosować cały Sejm.

Zaproponowana przez Andrzeja Dudę trudna do uzyskania, bardzo wysoka większość 3/5 głosów - wymagająca ponadpartyjnej zgody - będzie obowiązkowa jednak tylko w pierwszym podejściu.

W razie spodziewanego klinczu wystarczy po prostu bezwzględna większość głosów, którą PiS dysponuje z nawiązką.

Sądowa rewolucja PiS Sądowa rewolucja PiS Fot. Gazeta.pl

Rewolucja w Sądzie Najwyższym

Prezydenckie ustawy przewidują też rewolucję w Sądzie Najwyższym. Jeśli wejdzie ona w życie, blisko 40 proc. sędziów przejdzie w stan spoczynku.

W chwili ukończenia 65. roku życia każdy z sędziów będzie miał co prawda prawo do tego, by zwrócić się do prezydenta z wnioskiem o przedłużenie możliwości orzekania. Głowa państwa będzie mogła jednak decydować o ich ewentualnym pozostaniu w SN według własnego uznania. Kryteriów, którymi miałby się kierować prezydent, nie ma.

Co więcej, ustawa przerywa konstytucyjną 6-letnią kadencję pierwszej prezes SN. W listopadzie tego roku prof. Małgorzata Gersdorf skończyła bowiem 65 lat.

Sądowa rewolucja PiS Sądowa rewolucja PiS Fot. Gazeta.pl

Przebudowa struktury SN

Kolejnym skutkiem ustawy będzie przebudowa struktury SN. Po zmianach w Sądzie Najwyższym powstaną dwie zupełnie nowe izby: Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Dyscyplinarna.

W obu tych izbach będą wspólnie z sędziami orzekali ławnicy, powoływani do SN przez Senat zdominowany dziś przez PiS. To rozwiązanie niespotykane w tego typu instytucjach - sady najwyższe są z reguły "sądami prawa", a nie "sądami faktów", wobec czego zasiadają w nich wyłącznie zawodowi sędziowie.

Jakie ma to znaczenie dla zwykłego obywatela, który nigdy nawet nie był w sądzie? Eksperci zwracają uwagę, że utworzona zupełnie od podstaw izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych - z udziałem ławników - będzie zajmowała się m.in. stwierdzaniem ważności wyborów prezydenckich czy parlamentarnych.

Sądowa rewolucja PiS Sądowa rewolucja PiS Fot. Gazeta.pl

Skarga nadzwyczajna w SN

Spore zamieszanie może też wywołać zupełnie nowa instytucja skargi nadzwyczajnej. Wybrane podmioty będą mogły ją składać do SN w imieniu obywateli, jeśli będzie to konieczne "dla zapewnienia praworządności i sprawiedliwości społecznej". To bardzo nieostre kryteria.

Skargę na wybrane orzeczenia sądów będzie można składać w ciągu 5 lat od ich uprawomocnienia. Przez pierwsze 3 lata obowiązywania prezydenckiej ustawy będzie można też wzruszyć każdy prawomocny wyrok wydany w ciągu ostatnich 20 lat. W tym czasie polskie sądy wydały około 60 milionów orzeczeń.

Skargi te będzie rozpatrywać nowa izba Kontroli Nadzwyczajnej, złożona z sędziów i ławników. Jeśli przychylą się oni do treści skargi, będzie można uchylić całe zaskarżone orzeczenie lub tylko jego część.

Skarga nadzwyczajna nie będzie przysługiwała m.in. od wyroków ustalających nieistnienie małżeństwa, orzekających rozwód oraz w sprawach o wykroczenia i wykroczenia skarbowe.

Opracowanie merytoryczne: Tomasz Setta, infografiki: Marta Kondrusik

Więcej o:
Komentarze (310)
Wolne sądy. Zmiany PiS w KRS i Sądzie Najwyższym
Zaloguj się
  • rabingoldblatt

    Oceniono 66 razy 46

    Wygrałeś sprawę z kolesiem, który jest teraz w PiS?

    Masz przerąbane.

    Chcesz walczyć o swoje prawa, które depcze Państwo.

    Masz przerąbane.

    Wiesz, że szanująca się utrzymanka bierze więcej niż 500 PLN miesięcznie?

    No teraz już wiesz. Bo chodzisz w niższej lidze Suwerenie.

  • r0b0l_reaktywacja

    Oceniono 59 razy 43

    to że banda prymitywów dorwała się do władzy i zachowuje jak stado dzikich świń w magazynie żywności to jakoś można zrozumieć

    Natomiast nie można zrozumieć ludności tego kraju, która aktywnie popiera to co się dzieje, nie pomna najparszywszej komuny ani okupacji hitlerowskiej.

    Polacy są jak widać tępi z natury i z natury nie potrafią przewidzieć do czego to wszystko zmierza.

    Nie pasowała demokracja i kultura europejska, to będzie siermiężna Rosja a potem zrobi się pożar w burdelu.

    Obyście pisoludki zaznali tego co sami popieracie, z wojną totalną włącznie

    nigdzie nie jest napisane że Polska musi istnieć, nawet gorzej, bez niepodległego państwa polska kultura miała się zdecydowanie lepiej

  • apolis

    Oceniono 61 razy 37

    Na rympał sfałszują wybory, kukiełki w SN to przyklepią i co? To też przyjmiemy jako coś normalnego? Co jeszcze musi się stać, żeby większość się obudziła?

  • def11

    Oceniono 60 razy 36

    Czyli likwidacja trójpodziału władzy i likwidacja niezależnych sądów oraz przygotowanie do sfałszowania wyborów, w 5 punktach.

    PiS to ZŁO i wróg demokracji

  • elenem

    Oceniono 40 razy 30

    A dlaczego "wbrew prezydentowi"? Ja uważam ze za PEŁNA zgodą Prezydenta. Duda oszukał Polaków.

  • zsm-5

    Oceniono 46 razy 30

    Parodia a nie wymiar sprawiedliwości demokratycznego państwa. Bolszewiccy pisi rewolucjoniści cofają Polskę do 1917 roku oraz dyktatury bolszewickiej Rosji.
    Brawo tępy pisi suwerenie.

  • krynolinka

    Oceniono 39 razy 25

    Faksymile leży na Nowogrodzkiej. Duduś już nawet długopisa nie obsługuje.

  • obserwatorfiubziu

    Oceniono 41 razy 21

    JUŻ NIEDŁUGO JAK UE WSTRZYMA KASĘ, TO OKAŻE SIĘ ,ŻE TĄ GARSTKĘ PISOWSKICH GŁUPKÓW POLACY WYNIOSĄ NA WIDŁACH I WYWIOZĄ NA GNOJOWISKA! DO TEGO DOPROWADZACIE PISDZIELCY! WYSTARCZY ISKRA!

  • justas32

    Oceniono 37 razy 19

    Polska to parodia państwa. Chcą wstać z kolan - a leżą ryjem w szambie ...

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX