Rząd przygotował kilka projektów zmian ustawy o prokuraturze. Mają dać kierownictwu prokuratur i ministrowi sprawiedliwości jeszcze silniejszą kontrolę nad śledztwami.
Nowa ustawa naruszy niezależność prokuratorów
W tym tygodniu Sejm może uchwalić pierwszą ze zmian. Pozwoli ona przełożonym podejmować decyzje w sprawach prowadzonych przez podległych prokuratorów. Przełożony będzie mógł uchylić lub zmienić decyzję prowadzącego sprawę.
A chodzi tu o decyzje fundamentalne: Czy wszcząć sprawę? Czy postawić zarzut? Jaki? Czy skierować akt oskarżenia do sądu?
Gdyby dziś kierownictwo prokuratury chciało, aby oskarżyć kardiochirurga Mirosława G. o zabójstwo, a prokurator prowadzący sprawę uznał, że nie ma na to dowodów, to mógłby zażądać polecenia na piśmie. A w ostateczności poprosić o odebranie mu sprawy. Po zmianach szef podejmie decyzje sam.
Zdaniem Stowarzyszenia Prokuratorów RP, nowe przepisy naruszą niezależność prokuratorów i umożliwią jeszcze szerszą ingerencję przełożonych. Taką opinię Stowarzyszenie posłało do Ministerstwa Sprawiedliwości - autora projektu.
"Nadmierne delegacje prowadzą do patologii"
Sejm pracuje też nad innym projektem. Umożliwi on przeniesienie prokuratora, bez jego zgody, do innej prokuratury nie jak dziś na sześć, ale na dwanaście miesięcy. Takie "nadmierne delegacje prowadzą do patologii i nadużyć tej instytucji. Godzą wręcz w niezależność prokuratorską" - tak zaopiniowało ten pomysł Stowarzyszenie Prokuratorów RP.
Oprócz kija będzie marchewka: cenionego przez przełożonych prokuratora można będzie oddelegować do Prokuratury Krajowej, z wyższą pensją.
- Od lat obserwujemy demoralizację prokuratury: naciski przełożonych na podwładnych, obsadzanie ludźmi dyspozycyjnymi kierowniczych stanowisk, sterowanie przez prokuratora generalnego prokuraturą w konkretnych sprawach - mówi prof. Andrzej Rzepliński z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.
- Byli ministrowie wstrzemięźliwi, ale byli i tacy - Jerzy Jaskiernia (SLD), Lech Kaczyński czy obecnie Zbigniew Ziobro - którzy korzystają z możliwości nacisku bez skrępowania. Ten nowy pomysł to kolejny akt degradacji prokuratury jako niezależnej instytucji - dodaje Rzepliński.
Już widać oczekiwania kierownictwa
Już dziś po tym, jakie śledztwa prokuratura wszczyna, widać oczekiwania jej kierownictwa. Są liczne śledztwa przeciw lub "w sprawie" politycznych konkurentów. Aleksandra Kwaśniewskiego kilka dni temu przesłuchano w sprawie podania w 1992 r., że ma wyższe wykształcenie. Prokuratura bada też sprawę ewentualnego przywłaszczenia sobie przed laty przez jego żonę futra oddanego na rzecz Fundacji bez Barier.
Niedawno "Gazeta" opisywała sprawę podejrzenia o łapówkę, w której dwoje schorowanych psychiatrów po sześćdziesiątce przetrzymywano w areszcie ponad siedem miesięcy. - Sprawa znana jest od siedmiu lat, ale dopiero teraz wypłynęła. Materiał na oskarżenie jest naprawdę wątły, ale poinformowano już media o wykryciu kolejnej "ośmiornicy", więc akt oskarżenia musi być - mówi Maria Ejchart z Fundacji Helsińskiej.
W Olsztynie mamy akt oskarżenia członków komisji egzaminującej na specjalizację z higieny weterynaryjnej. Łapówką miały być wieczne pióra. - Jeszcze przed egzaminem szanowanym profesorom Akademii Rolniczej w Olsztynie założono podsłuchy. Nic nie dały, więc profesorów zatrzymano i przeszukano ich domy - opowiada adwokat jednego z oskarżonych Stanisław Rymar. - Rzeczywiście przyjęli pióra, ale po egzaminie jako składkowy prezent od wszystkich uczestników kursu. I tych, co zdali, i tych, co oblali.
Źródło: Gazeta Wyborcza
