Wybierz się na spacer do lasu

Sówka lżejsza niż tabliczka czekolady?

Czatując na świerkowej gałęzi uważnie śledzi swoje ofiary. Wokół niej dzika puszcza, niezmącona miejskim hałasem. Mimo pozornej ciszy przenika się tam mnóstwo dźwięków: od świst wiatru i szelestu liści, przez szmer przebiegających gryzoni, na trzaskających pod racicami saren gałęziach kończąc. To, czego przeciętny człowiek nie słyszy i nie dostrzega w lesie, dla niej dostarcza najważniejszych sygnałów pomagających przetrwać w dziczy.

Poznajcie najmniejszą sowę w Europie!

Sóweczka zwyczajna, bo o niej mowa, liczy zaledwie ok. 17cm i waży do 80 gramów. Mówiąc bardziej obrazowo, jest lżejsza niż tabliczka czekolady i niewiele od niej dłuższa! Jest tylko nieznacznie większa od najmniejszej sowy świata - kaktusówki. Niewielki rozmiar może być dla wielu z nas bardzo mylący, jednak leśne zwierzęta doskonale wiedzą, że lepiej nie znaleźć się w jej pobliżu. Sóweczka zdecydowanie nie należy do potulnych ptaków - jest za to prawdziwym drapieżnikiem. W przeciwieństwie chociażby do swojego krewniaka puchacza prowadzi dzienny tryb życia. Latem chętniej poluje na niewielkie gryzonie, takie jak norniki i myszy. W miesiącach zimowych znacznie częściej wybiera niewielkie ptaki, między innymi sikorki, rudziki i zięby. Warto dodać, że nie unika również polowań na ptaki równe sobie, a nawet większe. Dlatego jej ofiarami padają też niektóre dzięcioły czy drozd śpiewak.

Gdzie spotkasz sóweczkę?

Pomimo, że zasięg jej występowania jest bardzo rozległy, bo sięga aż po wschodnie granice Azji, my nie musimy nawet opuszczać granic naszego kraju, żeby się z nią spotkać. Szacuje się, że w Polsce żyje obecnie od 1000 do 1500 par tych ptaków. Puszcza Białowieska, Karpaty i Bory Dolnośląskie wraz ze swoimi lasami obfitującymi w starodrzewy i bogatą bazą pokarmową są miejscami, gdzie sóweczka chętnie zakłada gniazda. Możemy również natknąć się na nią w północnej części Podlasia czy Sudetach. Sóweczkę widujemy głównie w lasach i rzadko pojawia się poza nimi. Unika terenów o małej lesistości, a także tych z małym udziałem lasów iglastych. Przy zasiedlaniu nowych obszarów sprzyja obecność świerka pospolitego, dlatego wybierając się na birdwatching, warto wziąć to pod uwagę.

Nie ma to jak w domu

Choć sóweczki żyją w dziuplach, to same ich nie wykuwają. Zajmują najczęściej te po dzięciole dużym. Dlatego właśnie niezwykle istotne dla występowania sóweczek są lasy, w których występują również martwe drzewa. Służą one sóweczkom do rozmaitych celów. W nich żyją, składają jaja i wychowują potomstwo, w dziuplach mogą magazynować zdobyte podczas polowania jedzenie. Czasem służą jako miejsce obserwacyjne podczas polowań, choć tu zdecydowanie wolą gałęzie drzew, które w oczywisty sposób lepiej służą jako punkt obserwacyjny. Natomiast kiedy już je zajmą, dbają o nie pieczołowicie, sprzątając je niemal codziennie. Oczyszczają je z resztek pokarmów, piór i innych drobnych zanieczyszczeń, które w ciągu doby wylądowały w środku. Dzięki temu, a także wypluwkom, amatorzy ptaków mogą łatwiej zlokalizować ich gniazda.

Drapieżnik w niebezpieczeństwie

Mimo, że liczebność sóweczek na przestrzeni ostatnich dwóch dekad poprawiła się, nie znaczy to, że są one całkowicie bezpieczne. Naukowcy wskazują, że najpoważniejszym zagrożeniem dla tego gatunku jest przede wszystkim działalność człowieka. Niewłaściwie prowadzona gospodarka leśna może znacznie wpływać na zmniejszanie liczebność tego niezwykłego gatunku.

Pamiętaj:

  • Stare drzewa pełnią dla nich kluczową rolę. Obecność martwych drzew to często być albo nie być sóweczek!
  • Wycinanie starych drzew to z jednej strony bezpośrednie zagrożenie dla tych zwierząt, bo właśnie tam mogą znajdować się ich gniazda. Z drugiej strony są to również potencjalne miejsca dla zakładanych przez nie nowych gniazd czy spiżarni!
  • Przez nieodpowiedzialną i nieprzemyślaną wycinkę domów sóweczek ubywa!
  • Pośrednimi zagrożeniami mogą być niewłaściwie prowadzone prace melioracyjne, które przekładają się na różnorodność siedlisk i ingeruje w stabilność ekosystemu.
  • Zagrożeniem może być również turystyka, choć już nie w stopniu znacznym. Sóweczki bowiem nie mają wrodzonego strachu przed człowiekiem.

Jak można ocalić sóweczkę?

Jak zatem można im pomóc? Fundacja WWF Polska od 2016 roku zajmuje się ochroną sóweczki. Wspiera działania skupiające się m. in. na szukaniu zajętych przez nie dziupli i wyznaczaniu wokół nich stref ochronnych. Prowadzi również monitoring pomagający poznać lepiej liczebność i zachowania sóweczek, aby dzięki pozyskanej wiedzy skuteczniej podejmować działania ochronne. Fundacja WWF Polska sprzeciwia się również nieodpowiedzialnie prowadzonej gospodarce leśnej, w szczególności wycinaniu starodrzewu. Zapewnienie spokoju w miejscach jej występowania, w tym ograniczenie wycinek, jest kluczowe dla występowania sóweczek! Przekazanie darowizny dla Fundacji WWF Polska pozwoli w sprawny i zintegrowany sposób chronić najmniejszą sowę w Polsce!

Za pomocą formularza umieszczonego w tym tekście możesz pomóc fundacji WWF w ochronie sóweczki. Wystarczy, że wybierzesz, jak dużą strefę ochronną wokół gniazda chcesz zapewnić. Każde 5 zł to 5 m2 bezpiecznego lasu dla sóweczki.

Oczywiście my jako postronni obserwatorzy przyrody i turyści również powinniśmy dbać o lasy. Jak? Przede wszystkim nie śmiecić, nie hałasować i nie płoszyć zwierząt. Ale to przecież oczywiste.

Ratuj sóweczkę na WWF!

Więcej o: