Programowanie od podstaw, czyli dlaczego język "scratch" jest potrzebny dzieciom

W grudniu 2015 roku Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiedziało zmiany w podstawie programowej, których głównym celem ma być wprowadzenie w 2017 roku nauczania programowania we wszystkich szkołach i szerokopasmowego internetu dla wszystkich szkół. Dziedzinę programowania MEN uważa jako podstawową kompetencję XXI wieku, a dotychczasowy program informatyki w szkołach nazywa "archaicznym". Dlaczego nasze dzieci powinny umieć programować i na czym polega język scratch - o którym większość rodziców jeszcze nie słyszało?
Nowy przedmiot programowania w szkołach ma towarzyszyć uczniom już od pierwszej klasy szkoły podstawowej, aż do klasy maturalnej. Programowanie w szkołach będzie polegało m.in. na wizualnym programowaniu prostych sytuacji lub historyjek według pomysłów uczniów, opracowywanych wspólnie z nauczycielami, a także kształceniu logicznego myślenia. Według prognoz MEN-u w najbliższych latach będziemy mieli do czynienia z niedoborem ekspertów w dziedzinie programowania, a rynek już teraz znacznie podnosi rangę zawodów informatycznych.

Programowanie kluczem do dobrego zatrudnienia

Nowe technologie towarzyszą nam obecnie w każdej dziedzinie życia, od zdrowia po rozrywkę. Wraz z ich rozwojem zwiększa się potrzeba na dobrze wykwalifikowanych programistów, którzy będą w stanie rozwiązywać wciąż pojawiające się i nieznane dotąd problemy. Informatycy to obecnie najbardziej poszukiwana grupa zawodowa, jednak zmiany zapowiadane przez MEN mają na celu nie tylko wykształcenie nowych informatyków, ale też budowanie świadomości kolejnych pokoleń o funkcjonowaniu zmieniającego się świata i procesów, które w nim zachodzą. Taka wiedza będzie gwarancją dobrego zatrudnienia.

Według założeń nowego programu nauczania, uczeń po kilku latach nauki będzie potrafił m.in.:

- zaprojektować i utworzyć własny program i zastosować w nim np. procedury "wejścia" i "wyjścia", wyrażenia arytmetyczne i odpowiednie struktury danych

- testować własne programy i objaśniać ich funkcjonowanie

- wykorzystać inne programy i aplikacje do komputerowego rozwiązywania problemów.

Nauka i zabawa mogą iść w parze

Kodowanie nazywane jest obecnie "trzecim językiem", którego znajomość od najmłodszych lat zwiększa świadomość funkcjonowania współczesnego świata. Z myślą o najmłodszych powstał edukacyjny język obiektowy, tzw. scratch, będący środkiem do nauczania dzieci i młodzieży od 8 roku życia. Umożliwia on łatwe tworzenie interaktywnych animacji, gier, historyjek, które odbywa się w sposób wizualny - poprzez przeciąganie kolorowych puzzli i postaci z zasobnika. Ich układ tworzy kod przypisany konkretnemu obiektowi. Scratch pokazuje dzieciom, ale też ich rodzicom, że programowanie nie musi być skomplikowaną dziedziną, a nauczanie jego podstaw może być świetną zabawą.

Wraz ze wzrostem zainteresowania dzieci programowaniem, powstają nowe inicjatywy, które pomagają im je opanować. Istnieją różne formy przekazywania wiedzy, a jedną z nich są warsztaty i kolonie dla dzieci, na których oprócz zabawy dzieci zdobywają praktyczną wiedzę.

- Warsztaty TwójRobot.pl to kursy z budowania i programowania robotów, które idealnie rozwijają wśród dzieci umiejętności logicznego myślenia i programowania. Zaczynamy od zapoznania się z problemem, a następnie przechodzimy do jego rozwiązania poprzez zbudowanie konstrukcji i jej zaprogramowanie - mówi Monika Kirol z TwójRobot.pl. - Działanie i następnie obserwowanie efektów powoduje, że dzieci poprzez zabawę uczą się najważniejszych elementów jakimi są logiczne myślenie i algorytmy.

Również platformy edukacyjne online, takie jak Squla.pl, która zawiera tysiące zadań i gier zgodnych z programem nauczania, odpowiadają na zapotrzebowanie kształcenia umiejętności programowania.

- Na naszej platformie nawet najtrudniejsze dla dzieci zagadnienia oraz przedmioty stają się ciekawe i łatwe do zrozumienia. Nauka poprzez zabawę daje naprawdę świetne rezultaty oraz pomaga dzieciom osiągać jeszcze lepsze wyniki w szkole - mówi Olga Żdżarska, Koordynator ds. treści w Squla.pl. - Squla to także wartościowy kontakt z cyberświatem i bezpieczna przestrzeń pozbawiona reklam. Poprzez gry, misje oraz quizy chcemy zachęcić dzieci do poznawania i zgłębiania również świata informatyki. Mamy świadomość, jak ważna to obecnie dziedzina nauki i jej podstaw chcemy uczyć na naszej platformie.

Trening logicznego myślenia

Entuzjaści nauczania programowania zgodnie twierdzą, że uczy ono logicznego myślenia, precyzyjnego prezentowania myśli i pomysłów, a także umiejętności pracy zespołowej, które w późniejszych etapach nauki i w dorosłym życiu będą nieocenionymi umiejętnościami w każdej pracy, niezależnie od jej charakteru. W dzisiejszych czasach niewiedza na temat zasad działania komputerów coraz częściej nazywana jest nowym odpowiednikiem analfabetyzmu. Programowanie nie musi być zatem dziedziną specjalistów, tak jak pisanie i czytanie nie jest domeną tylko humanistów. Umiejętność programowania przyda się każdemu - zwłaszcza tym, którzy chcą w przyszłości zawojować świat!