Gimnazjaliści gotowi do życia w świecie cyfrowym, szkoły nie

Jak pokazały wyniki międzynarodowego badania kompetencji komputerowych i informacyjnych, uczniowie II klasy gimnazjum posiadają wysokie umiejętności cyfrowe. W rankingu, obejmującym dwadzieścia światowych systemów edukacyjnych, Polska zajęła drugie miejsce obok Kanady, Australii i Danii. Te same badania wskazały, że infrastruktura informatyczna polskich szkół jest wciąż niewystarczająca, a poziom wykorzystania nowych technologii - niewielki.
Instytut Badań Edukacyjnych przedstawił wyniki ICILS 2013 (ang. International Computer and Literacy Study). Międzynarodowe badanie miało na celu zmierzenie gotowości uczniów do życia w cyfrowym świecie, wskazując na stopień ich kompetencji komputerowych i informatycznych. Ogólnoświatowa diagnoza pozwoliła określić również cele i bariery polskiej edukacji cyfrowej oraz rolę szkoły w przygotowaniu uczniów do korzystania z nowych technologii.

Kompetencje cyfrowe polskich gimnazjalistów

Jak wykazało badanie ICILS 2013, uczniowie II klas gimnazjalnych posiadają wysokie kompetencje komputerowe i informatyczne. Ankietowani, którzy zostali poddani symulacyjnemu testowi komputerowemu, w większości potrafili poprawnie rozwiązać polecenie na pierwszym (70 proc.), jak i na drugim poziomie (55 proc.), sprawdzającym podstawowe umiejętności związane z posługiwaniem się komputerem i Internetem, w tym też kompetencje gromadzenia i zarządzania informacjami.

Gorsze rezultaty uczniowie osiągnęli w zadaniach dotyczących tworzenia i wymiany informacji.

- "Zawsze jest miejsce na poprawę i w badaniu da się zauważyć kilka takich obszarów. Przykładem może być zadanie, w którym aż 30 proc. uczniów nie potrafiło podać adresata e-maila, choć widziało nagłówek listu" - przyznał Kamil Sijko, koordynator projektu ICILS 2013.

W skali światowej, Polska zdobyła jeden z lepszych wyników (uzyskując 537 punktów, przy średniej 500), porównywalny do Kanady, Australii i Danii. Wyższymi umiejętnościami komputerowymi i informatycznymi mogą pochwalić się jedynie Czesi.

Technologie komputerowe i informatyczne wciąż nieobecne w polskich szkołach

Na przestrzeni lat, kompetencje cyfrowe młodych Polaków stają się coraz lepsze, pomimo że gimnazjaliści zaczęli korzystać z komputera średnio o rok później, niż ich zagraniczni rówieśnicy. Autorzy raportu ICILS 2013 nie mają wątpliwości, że na rozwój kompetencji komputerowych i informatycznych uczniów w znacznie większym stopniu wpływają indywidualne doświadczenia, niż szkolna edukacja cyfrowa.

- "Dla czternasto- i piętastolatków większe znaczenie, niż szkoła, mają kręgi rówieśnicze" - przyznał Kamil Sijko.

Potwierdzają to wyniki badań, w których respondenci przyznali, że z komputerów korzystają codziennie w domu (88 proc.), głównie w celach rozrywkowych (np. słuchanie muzyki, oglądanie filmów), komunikacyjnych i szkolnych (43 proc. pisze wypracowania). Niezmiennie, w środowisku komputerowym i internetowym lepiej radzą sobie uczniowie z większych miast, a gorsze wyniki uzyskują adepci szkół wiejskich. Badacze wykazali także, że poziom kompetencji związany jest z aspiracjami uczniów oraz ze statusem społeczno-ekonomicznym ich rodzin, a w znacznie mniejszym stopniu - umiejętności są determinowane płcią.

W 2013 roku, zdecydowana większość respondentów posiadała w domu dostęp do minimum jednego komputera stacjonarnego, niewiele mniej (75 proc.) korzystała także z dodatkowych urządzeń przenośnych (np. notebook, natbook, tablet). W skali ogólnopolskiej niewielu uczniów, bo jedynie ok. 1,3 proc., podlegało cyfrowemu wykluczeniu.

Jednak, jak zauważyli pracownicy Instytutu Badań Edukacyjnych - odsetek ten jest wciąż za wysoki, ponieważ w praktyce oznacza on ok. 3 tysięcy uczniów pozbawionych w pewnym stopniu szans edukacyjnych. Zdaniem badaczy, wyrównywanie szans powinno stanowić jedno z podstawowych celów szkolnej edukacji cyfrowej.

Tymczasem, w polskich gimnazjach na jeden komputer przypada średnio ośmiu uczniów, a w odpowiednią infrastrukturę technologiczną wyposażone są z reguły jedynie sale informatyczne lub biblioteki.

Technologie komputerowe i informatyczne wykorzystywane są przede wszystkim podczas lekcji informatyki, a znacznie rzadziej w nauczaniu innych przedmiotów. Poza barierami technicznymi, duże znaczenie mają miękkie bariery - dwie trzecie nauczycieli wskazuje, że wykorzystanie technologii cyfrowych w nauczaniu nie jest priorytetem. Komputery lub inne sprzęty podczas zajęć regularnie wykorzystuje jedynie ok. 41 proc. nauczycieli.

ICILS 2013

Międzynarodowe badanie kompetencji komputerowych i informacyjnych (ang. International Computer and Literacy Study - ICILS) zrealizowane zostało w 2013 roku przez Instytut Badań Edukacyjnych oraz Międzynarodowe Stowarzyszenie Ewaluacji Osiągnięć Edukacyjnych (International Association for the Evaluation of Educational Achievement - IEA). Kryteria diagnozy opracowano w oparciu o wyniki długiego pilotażu, przeprowadzonego w 2012 roku w Polsce i na całym świecie.

Badaniem objęto dwadzieścia krajów, reprezentujących odmienne systemy nauki. Następnie, w każdym z nich wytypowano reprezentacyjną grupę uczniów z drugiej klasy gimnazjum (średni wiek uczestników w trakcie badania nie mógł być niższy niż 13,5 lat). W Polsce, w projekcie wzięło udział łącznie 2 870 gimnazjalistów (średni wiek wynosił 15 lat) ze 157 polskich szkół, a także 2 228 nauczycieli. Kolejne badanie w Polsce będzie przeprowadzane od 2018 roku.

Więcej o: