Krótka historia czasu wolnego

Półmetek wakacji już za nami. Czy kiedykolwiek zastanawialiście się, od kiedy człowiek dysponuje czasem wolnym i skąd się wzięły wakacje? Przedstawiamy krótką historię czasu wolnego
Czas wolny pierwotny

Ślady świadczące o zainteresowaniach sztuką, rozrywką, rozwijaniem umiejętności i innymi czynnościami charakterystycznymi dla czasu wolnego odnajduje się już w prehistorii.

Pierwotny człowiek dni spędzał bardzo aktywnie, m.in. polował na zwierzynę, gromadził zapasy, wyrabiał narzędzia. Wieczory przeznaczał na wypoczynek po ciężkiej pracy. Do najczęstszych aktywności należały: tańce, palenie ognisk, malowanie w jaskiniach.

Otia post negotia

Na określenie czasu wolnego Grecy używali terminu scholé, który miał wiele znaczeń, m.in. bezczynność, spokój, odpoczynek, wytchnienie, a także rozmowę, myślenie i naukę. Ponadto, oznaczał szkołę, w której można było szlachetnie zagospodarować wolny czas.

Łacińskie otium to wolność od zajęć zawodowych, bezczynność, spokój, a także czas wolny od spraw publicznych. Przeciwstawiony mu był termin negotium, tj. czynność, praca.

Niemcy używają określeń die Freizeit - czas wolny oraz die Mu(e - odpoczynek w kontekście spokoju. Angielskie leisure to czas dyspozycyjny, wolny od pracy.

Czas wolny sztuką doskonalenia się

Czas stał się w starożytności przedmiotem wielu rozmyślań i koncepcji - w tym i czas wolny. Praca niewolników dawała wolnym obywatelom wiele czasu do swobodnego wykorzystania.

Dla Arystotelesa czas wolny nie oznaczał jednak odpoczynku ani zakończenia pracy; to praca stanowiła koniec odpoczynku, który powinien być poświęcony nauce i filozofii. Równie istotna była sztuka - szlachetna forma aktywności. Arystoteles uznał czas wolny za nieustające doskonalenie się i poszerzanie wiedzy - "cel wszelkich działalności".

Pierwsi urlopowicze - starożytni Rzymianie

Jako pierwsi na urlopy poza miasto, aby odpocząć od tętniącego życiem miasta, wyjeżdżali starożytni Rzymianie. Kupowali oni domy poza granicami Rzymu i tam udawali się na urlopy. Najpopularniejszymi miejscowościami wypoczynkowymi były Anzium, Baje, Capri i Ostia. Im Rzymianin był bogatszy, tym na dłużej wyjeżdżał na wakacje.

Czas wolny dla wszystkich

Z biegiem lat, w rezultacie postępu technicznego i społeczno-ekonomicznego oraz zdobyczy nauk medycznych zwiększyła się ilość czasu wolnego, który przestał symbolizować warstwy uprzywilejowane. Stał się udziałem wszystkich członków społeczeństwa.

Na przełomie XIX i XX wieku termin czasu wolnego jako przeciwstawnego pracy zaczął się upowszechniać za sprawą walk proletariatu o prawa i poprawę bytu robotników.

W 1910 roku grupa holenderskich robotników wyszła na ulice i domagała się tygodniowego płatnego urlopu w ciągu roku. Pracodawcy zgodzili się, ponieważ bali się zamieszek. 10 lat później uczynili to samo Brytyjczycy, a w 1936 dwutygodniowy płatny urlop otrzymali wszyscy Francuzi.

Definicja czasu wolnego

W 1957 roku Międzynarodowa Konferencja UNESCO przyjęła definicję czasu wolnego ustaloną przez J. Dumazdiera, która brzmi: "całość zajęć, które człowiek może poświęcić dla siebie, podtrzymania swych sił, wzbogacenia doświadczeń, powiększenia wiedzy, dla dobrowolnej współpracy socjalnej albo wolnej, twórczej działalności, gdy uwolni się od swych zawodowych, rodzinnych i socjalnych zobowiązań".

Od tego momentu czas wolny rozpatruje się na podstawie funkcji, które pełni. Są to funkcje rekreacyjna, kreatywna, kształcąca i opiekuńcza. Wyodrębniono też różne jego formy, w tym: rozrywkę, hobby, turystykę, sport, a także "niechciany" czas wolny, czyli chorobę, emeryturę, bezrobocie i rentę.





Więcej o: