Dlaczego nie używamy skali Richtera

Kiedy podajemy informacje o trzęsieniach ziemi, opisujemy ich siłę za pomocą magnitudy, a nie skali Richtera. Niektórzy z czytelników wytykają nam to jako błąd, kalkę z języka angielskiego. W tym tekście postaramy się wyjaśnić naszą decyzję i wytłumaczyć, dlaczego nie jest ona błędna.
Rozumiemy przyczynę tych zarzutów, bo wiemy, że polski czytelnik przyzwyczajony jest do określania siły trzęsienia ziemi skalą Richtera. Tego określenia używa większość mediów w Polsce. Jednak magnituda, choć może brzmi obco, jest poprawna językowo, a używanie skali Richtera nie jest merytorycznie poprawne. Powszechne używanie tej skali w Polsce to zaszłość historyczna, która w jakiś sposób ostała się w naszym języku. Sejsmolodzy od lat operują pojęciem magnitudy. Jak pisze dr Paweł Wiejacz z Instytutu Geofizyki PAN:

"W kwestii wielkości trzęsień ziemi istnieje nieporozumienie, ponieważ w powszechnym rozumieniu, powielanym przez środki masowego przekazu, uważane jest, że trzęsienia ziemi mierzy się skalą Richtera i taka informacja zwykle jest oczekiwana przez ludzi, podczas gdy w rzeczywistości naukowcy już od 30 lat (1979 r.) odeszli od stosowania metody Richtera".

Skala Richtera, opracowana już blisko 80 lat temu, nie jest w stanie poprawnie mierzyć niskich i wysokich wielkości trzęsień. Przy wartościach większych niż siedem skala Richtera nie odpowiada już wartościom podawanych przez stacje sejsmologiczne. Gdy stacje sejsmologiczne podają informację o trzęsieniu ziemi o wielkości 8,7M, nie można powiedzieć, że miało ono siłę 8,7 w skali Richtera - tak jak jest to często błędnie tłumaczone. Przy tak dużych trzęsieniach skala Richtera jest "spłaszczana". Trzęsienie o magnitudzie 8,7 wyrażone by było w skali Richtera jako 8,5, a hipotetyczne trzęsienie o magnitudzie 10 w skali Richtera miałoby zaledwie 8,8.

Skala Richtera została zmodyfikowana w 1979 roku przez dwóch badaczy - Thomasa Hanksa i Hiroo Kanamoriego. Wyznaczyli oni tzw. moment magnitude scale, czyli pomiar momentu sejsmicznego. Od tego czasu do opisu wielkości trzęsień ziemi używamy magnitudy.

"W zasadzie więc właściwsze byłoby mówienie dziś o skali Hanksa-Kanamoriego, gdyby nie fakt, że sami autorzy - używając terminu magnituda - prosili środowisko sejsmologiczne, aby nie nazywać skali ich imionami i tym samym nie odbierać zasług Charlesowi Richterowi" - pisze dr Wiejacz.

Zatem dlatego poprawne jest sformułowanie "trzęsienie ziemi o magnitudzie 8,7", jakkolwiek mało literacko (a może zbyt naukowo) ono brzmi.

Komentarze (27)
Dlaczego nie używamy skali Richtera
Zaloguj się
  • grab31

    Oceniono 47 razy -33

    Tlumaczenie jest oczywiście głupie... bo czemu musimy używać kalki zamiast słowa polskiego. Wszyscy wiemy co znaczy "magnitude" po angielsku.. W waszym tekście to brzmi po prostu idiotycznie i tyle!! rozumiem, że magnituda to jest żargon środowiskowy, ale po co go plątać w język publiczny??? A może nie jestem targetem do sfokusowania tego g...a?

  • nieafatyk

    Oceniono 23 razy -17

    Kompletnie nienaukowe wyjasnienie z pktu widzenia jezykoznawstwa. Wystarczy zerknac do angielskiej Wikipedii - haslo "Richter magnitude scale". Wniosek: po angielsku to zawsze bylo "magnitude", zas po polsku "sila". I nowa skala, z innymi nazwiskami autorow, nic tu nie zmienia. Panstwo Redaktorzy, silac sie na oryginalnosc, zwyczajnie psuja polszczyzne,

  • jasiowukaa

    Oceniono 3 razy -3

    Istota NAUKI jest przewidywanie a nie stopniowanie czyli opisanie jaką miało moc trzęsienie ziemi, huragan czy inne zjawisko atmosferyczne . Zjadacz chleba zwany przeciętnym i tak będzie oceniał wielkość kataklizmu po ilości ofiar a nie po tym jaka cyfra bądź liczba padnie przy jej, siły niszczącej, określeniu.

  • zaskuba

    0

    Skala Mercallego (skala Mercallego-Cancaniego-Sieberga, skala MCS) – 12-stopniowa skala stosowana przy określaniu intensywności trzęsienia ziemi w danym miejscu, jedna z makrosejsmicznych skal trzęsień. Intensywność wstrząsu określana jest na podstawie wartości przyspieszenia drgań gruntu, a także opisie skutków trzęsienia na powierzchni Ziemi.
    W Europie stosuje się obecnie Europejską Skalę Makrosejsmiczną EMS-98 opartą na wcześniejszych skalach makrosejsmicznych, np. na skali Miedwiediewa-Sponhouera-Kárnika (skali MSK).
    Skutki trzęsienia ziemi w zależności od jego intensywności według skali MCS: Wielkość Opis Przyspieszenie[potrzebny przypis]
    1 stopień Wyczuwane tylko przez przyrządy poniżej 1/4 cm/s2
    2-3 stopnie Lekkie drgania, odczuwalne tylko przez niektórych ludzi od 1/4 do 1 cm/s2
    4-5 stopni Ogólnoodczuwalne wstrząsy, poruszanie się drobnych przedmiotów od 1 do 5 cm/s2
    6-7 stopni Wyraźne zniszczenia, odpadanie tynku, walenie się kominów od 5 do 25 cm/s2
    8-10 stopni Rozległe zniszczenia, powstawanie szczelin w ziemi, osuwisk od 25 do 100 cm/s2
    11-12 stopni Zmiany konfiguracji lądów, osuwiska, szczeliny, podniesienie poziomu wód gruntowych od 100 do 1000 cm/s2

    Do opisu energii wyzwolonej w ognisku trzęsienia ziemi stosuje się otwartą skalę Richtera.

  • zaskuba

    0

    Skala Richtera jest skalą energetyczną, tj. określa energię wyzwoloną w czasie wstrząsu. Każdy kolejny stopień oznacza 10-krotnie większą poziomą amplitudę drgań oraz około 32-krotnie większą energię wyzwoloną (dokładnie 1000 {\displaystyle {\sqrt {1000}}} {\sqrt {1000}}, ponieważ 2 stopnie w tej skali, to 1000-krotny wzrost energii), mierzoną w dżulach (J). Zrezygnowano ze stosowania jej, ponieważ do pomiarów konieczny był sejsmograf skonstruowany przez Wooda i Andersona, który nie mierzył poprawnie wstrząsów silniejszych niż 6,8. Później Richter i Gutenberg zmodyfikowali swoją skalę, lecz najsilniejsze wstrząsy wciąż się w niej nie mieściły. Z tego względu skala Richtera jest skalą otwartą.

    Skutki trzęsienia ziemi w zależności od jego wielkości w skali Richtera:
    Skala Richtera Skutki Średnia liczba trzęsień rocznie
    < 2,0 Najmniejsze wstrząsy, nieodczuwalne przez człowieka ani przez sejsmograf. ok. 2 920 000 (8000 dziennie)
    2,0-3,4 Wstrząsy nieodczuwalne dla człowieka, lecz rejestrowane przez sejsmograf. ok. 800 000
    3,5-4,2 Bardzo małe wstrząsy, odczuwane tylko przez niektórych ludzi. ok. 30 000
    4,3-4,8 Odczuwane przez większość osób, nieszkodliwe. ok. 4800
    4,9-5,4 Odczuwane przez wszystkich, powoduje bardzo niewielkie zniszczenia. ok. 1400
    5,5-6,1 Średnie wstrząsy, powoduje mniejsze uszkodzenia budynków. ok. 500
    6,2-6,9 Duże wstrząsy, powodują znaczne zniszczenia. ok. 100
    7,0-7,3 Poważne zniszczenia. ok. 15
    7,4-8,0 Ogromne zniszczenia. ok. 4
    8,1-8,9 Ogromne zniszczenia, katastrofalne skutki dla wielu krajów. ok. 1
    ≥ 9,0 Trzęsienie, które może zburzyć wszystkie miasta na terenie większym niż kilkanaście tysięcy km2. ok. raz na 20 lat

  • zaskuba

    0

    Obliczanie magnitudy
    Według oryginalnej skali Richtera magnituda jest definiowana jako logarytm dziesiętny maksymalnej amplitudy znormalizowanego zapisu fali sejsmicznej, przez sejsmograf Wooda-Andersona, w odległości 100 km od epicentrum. Taka metoda umożliwia łatwe porównywanie wstrząsów sejsmicznych w różnych miejscach kuli ziemskiej.
    W 1978r. japoński geofizyk, Hirō Kanamori, zmodyfikował sposób obliczania magnitudy, opracowany przez Richtera tak aby nadawała się ona do określania energii najsilniejszych wstrząsów i nie była zależna od przestarzałego sejsmografu.
    Obecnie magnituda obliczana jest na podstawie wartości tzw. momentu sejsmicznego, lecz w przedziale mierzonym przez skalę Richtera (do wartości ok. 7) jest z nią porównywalna.
    Magnitudę oblicza się według wzorów w oparciu o dane uzyskane z zapisu wstrząsu takie jak: amplituda ruchu gruntu, okres fali, odległość epicentralna oraz głębokość ogniska. Magnitudę wyznacza się z fal podłużnych (P), poprzecznych (S) - Mb, powierzchniowych (L) - MS oraz z momentu sejsmicznego - M0. Moment sejsmiczny jest iloczynem wielkości przesunięcia, rozmiarów ogniska i sztywności (wytrzymałości) skał w których doszło do wstrząsu.
    M w = 2 3 log ⁡ ( M 0 ) − 6.0 , {\displaystyle M_{\mathrm {w} }={\frac {2}{3}}\log(M_{0})-6.0,} {\displaystyle M_{\mathrm {w} }={\frac {2}{3}}\log(M_{0})-6.0,}
    Wzrost magnitudy o jednostkę oznacza statystycznie 30 razy większą energię. Energia fal sejsmicznych to jedynie część całkowitej energii trzęsienia ziemi. Reszta energii rozprasza się w postaci ciepła, powoduje trwałe deformacje skał.

  • tecbar

    Oceniono 2 razy 0

    Bardzo dobrze, ze takie pojęcia sie wyjaśnia i prostuje. Czas na kolejne, choćby używanie słowa awionetka zamiast samolot z ewentualnym doprecyzowaniem jego funkcji np sportowy, turystyczny, biznesowy itd... Nikt nie potrafił mi wyjaśnić gdzie leży granica pomiędzy awionetka a samolotem. Prawo lotnicze ani przepisy EASA tego nie definiują, bo używają tylko słowa samolot. A na rodzinę tego co lata i zostało stworzone przez człowieka statek powietrzny.

  • spoko-spoko

    Oceniono 1 raz 1

    Wartoby podać też definicje jednej i drugiej skali żeby czytelnik zrozumiał różnicę między nimi. Artykuł mówi tylko o aspektach historycznych.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX