Dlaczego nie używamy skali Richtera

Kiedy podajemy informacje o trzęsieniach ziemi, opisujemy ich siłę za pomocą magnitudy, a nie skali Richtera. Niektórzy z czytelników wytykają nam to jako błąd, kalkę z języka angielskiego. W tym tekście postaramy się wyjaśnić naszą decyzję i wytłumaczyć, dlaczego nie jest ona błędna.
Rozumiemy przyczynę tych zarzutów, bo wiemy, że polski czytelnik przyzwyczajony jest do określania siły trzęsienia ziemi skalą Richtera. Tego określenia używa większość mediów w Polsce. Jednak magnituda, choć może brzmi obco, jest poprawna językowo, a używanie skali Richtera nie jest merytorycznie poprawne. Powszechne używanie tej skali w Polsce to zaszłość historyczna, która w jakiś sposób ostała się w naszym języku. Sejsmolodzy od lat operują pojęciem magnitudy. Jak pisze dr Paweł Wiejacz z Instytutu Geofizyki PAN:

"W kwestii wielkości trzęsień ziemi istnieje nieporozumienie, ponieważ w powszechnym rozumieniu, powielanym przez środki masowego przekazu, uważane jest, że trzęsienia ziemi mierzy się skalą Richtera i taka informacja zwykle jest oczekiwana przez ludzi, podczas gdy w rzeczywistości naukowcy już od 30 lat (1979 r.) odeszli od stosowania metody Richtera".

Skala Richtera, opracowana już blisko 80 lat temu, nie jest w stanie poprawnie mierzyć niskich i wysokich wielkości trzęsień. Przy wartościach większych niż siedem skala Richtera nie odpowiada już wartościom podawanych przez stacje sejsmologiczne. Gdy stacje sejsmologiczne podają informację o trzęsieniu ziemi o wielkości 8,7M, nie można powiedzieć, że miało ono siłę 8,7 w skali Richtera - tak jak jest to często błędnie tłumaczone. Przy tak dużych trzęsieniach skala Richtera jest "spłaszczana". Trzęsienie o magnitudzie 8,7 wyrażone by było w skali Richtera jako 8,5, a hipotetyczne trzęsienie o magnitudzie 10 w skali Richtera miałoby zaledwie 8,8.

Skala Richtera została zmodyfikowana w 1979 roku przez dwóch badaczy - Thomasa Hanksa i Hiroo Kanamoriego. Wyznaczyli oni tzw. moment magnitude scale, czyli pomiar momentu sejsmicznego. Od tego czasu do opisu wielkości trzęsień ziemi używamy magnitudy.

"W zasadzie więc właściwsze byłoby mówienie dziś o skali Hanksa-Kanamoriego, gdyby nie fakt, że sami autorzy - używając terminu magnituda - prosili środowisko sejsmologiczne, aby nie nazywać skali ich imionami i tym samym nie odbierać zasług Charlesowi Richterowi" - pisze dr Wiejacz.

Zatem dlatego poprawne jest sformułowanie "trzęsienie ziemi o magnitudzie 8,7", jakkolwiek mało literacko (a może zbyt naukowo) ono brzmi.

Komentarze (27)
Dlaczego nie używamy skali Richtera
Zaloguj się
  • alex1w

    Oceniono 138 razy 134

    Chwała autorom artykułu za rzeczowe wyjaśnienie... rzeczywiście media mają swój sposób przekazu informacji i bardzo często odbiegający od funkcjonującego np. w świecie nauki.
    Dlatego takie właśnie sprostowania mają obecnie wielką wartość.

  • alex1w

    Oceniono 87 razy 79

    I okazuje się po raz kolejny, że wysoka magnituda artykułu, nie musi być odzwierciedleniem sensacji, a może przyciągnąć uwagę czytelnika.

  • samon34

    Oceniono 58 razy 54

    Szacunek dla panow Hanksa i Kanoramiego.Pokusa zeby dzis caly swiat znal ich nazwiska byla duza a jadnak...
    Duza klasa.

  • rabbinhood

    Oceniono 36 razy 22

    drobiazg, są na to wzory:
    M_\mathrm{w} = {\frac{2}{3}}\log_{10}(M_0) - 6.0,
    lub na porównanie dwóch:
    f_{\Delta E} = \frac{10^{(\frac{3}{2}(m_1 + 10.7))}}{10^{(\frac{3}{2}(m_2 + 10.7))}} = 10^{\frac{3}{2}(m_1 - m_2)}.
    Pikuś. Nie rozumiem, dlaczego ludzie nie chcą tego używać;-)

  • potp

    Oceniono 24 razy 16

    A może by tak ten artykuł uzupełnić o tabelkę, gdzie było by pełne i całościowe zestawienie obu tych skal wraz z opisem charakterystyki. Bo niby dlaczego mam zgadywać, że skoro 8,8 w jednej to 10 w drugiej, to 9 w jednej będzie 11 w drugiej? A jak to jest w niskich wielkościach trzęsień? Skala Richtera operowała na podstawie wielkości zniszczeń? A Magnituda rozpiętości drgań?

  • spoko-spoko

    Oceniono 1 raz 1

    Wartoby podać też definicje jednej i drugiej skali żeby czytelnik zrozumiał różnicę między nimi. Artykuł mówi tylko o aspektach historycznych.

  • zaskuba

    0

    Skala Mercallego (skala Mercallego-Cancaniego-Sieberga, skala MCS) – 12-stopniowa skala stosowana przy określaniu intensywności trzęsienia ziemi w danym miejscu, jedna z makrosejsmicznych skal trzęsień. Intensywność wstrząsu określana jest na podstawie wartości przyspieszenia drgań gruntu, a także opisie skutków trzęsienia na powierzchni Ziemi.
    W Europie stosuje się obecnie Europejską Skalę Makrosejsmiczną EMS-98 opartą na wcześniejszych skalach makrosejsmicznych, np. na skali Miedwiediewa-Sponhouera-Kárnika (skali MSK).
    Skutki trzęsienia ziemi w zależności od jego intensywności według skali MCS: Wielkość Opis Przyspieszenie[potrzebny przypis]
    1 stopień Wyczuwane tylko przez przyrządy poniżej 1/4 cm/s2
    2-3 stopnie Lekkie drgania, odczuwalne tylko przez niektórych ludzi od 1/4 do 1 cm/s2
    4-5 stopni Ogólnoodczuwalne wstrząsy, poruszanie się drobnych przedmiotów od 1 do 5 cm/s2
    6-7 stopni Wyraźne zniszczenia, odpadanie tynku, walenie się kominów od 5 do 25 cm/s2
    8-10 stopni Rozległe zniszczenia, powstawanie szczelin w ziemi, osuwisk od 25 do 100 cm/s2
    11-12 stopni Zmiany konfiguracji lądów, osuwiska, szczeliny, podniesienie poziomu wód gruntowych od 100 do 1000 cm/s2

    Do opisu energii wyzwolonej w ognisku trzęsienia ziemi stosuje się otwartą skalę Richtera.

  • zaskuba

    0

    Skala Richtera jest skalą energetyczną, tj. określa energię wyzwoloną w czasie wstrząsu. Każdy kolejny stopień oznacza 10-krotnie większą poziomą amplitudę drgań oraz około 32-krotnie większą energię wyzwoloną (dokładnie 1000 {\displaystyle {\sqrt {1000}}} {\sqrt {1000}}, ponieważ 2 stopnie w tej skali, to 1000-krotny wzrost energii), mierzoną w dżulach (J). Zrezygnowano ze stosowania jej, ponieważ do pomiarów konieczny był sejsmograf skonstruowany przez Wooda i Andersona, który nie mierzył poprawnie wstrząsów silniejszych niż 6,8. Później Richter i Gutenberg zmodyfikowali swoją skalę, lecz najsilniejsze wstrząsy wciąż się w niej nie mieściły. Z tego względu skala Richtera jest skalą otwartą.

    Skutki trzęsienia ziemi w zależności od jego wielkości w skali Richtera:
    Skala Richtera Skutki Średnia liczba trzęsień rocznie
    < 2,0 Najmniejsze wstrząsy, nieodczuwalne przez człowieka ani przez sejsmograf. ok. 2 920 000 (8000 dziennie)
    2,0-3,4 Wstrząsy nieodczuwalne dla człowieka, lecz rejestrowane przez sejsmograf. ok. 800 000
    3,5-4,2 Bardzo małe wstrząsy, odczuwane tylko przez niektórych ludzi. ok. 30 000
    4,3-4,8 Odczuwane przez większość osób, nieszkodliwe. ok. 4800
    4,9-5,4 Odczuwane przez wszystkich, powoduje bardzo niewielkie zniszczenia. ok. 1400
    5,5-6,1 Średnie wstrząsy, powoduje mniejsze uszkodzenia budynków. ok. 500
    6,2-6,9 Duże wstrząsy, powodują znaczne zniszczenia. ok. 100
    7,0-7,3 Poważne zniszczenia. ok. 15
    7,4-8,0 Ogromne zniszczenia. ok. 4
    8,1-8,9 Ogromne zniszczenia, katastrofalne skutki dla wielu krajów. ok. 1
    ≥ 9,0 Trzęsienie, które może zburzyć wszystkie miasta na terenie większym niż kilkanaście tysięcy km2. ok. raz na 20 lat

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX