Agencja AP: CIA torturowała więźnia w tajnym więzieniu w Polsce

Funkcjonariusz CIA torturował więźnia w tajnym więzieniu amerykańskiej agencji wywiadowczej w Polsce - podała agencja Associated Press, powołując się na raport inspektora generalnego CIA i anonimowe źródła w wywiadzie. Agent w trakcie tortur stosował nielegalne metody - wykorzystywał półautomatyczny pistolet oraz wiertarkę elektryczną.

Zobacz także: Tusk: Nie namówicie mnie bym o tym mówił

Informacja o przesłuchaniach więźnia to kolejny ślad, który ma dowodzić, że na terenie Polski działały tajne więzienia CIA. Polskie władze nigdy oficjalnie nie potwierdziły tych doniesień. W mediach pojawiały się już informacje, że w więzieniu w Szymanach był przetrzymywany i przesłuchiwany m.in. Chalid Szejk Mohammed, jeden z liderów Al-Kaidy i organizator ataku terrorystycznego na USA z 11 września 2001 roku. Stosowano na nim tzw. waterboarding, czyli symulację topienia przez wlewanie wody do ust po przywiązaniu więźnia do deski.

Więźniowie mieli być przywożeni do Polski w latach 2002-03. To okres, kiedy rządy sprawował Sojusz Lewicy Demokratycznej.

W sierpniu br. "Gazeta Wyborcza" informowała , że prokuratura badająca sprawę zebrała dowody i rozważa postawienie zarzutu zbrodni wojennych ówczesnemu premierowi Leszkowi Millerowi oraz prezydentowi Aleksandrowi Kwaśniewskiemu.

Grozili wiertarką

Sprawa ujawniona przez agencję AP dotyczy 60-letniego agenta o imieniu Albert i jego przełożonego Mike'a - których nazwisk nie ujawniono ze względów bezpieczeństwa na prośbę rządowych informatorów. Agenci używali niesankcjonowanych wewnętrznymi regulaminami brutalnych metod przesłuchań więźnia, Abda al-Rahima al-Nashiriego.

Był on podejrzany o współudział w ataku na amerykański okręt USS Cole w Jemenie w 2000 roku. Schwytano go w Dubaju dwa lata później, przewieziono najpierw do aresztu w Afganistanie, następnie do więzienia CIA w Tajlandii, a 5 grudnia 2002 roku do tajnego więzienia w Polsce - zaledwie w kilka dni po jego otwarciu.

Straszył więźniów wiertarką

Według raportu inspektora generalnego CIA, Albert użył półautomatycznego pistoletu, symulując egzekucję al-Nashiriego. Więzień był skuty i miał nałożony na głowę kaptur. Po przystawieniu mu do głowy broni Albert parokrotnie naciągał suwadło w pistolecie, udając jego ładowanie. Zbliżał też do nakrytej kapturem głowy więźnia uruchomioną wiertarkę elektryczną, chociaż bez wiertła.

Albert, który był w przeszłości agentem FBI i pochodzi z Egiptu, oraz Mike zostali ukarani naganą, ale władze odmówiły wyciągania dalszych konsekwencji w stosunku do nich. Przesłuchania Al-Nashiriego w więzieniu w Polsce trwały do stycznia 2003 roku. Prezydent USA George W. Bush zamknął tajne więzienia CIA (tzw. black sites - czarne miejsca) w 2006 roku.

Al-Nashiri przebywa obecnie w więzieniu wojskowym w bazie amerykańskiej Guantanamo na Kubie. W jego sprawie toczy się nadal śledztwo. Grozi mu rozprawa o terroryzm przed specjalnym trybunałem wojskowym lub normalnym sądem. Jego prawniczka Nancy Hollander powiedziała, że gdyby żądano skazania go na karę śmierci, tortury będą okolicznością łagodzącą. Po odejściu z etatu w CIA Albert pracuje tam na prywatnym kontrakcie i zajmuje się szkoleniem funkcjonariuszy.

- To, że osoba zamieszana w jeden z bardziej skandalicznych epizodów w historii CIA nadal pozostaje zatrudniona przez amerykańskie władze jest skandalem - powiedział Ben Wizner, prawnik z Amerykańskiej Ligi Praw Obywatelskich.

Na kłopoty Albert

Wydarzenia w Polsce zostały opisane w specjalnym raporcie Generalnego Inspektora CIA, który przyglądał się programowi przetrzymywania i przesłuchań więźniów. Część raportu została ujawniona w zeszłym roku. Nigdy jednak nie podano do publicznej wiadomości informacji, co działo się z al-Nashirim w tzw. czarnym miejscu.

Agencja AP powołuje się na informacje uzyskane od byłego agenta CIA. Źródło twierdzi, że w centrali agencji toczyły się dyskusje na temat tego, jak traktować al-Nashiriego. Część agentów twierdziła, że więzień po dwóch tygodniach ciężkich przesłuchań zaczął współpracować ze śledczymi i dalsze tortury nie są konieczne. Inni przekonywali, że więzień uparcie odmawia odpowiedzi na pytania i należy go "bardziej przycisnąć". Dlatego do ośrodka w Polsce wysłano Alberta, który zastosował swoje metody wydobywania informacji z więźniów.

Wiele śledztw w jednej sprawie

Sprawa tajnych więzień CIA zaczęła się w listopadzie 2005 r. od publikacji w "Washington Post". Potem Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy powołało komisję Marty'ego. Jej raport (przyjęty przez Radę Europy) mówił, że więźniów przetrzymywano w Rumunii, Polsce i na Litwie. Polskie władze temu zaprzeczyły, a w nieoficjalnych wypowiedziach politycy odpowiedzialni za służby specjalne mówili o wypełnianiu przez Polskę zobowiązań sojuszniczych wobec USA. Zwracali też uwagę, że obciążenie krajów Europy Wschodniej sprawą nielegalnych więzień zwiększa zagrożenie działaniami odwetowymi ze strony terrorystów.

Jednak latem 2008 r. polska prokuratura wszczęła śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień przez nasze władze (chodziło o rządy SLD), które miały zgodzić się na powstanie na polskim terytorium kontrolowanej przez Amerykanów bazy. We wrześniu 2008 r. "Gazeta" ujawniła, że prokuratura ma notatkę Agencji Wywiadu na temat bazy. Nie wynika z niej wprost, że w bazie kogoś przetrzymywano, ale jest mowa o tym, że baza jest podległa wyłącznie nadzorowi CIA.