W USA można kupić dom, mając 67 centów

Choć 2 mln nieruchomości w USA zostanie w tym roku zlicytowanych z powodu niespłacanych kredytów, w czterech stanach można kupić dom, nie mając nic

Ryzykowne kredyty były jedną z głównych przyczyn dramatycznego załamania na rynku nieruchomości, które w 2008 r. zachwiało całą amerykańską gospodarką i pogrążyło ją w trwającym do dziś kryzysie. Rząd musiał wtedy ratować przed bankructwem dwa hipoteczne giganty - Fannie Mae i Freddie Mac - które przez dziesięciolecia zapewniały Amerykanom dostęp do tanich i hojnie przyznawanych kredytów hipotecznych. Operacja ratunkowa kosztowała podatników ponad 160 mld dol.

Fannie Mae i Freddie Mac skupują kredyty hipoteczne od banków, dostarczając im w ten sposób gotówki na udzielanie kolejnych kredytów. Napędzając tak rynek nieruchomości, zgromadziły połowę z 12 bln długu hipotecznego wszystkich Amerykanów. Przez lata Fannie Mae i Freddie Mac sponsorował rząd, a dwa lata temu zostały upaństwowione - rząd federalny przejął w nich 80 proc. udziałów. Gdyby tego nie zrobił, katastrofa na rynku nieruchomości byłaby znacznie większa.

Nic zatem dziwnego, że firmowany przez Fannie Mae nowy program pomocy dla biedniejszych Amerykanów jest uważnie obserwowany. Dziennik "The New York Times" opisuje przypadek rodziny ze stanu Wisconsin, która kupiła dom za 115 tys. dol., wykładając przy podpisaniu umowy... 67 centów.

- A myślałem, że przez lata będę skazany na wynajmowanie - mówił dziennikarzom uradowany 26-latek Matthew Middlebrook, producent lokalnej telewizji chrześcijańskiej, który zarabia 32 tys. dol. rocznie.

Program Affordable Advantage (Przystępna Przewaga) wprowadzono w czterech stanach - Wisconsin, Idaho, Massachusetts i Minnesocie. Mogą zeń skorzystać tylko rodziny kupujące pierwszy dom, i to pod warunkiem, że będą w nim mieszkać (aby wykluczyć spekulantów) i mają czystą historię kredytową. Od marca, kiedy program wystartował, udzielono w Wisconsin 500 takich 30-letnich kredytów, które wykupiło Fannie Mae. Jak dotąd wszystkie są spłacane regularnie, choć ich stopa oprocentowania jest o 1,5 pkt procentowego wyższa niż dla kredytów "komercyjnych", czyli z wkładem własnym.

Analitycy kredytowi przestrzegają, że wyżej oprocentowane kredyty bez wkładu własnego są ryzykowne. - Affordable Advantage to program na niewielką skalę i takim pozostanie - uspokaja Janis Smith, rzecznik Fannie Mae. - Dochód kredytobiorcy i jego historia kredytowa są dokładnie sprawdzane, jednocześnie przy zakupie nieruchomości i później doradza mu "państwowy" konsultant.

- To nie jest ten rodzaj kredytu, który wywołał kryzys - potwierdza William Fitzpatrick, wiceprezydent i analityk kredytowy Moody's Investors Service. - Agencje stanowe, które nadzorują program, spełniają swoją misję, czyli dają ludziom szansę zamieszkania we własnym domu.