USA i Rosja podpisały traktat o redukcji broni nuklearnej

W samo południe w czeskiej Pradze prezydenci USA i Rosji podpisali traktat o ograniczeniu broni jądrowej START. Poprzedni układ, zawarty w 1991 roku, wygasł 5 grudnia. - Jest to nowy początek w relacjach USA i Rosji - powiedział Barack Obama.

Hillary Clinton o strategii jądrowej USA

Barack Obama i Dymitrij Miedwiediew podpisali nowy traktat w Sali Hiszpańskiej Praskiego Zamku na Hradczanach. Nowy dokument rozbrojeniowy w dziennikarskich kuluarach nazywany jest już jako Układ Praski.

USA i Rosja podpisały traktat o redukcji broni nuklearnej

- Dzisiaj podpisujemy ten traktat, który jest nowym początkiem relacji między USA i Rosją - powiedział Obama po podpisaniu START. Dodał, że USA i Rosja będą ściśle współpracowały w walce przeciwko terroryzmowi oraz będą rozwijały stosunki gospodarcze. Podobne nadzieje

- Myślę, że otworzy to nowy etap w stosunkach między naszymi krajami - oświadczył po podpisaniu traktatu prezydent Rosji. Dodał, że utrzymuje on równowagę między oboma mocarstwami. - Zwyciężyły obie strony, które wzmocniły bezpieczeństwa, a razem z nami zwyciężył cały świat - mówił.

Redukcja arsenałów

Nowy traktat zastąpi poprzedni układ START z 1991 roku, którego obowiązywanie wygasło w grudniu ubiegłego roku. Jak zauważa agencja Reutera, być może jeszcze ważniejsze jest to, że dokument ten stanowi istotną oznakę poprawy stosunków między Waszyngtonem a Moskwą, które pogorszyły się zwłaszcza po rosyjskiej akcji zbrojnej przeciwko Gruzji w 2008 roku.

W porównaniu z poprzednimi porozumieniami nowy traktat zmniejsza limit gotowych do operacyjnego użycia głowic nuklearnych, pozostawiając jednocześnie obu państwom taki potencjał jądrowy, który wystarczyłby do wzajemnego unicestwienia.

Każda ze stron będzie teraz mogła posiadać najwyżej 1550 głowic nuklearnych, gotowych do bojowego użycia. Jest to o 74 proc. mniej niż przewidywał poprzedni układ START i o 30 proc. mniej niż uzgodnili jako maksymalny pułap w tak zwanym układzie moskiewskim z 2002 roku prezydenci George W. Bush i Władimir Putin.

Na mocy nowego traktatu, łączna liczba gotowych i niegotowych do użycia bojowego lądowych wyrzutni międzykontynentalnych pocisków balistycznych, wyrzutni rakiet balistycznych na okrętach podwodnych oraz oprzyrządowanych do uzbrojenia nuklearnego ciężkich bombowców u każdego z partnerów nie może przekroczyć 800.

Jednocześnie obu stronom zezwolono na posiadanie do 700 gotowych do użycia środków przenoszenia broni jądrowej, którymi są międzykontynentalne pociski balistyczne bazowania lądowego, rakiety balistyczne umieszczone na okrętach podwodnych i zdolne do uderzeń nuklearnych bombowce. W porównaniu z poprzednim układem START jest to pułap o ponad połowę niższy.

Wśród ponad tysiąca dziennikarzy obsługujących szczyt panuje przekonanie, że Układ Praski jest "sygnałem dla nowej polityki w stosunkach amerykańsko-rosyjskich".

Problem z tarczą antyrakietową

Inicjatywa zawarcia traktatu wyszła od prezydenta Obamy, który dokładnie rok temu w wygłoszonym przemówieniu na Placu Hradczańskim w obecności 30 tysięcy ludzi zaproponował własną "wizję świata bez broni nuklearnej". Rosjanie przystąpili na tę propozycję i po roku skomplikowanych rokowań dziś jesteśmy świadkami jego narodzin.

Barack Obama i Dmitrij Miedwiediew przyrzekli, że traktat zostanie podpisany w 2009 roku, jednak negocjacje się przeciągały. Głównym powodem były żądania Moskwy, by START połączył sprawę redukcji ofensywnych arsenałów nuklearnych z systemami przed nimi chroniącymi, czyli głównie amerykańską, ale popieraną przez NATO tarczą antyrakietową w Europie.

Ostatecznie ogólnikowe sformułowanie o związku tych spraw wpisano do preambuły START-u. Rząd Obamy mówi, że nijak nie ogranicza to jego planów dotyczących tarczy.

Oprócz podpisania traktatu START z Miedwiediewem prezydent Obama wyda w Pradze wieczorem uroczysty obiad dla prezydentów i premierów państw Europy Środkowej, w tym Donalda Tuska. Waszyngtońscy eksperci są zgodni że jest to próba zapewnienia, że Waszyngton, poprawiając stosunki z Rosją, nie zapomina o sojusznikach z NATO.

Zobacz galerię zdjęć: Obama i Miedwiediew w Pradze