- Żeby pomóc osobie, która ma mnóstwo problemów, nie wystarczy jedna forma wsparcia i nie wystarczą tylko pieniądze. Potrzebne jest podjęcie pracy, spędzenie miło czasu, czy nawet tylko terapia. Bo każda jednostka składa się z wielu sfer życia - tłumaczy Monika Bajka z Domu Aniołów Stróżów w Katowicach-Załężu, organizacji pozarządowej pomagającej systemowo nie tylko ubogim dzieciom, ale i ich rodzinom.
Niestety w państwowych instytucjach pomocy, o której mówi Bajka, wciąż nie ma. - System pomocy społecznej został przygotowany do okoliczności lat 90., czyli szybkiej transformacji, tworzenia sieci wsparcia dla przegranych reform. Natomiast dziś od służb społecznych oczekujemy raczej nie działań osłonowych na zasadzie: "żeby dzisiaj jakoś starczyło i zobaczymy co będzie później", tylko działań o charakterze usamodzielniającym, aktywizującym - mówi
TOK FM dr Marek Rymsza, socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego.
Póki co chęci są, możliwości nie ma Socjolog powołuje się na badania w Instytucie Spraw Publicznych, z których wynika, że obecnie pracownicy socjalni pracujący w publicznych ośrodkach, deklarują chęć prowadzenia działań aktywizujących. Jednak to na razie tylko przejaw chęci niż realnych możliwości. Bo niestety sposób w jaki oni muszą funkcjonować w ośrodkach pomocy społecznej czy powiatowych centrach pomocy rodzinie uniemożliwia im takie działanie. - To jest mocny element zurzędniczenia, brakuje też instrumentarium, które rzeczywiście może usamodzielniać. To jest paradoks, bo brakuje środków nie na same trwanie tych instytucji, tylko ich działanie w terenie. A im bardziej dokręcamy śrubę, wypłacamy niższe zasiłki, tym koszty takiego systemu rosną, ponieważ przyznanie takiego zasiłku, koszt obsługi, zaczyna być większy niż pomoc, która jest udzielana - mówi dr Rymsza.
Lepiej jest w placówkach specjalistycznych, takich jak schroniska dla bezdomnych, środowiskowych domach samopomocy, tam pracownicy socjalni są mocno zorientowani na prace socjalną. - To dobry sygnał, że można w tym kierunku iść - uważa dr Rymsza. Jego zdaniem aby pomoc była skuteczna konieczny jest transfer pracowników socjalnych z instytucji państwowych do organizacji pozarządowych.
- Wtedy publiczne zajmowałyby się tylko nadzorem, superwizją, monitoringiem. a realnym wsparciem - pracownicy socjalni w podmiotach społecznych. Dlaczego to jest ważne? Dlatego, że oni mają większą szansę dotarcia do ludzi, ponieważ pracownik socjalny pracujący w organizacji nie jest postrzegany jak urzędnik, a wobec tego łatwiej mu zaproponować pewne wsparcie, które wymaga działania od obdarowanego. Bo istotą aktywizacji nie jest rozdawanie , a namawianie do aktywności - dodaje dr Rymsza.
Pomagają pomagać Ośrodki pozarządowe nie mają w większości możliwości finansowych zatrudniania na etaty pracowników socjalnych. Dlatego radzą sobie w inny sposób. Na przykład Dom Aniołów Stróżów wspierają firma trzymająca się zasad społecznej odpowiedzialności biznesu. - To ludzie, którzy są zainteresowani pomaganiem systemowym. Dzisiaj się to mądrze nazywa ideą społecznej odpowiedzialności biznesu. Od kilku lat prowadzą zajęcia, udostępniają miejsca pracy. Pomagają nam pomagać - podkreśla Monika Bajka.
- Nasi pracownicy na zasadzie wolontariatu spotykają się co tydzień z maluszkami. Dzieci w wieku przedszkolnym poznają smaki, zapachy, kolory, zwierzątka, staramy się je zainteresować. Nie jest to nasza działka, bo zajmujemy się handlem, ale uważam, że każda świadoma firma powinna angażować się w takie projekty, a naszym pracownikom to bardzo wiele daje. W pomoc angażują się też ich rodziny - mówi Monika Kmera z firmy Fortress, pomagającej Domowi Aniołów Stróżów.
