Brak etyki w polskich szkołach to dyskryminacja. Zapadł wyrok w Strasburgu

Brak możliwości wyboru w polskich szkołach etyki zamiast religii narusza Europejską Konwencję Praw Człowieka i Podstawowych Wolności - uznał Trybunał w Strasburgu. Sędziowie zajmowali się sprawą rodziny Grzelaków, która żadała także 150 tys. euro odszkodowania. Ale nie dostała nic.

Skargę do Trybunału złożyli w 2002 roku Urszula i Czesław Grzelakowie z Wielkopolski. Twierdzili, że ich syn Mateusz nie miał możliwości uczęszczania na lekcje etyki, a także że był dyskryminowany przez szkołę i innych uczniów, gdyż nie chodził na religię. Nie miał też - jak pisali w skardze - opieki w czasie, kiedy inni uczniowie byli na lekcji religii. Zwracali też uwagę, że syn dwukrotnie zmieniał szkołę.

Trybunał uznał, że doszło do naruszenia art. 14 Konwencji, zakazującego dyskryminacji w związku z art. 9, gwarantującym wolność myśli, sumienia i wyznania. W uzasadnieniu Trybunał podkreślił, że uczniowie uczęszczający na religię mają na świadectwie ocenę, podczas gdy osoba niewierząca, która chciała uczęszczać na etykę, ma w tym miejscu przekreślone słowa religia/etyka.

Wyrok zapadł stosunkiem głosów sześć do jednego. Trybunał nie zasądził żadnego odszkodowania, uznając że uznanie naruszenia Konwencji powinno być wystarczającą satysfakcją. Grzelakowie domagali się od państwa polskiego 150 tys. euro zadośćuczynienia.

Kwestię zajęć z religii i etyki rozpatrywał także Trybunał Konstytucyjny. W 1993 roku uznał, że stopień z religii/etyki na świadectwie nie narusza konstytucyjnego prawa do milczenia w kwestii wyznania, bo nie wiadomo na które z zajęć uczęszczał. W 2009 roku TK stwierdził z kolei, że wliczanie tego stopnia do średniej nie jest sprzeczne z konstytucją i nie uprzywilejowuje katolików. Nie wziął jednak pod uwagę, że etyka jest niedostępna w większości szkół.

Z najnowszych danych MEN wynika, że etyka jest nauczana w 2,4% polskich szkół, a religia w 72%. MEN nie ma danych ilu uczniów chciałoby korzystać z lekcji etyki, ale nie może.

MEN: Istnieje wybór między religią, a etyką