10 tajemnic cz這wieka, kt鏎ych nauka nie rozwi您a豉

Magazyn "New Scientist" opublikowa list 10 kluczowych tajemnic dotycz帷ych cz這wieka, kt鏎ych wci捫 nie potrafi wyja郾i nawet najt篹sze umys造. Rumienienie si, ca這wanie, 鄉ianie, d逝banie w nosie, 郾ienie, okres dojrzewania, istnienie w這s闚 這nowych, sztuka, altruistyczne zachowania i osobliwe zwyczaje pozostaj zagadk dla naukowc闚.
Pojawiaj si pr鏏y wyt逝maczenia, ale jednoznacznych naukowych odpowiedzi jak do tej pory nie uda這 si znale潭.

Rumie鎍e

Wed逝g jednych jest to zachowanie, kt鏎e ukazuje uleg這嗆, uspokaja i polepsza atmosfer. Mia這by pojawi si jako spos鏏 okazania szacunku dla dominuj帷ych w grupie. Wed逝g tej teorii dopiero p騧niej, gdy relacje mi璠zyludzkie uleg造 komplikacji, zachowanie to zacz窸o oddawa silne odczucia takie jak poczucie winy, wstyd, czy za瞠nowanie.

Wed逝g innych rumie鎍e s sposobem, w jaki kobiety (kt鏎e rumieni si wi璚ej ni m篹czy幡i) okazuj swoj szczero嗆: "je郵i pytasz kobiet o niewierno嗆, nie mo瞠 sk豉ma - zdradzaj j rumie鎍e" - m闚i zwolennik tej tezy, naukowiec z kalifornijskiego uniwersytetu w San Diego.

- Je郵i idziesz na polowanie z kim, kt鏎ego twarz nic nie zdradza, nie b璠ziesz wiedzia czego chce, b璠ziesz si czu niekomfortowo i niepewnie nie wiedz帷, czy mo積a mu ufa - dodaje inny zwolennik tej teorii, naukowiec z uniwersytetu w Atlancie.

妃iech

Wed逝g Roberta Provine'a, kt鏎y wraz z grup badawcz 10 lat zajmowa si natur 鄉iechu, jest on odziedziczony po naszych ma逍ich przodkach. - Ma逍y tak瞠 鄉iej si, je郵i po豉skota je w ramach zabawy - cytuje jego prac "New Scientist". P騧niej, w miar jak ludzki m霩g r鏀, 鄉iech uzyska pot篹ne zastosowanie spo貫czne - aby wi您a ludzi. Naukowiec zastrzega jednak, 瞠 istnieje ogromna r騜nica mi璠zy "鄉ia si z kim", "鄉ia si z kogo" i nerwowym 鄉iechem np. z za瞠nowania.

W這sy 這nowe

Ludzkie genitalia s najbardziej ow這sion stref cia豉; dok豉dnie odwrotnie wygl康a sytuacja u wszystkich pozosta造ch naczelnych. Uznaje si powszechnie, 瞠 ten rejon jest po prostu pozosta這軼i po okresie, kiedy ca貫 nasze cia這 by這 g瘰to ow這sione. Co jednak sprawi這, 瞠 wy造sieli鄉y niemal wsz璠zie? Nie ma na to jednoznacznej odpowiedzi, ale naukowcy wskazuj na kilka ewolucyjnych zalet tego, 瞠 tak si sta這.

Nagromadzenie w這s闚 這nowych pozwala m.in. zachowa zapach, co podkre郵a nasz gotowo嗆 seksualn. G瘰te ow這sienie ochrania te nasze genitalia podczas seksu, redukuje otarcia podczas chodzenia, oraz ociepla nasze najwra磧iwsze organy.

Dojrzewanie

U 瘸dnego innego gatunku nie istnieje co takiego jak okres nastoletni, okres dojrzewania. Nawet najbli瞠j nam spokrewnione naczelne p造nnie przechodz od narodzin, po doros這嗆. Dlaczego wi璚 u cz這wieka istnieje okres, powiedzmy, 10 lat kiedy wyg逝piamy si i nie my郵imy racjonalnie?

Wed逝g neurobiologii najwa積iejsze jest to, 瞠 w m霩gu przechodz ogromne zmiany mi璠zy 12. a 20. rokiem 篡cia. - M霩g dwunastolatka w og鏊e nie przypomina m霩gu dwudziestolatka - cytuje "New Scientist" naukowca z uniwersytetu w Cambridge.

Antropologowie uznaj jednak, 瞠 okres dojrzewania jest form wymiany: inwestujemy drug dekad naszego 篡cia, a w zamian dostajemy umiej皻no軼i poznawcze, praktyczne i stajemy si w pe軟i sprawni seksualnie.

Sen

Freud uznawa, 瞠 sny s odzwierciedleniem naszych pod鈍iadomych potrzeb i marze. Wsp馧czesna nauka odrzuci豉 jednak t teori, nie udzielaj帷 jednak jednoznacznej odpowiedzi odno郾ie natury sn闚.

Niedawne badania wykaza造, 瞠 sny maj wielkie znaczenie dla naszej stabilno軼i emocjonalnej. Nawet kr鏒kie drzemki pozwalaj nam scali emocje i je "pouk豉da" - po obudzeniu jeste鄉y jednocze郾ie spokojniejsi i bardziej 鈍iadomi swojego stanu emocjonalnego.

Altruizm

Jeszcze nie tak dawno nauka broni豉 teorii, 瞠 cz這wiek jest niezdolny do prawdziwie dobrego uczynku. Je郵i inwestujemy czas i energi w pomoc komu, np. cz這nkowi rodziny, to w sensie biologicznym jest to jedynie forma wymiany: w zamian otrzymujemy lepsz, g喚bsz relacj, kt鏎a mo瞠 zaowocowa "zwrotem" podarowanych stara. Nauka dosz豉 jednak do tego, 瞠 altruistyczne zachowania faktycznie istniej, chocia瘺y w postaci pomagania nieznajomym, kt鏎ych wi璚ej nie spotkamy. Pytanie dlaczego po鈍i璚amy czas i energi na takie zachowania, kt鏎e tylko oddalaj nas od zachowa koniecznych dla przetrwania, pozostaje bez odpowiedzi.

Altruizm, kt鏎y istnia w czasach pierwotnych, gdy 篡li鄉y w ma造ch, zamkni皻ych spo貫czno軼iach, mia sens, bo dawa szans odwzajemnienia. Jednak obecnie, w czasach globalizacji i spo貫czno軼i tak wielkich, 瞠 szanse dwukrotnego przypadkowego spotkania tej samej osoby s niemal niemo磧iwe, wydaje si tak nieop豉calny, 瞠 doprowadzi ewolucjonist闚 do wniosku, 瞠 jest on ewolucyjnie b喚dem.

Inni jednak uznaj, 瞠 altruizm jest bardziej produktem naszej kultury, ni ewolucji i jako taki ma ogromnie przydatne zastosowania: pozwala na ukszta速owanie charakteru i umacnianie wi瞛i, oraz wzmacnia samoocen.

Sztuka

Darwin uwa瘸, 瞠 tworzenie dzie sztuki jest odpowiednikiem puszenia ogona u pawia, czy innych oznak seksualnych przechwa貫k. Wielu wsp馧czesnych naukowc闚 zgadza si z t tez uznaj帷, 瞠 tworzenie sztuki jest po prostu drogim sposobem na okazanie ewolucyjnej sprawno軼i i przyci庵ni璚ie uwagi seksualnych partner闚.

Inni uznaj, 瞠 sztuk tworzymy, aby lepiej zaadaptowa si w spo貫cze雟twie. Poprzez kolory, czy rytmy, okazujemy swoje emocje, a tym samym przywi您ujemy grup odbiorc闚 do siebie, zwi瘯szaj帷 nasze szanse prze篡cia.

Dziwne przyzwyczajenia i przes康y

Czy to jest kawa codziennie taka sama i pita zawsze o 7.30, czy potrzeba zagrania w koszyk闚k codziennie po pracy, albo zak豉dania czerwonych podwi您ek na szcz窷cie - s to zachowania nieracjonalne, do kt鏎ych jednak przywi您ani potrafimy by bardzo silnie. Nasz m霩g dzia豉 na zasadzie obserwacji zwi您k闚 przyczynowo-skutkowych. Je郵i nasze zachowanie raz wywo豉 po膨dany efekt, powtarzamy je - licz帷 na powt鏎zenie efektu. - Istniej bardzo dobre powody, dla kt鏎ych wykszta販ili鄉y te zdolno軼i - m闚i "New Scientist" profesor Bruce Hood z uniwersytetu w Bristolu. Nasi przodkowie nie przetrwaliby, gdyby na widok poruszaj帷ej si trawy nie uciekali, uznaj帷 瞠 mo瞠 to by lew. My郵帷 racjonalnie nale瘸這by za這篡, 瞠 jest to jedynie podmuch wiatru, jednak pozornie bezsensowne zachowania potrafi wyra幡ie zwi瘯szy nasze szanse prze篡cia.

Na podobnej zasadzie mo瞠 dzia豉 religia, co sformu這wa ju Pascal w s造nnym zak豉dzie. Je郵i B鏬 nie istnieje, to wiara w niego nic nas nie kosztuje. Je郵i jednak istnieje, a my w niego nie wierzymy - to zgodnie z religijnymi dogmatami mo瞠 si to dla nas okaza nieop豉calne. Co za tym idzie wiara w Boga - dowodzi Pascale - jest op豉calna.

Ca這wanie

Ca這wanie - rozumiane jako zestawienie pary ust - nie wyst瘼uje w ka盥ej kulturze, wi璚 teza, jakoby by這 zakodowane w genach, odpada od razu. Dlaczego tak wielu z nas, tak cz瘰to si ca逝je i dlaczego tak bardzo to lubimy - to kolejna sprawa, kt鏎ej naukowcy wyja郾i nie potrafi.

Wed逝g jednej teorii nasze pierwsze poczucie bezpiecze雟twa, mi這軼i i wygody wi捫e si z ssaniem mleka matki za pomoc ust. Ma這 tego - nasi przodkowie przekazywali potomstwu jedzenie metod "usta-usta" - najpierw samemu je 簑j帷, 瞠by bezz瑿ne dziecko mog這 od razu pokarm po趾n望.

Wed逝g teorii popularnej w鈔鏚 antropolog闚 ca這wanie wzi窸o si z naszego zainteresowania czerwonymi owocami, w przypadku kt鏎ych kolor zazwyczaj oznacza dojrza這嗆. Zainteresowanie to mieli鄉y w jaki spos鏏 przenie嗆 na stref seksualno軼i, czuj帷 po膨danie do czerwonych ust.

Je郵i chodzi o fizjologiczne przyczyny ca這wania, sprawa wydaj si stosunkowo prosta. Usta nale膨 do najdelikatniejszych obszar闚 naszego cia豉, s wr璚z naszpikowane neuronami po陰czonymi z m霩gowymi o鈔odkami odpowiedzialnymi za przyjemno嗆. Udowodniono, 瞠 ca這wanie zmniejsza poziom hormonu stresu (kozrtyzol), a zwi瘯sza oksytocyn.

D逝banie w nosie

W 2001 roku dw鏂h naukowc闚 z Indii wygra這 tzw. antynobla za przeprowadzone na 200 uczniach badanie na temat natury d逝bania w nosie. Naukowcy obliczyli, 瞠 podczas gdy niemal wszyscy codziennie d逝biemy w nosie, jednak tylko oko這 4,5 procent naszej populacji p騧niej efekt d逝bania zjada. Nawet je郵i faktyczny procent jest ni窺zy, pytanie, dlaczego to robimy pozostaje bez odpowiedzi. Zawarto嗆 naszego nosa nie posiada 瘸dnych szczeg鏊nych warto軼i od篡wczych, jednak - jak uwa瘸j niekt鏎zy naukowcy - wzmacnia to odporno嗆 przeciwchorobow organizmu. Poprzez oczyszczanie dr鏬 oddechowych zwi瘯szamy odporno嗆 na alergie.

Temat pozostaje w豉軼iwie niemal niezbadany, chocia - jak przypomina "New Scientist" - w 1966 ameryka雟cy naukowcy przekonywali, 瞠 ci z nas, kt鏎zy gluty z nosa zjadaj... robi to dla smaku.