Józef Beck może mieć swoją ulicę w Warszawie

Józef Beck - minister spraw zagranicznych z okresu II RP - może mieć swoją ulicę w Warszawie. Wniosek do prezydent stolicy złożyli w tej sprawie b. ministrowie spraw zagranicznych: prof. Władysław Bartoszewski, prof. Adam Daniel Rotfeld i były szef sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych Paweł Zalewski.

Józef Beck był autorem słynnego przemówienia sejmowego o odmowie ustępstw na rzecz hitlerowskich Niemiec nawet pod groźbą wojny. Jego słowa o tym, że Polacy nie zgodzą się na pokój za wszelką cenę, przeszły do historii. - Jest tylko jedna rzecz w życiu ludzi, narodów i państw, która jest bezcenna: tą rzeczą jest honor - powiedział Beck 5 maja 1939 r. w Sejmie, odpowiadając na niemieckie propozycje zmian granicy i statusu Wolnego Miasta Gdańska w zamian za pokój.

Swoją propozycję uczczenia Becka poprzez nazwanie jednej z ulic w Warszawie jego imieniem przedstawili w poniedziałek na konferencji prasowej.

Jak wspominał Bartoszewski, przemówienie Becka wywarło ogromne wrażenie na polskim społeczeństwie. On sam, jak mówił, słuchał jego radiowej transmisji w szkole, która zorganizowała dla licealistów spotkanie w ramach lekcji wychowania obywatelskiego. - W 1939 r. byłem w klasie maturalnej. 12 maja mieliśmy pisać maturę. Wobec tego zwolnili nas na kilka dni wcześniej, żebyśmy się uczyli. Byliśmy w domach i nagle dostaliśmy wiadomość w trybie alarmowym, ażeby przyjść 5 maja do szkoły i przyszliśmy. Okazało się, że na dziedzińcu szkolnym ma być transmisja Sejmu - wspominał.

Jak dodał, słowa Becka o tym, że Polska będzie walczyć o swój honor i nie przekroczy granicy ustępstw, trafiały szczególnie do młodzieży. - Tak wstrząsającego wrażenia nie wywarła na mnie w ostatnich przedwojennych miesiącach żadna wypowiedź żadnego polskiego polityka. (...) Ta mowa przede wszystkim zwróciła nam uwagę, że nie było tu bierności, tylko była kalkulacja, że przyjęliśmy różnego rodzaju założenia robocze, mając świadomość gdzie żyjemy i jakie są nasze możliwości - ograniczone, ale są pewne granice - powiedział Bartoszewski.

Jak podkreślił, sam Beck był postacią kontrowersyjną, ale wokół sprzeciwu wobec gróźb niemieckich panowała zgoda wielu środowisk politycznych i społecznych. - Wszelkie partie polityczne zrezygnowały już kilka dni wcześniej z demonstracji pierwszomajowych i demonstracji partyjnych 3 maja, pod hasłem jedności narodowej i poparcia rządu po mowie Hitlera z 28 kwietnia. 28 kwietnia Hitler wypowiedział nam pakt o nieagresji - tłumaczył. Jak dodał, wystąpienie niemieckiego kanclerza było oceniane jako brutalne, agresywne i bezczelne.

Bartoszewski dodał, że chciałby uczczenia Becka, jako polskiego patrioty, który działał na rzecz ojczyzny nie z bronią w ręku, ale przy pomocy intelektu. - Nigdy za dużo mówienia o warstwie myślowej, nie tylko o strzelaniu, nie tylko o samobójstwach, nie tylko o reducie Ordona i nie tylko o obronie Westerplatte - powiedział..

Imię Becka miałaby nosić jedna z przebiegających w pobliżu uliczek, obecnie nie mająca nazwy. Jak argumentował Bartoszewski, znajdują się przy niej tylko trzy restauracje, w związku z tym nazwanie tej ulicy imieniem Becka nie pociągnie za sobą kosztów zmiany adresów licznych firm ani osób prywatnych.

Jak wyraził się ponadto Bartoszewski, ta lokalizacja "na zadupiu Piłsudskiego" odpowiadałaby Beckowi - "jeżeli można mówić, co nieboszczyk lubi".