"Uczestnikowi nie przysługuje z powodu odwołania imprezy żadne odszkodowanie" - to jeden z punktów umów, jakimi organizatorzy wycieczek próbują oszukać turystów. Przed wakacjami Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwołał konferencje prasową żeby poinformować, że aż 96% skontrolowanych biur podróży zawierało nieuczciwe umowy.
W tym roku UOKiK wszczął już ponad setkę postępowań o naruszenie interesów konsumentów z branży turystycznej. Urząd ma prawo nałożyć na biuro karę do 10 proc. zeszłorocznego przychodu. Chodzi o wyeliminowanie nieuczciwych wzorów dokumentów, które podpisuje się przed wyjazdem.
Zdaniem UOKiK biura najczęściej próbują oszukać klienta na cztery sposoby:
Zastrzegają w umowie, że klient, który decyduje się na ofertę last minute, ma ograniczone prawa do reklamacji. Przykładowy zapis informuje, że biuro "nie rekompensuje reklamacji dotyczących hoteli lub przewoźnika, jeżeli przedmiot reklamacji w uznaniu hotelu lub przewoźnika jest bezpodstawny". Zgodnie jednak z prawami konsumenta nawet w przypadku wyjazdów wykupywanych w ostatniej chwili przysługuje pełne prawo do reklamacji.
Często biura podróży piszą w umowie, że warunki zamieszkania, czy środek transportu mogą przed wyjazdem ulec zmianie. Przykładowy zapis z nieuczciwej umowy:"Biuro zastrzega sobie możliwość zmiany miejsca odlotu i przylotu, trasy samolotu (międzylądowania), rodzaju samolotu, przewoźnika i czasu lotu przed odlotem". To jednak także działanie niezgodne z prawem.
Organizatorzy przyznają sobie też prawo do zmiany ceny wycieczki. To zgodne z prawem, jednak klient powinien zostać poinformowany o dokładnych przyczynach takiej decyzji co najmniej na 21 dni przed urlopem - podkreśla UOKiK.
Nieuczciwym zabiegiem jest także zaznaczanie w umowie, że biuro podróży nie zwraca zaliczki lub nie wypłaca odszkodowań: "Organizator zastrzega sobie prawo odwołania imprezy z przyczyn od siebie niezależnych (decyzja władz państwowych, działania siły wyższej itp.) Uczestnik otrzymuje z tego tytułu zwrot pełnej wpłaty. Uczestnikowi nie przysługuje z tego tytułu odszkodowanie". Zdaniem UOKiK turysta, który z powodu odwołania wycieczki czuje się pokrzywdzony, może dochodzić w sądzie dodatkowego odszkodowania.
Dyrektor Europejskiego Centrum Konsumenckiego, Aleksanda Olczak daje turystom kilka rad: należy m.in. zachowywać wszystkie otrzymane od biura podróży foldery i drukować umowy zawierane przez internet.
Na podstawie kontroli UOKiK nowe "kruczki prawne" zostały zapisane w specjalnym Rejestrze klauzul niedozwolonych, dzięki któremu konsumenci mogą sprawdzić, na jakie zapisy zwracać uwagę.
Ministerstwo Sportu i Turystyki zapowiada w tym roku nowelizację ustawy o usługach turystycznych, uregulowane ma zostać m.in. sprawa wykupywania wycieczek przez internet.