Sepak takraw

Sepak takraw, azjatycka gra, określana w Tajlandii jako takraw lub takro, na Filipinach jako sipak, w Malezji jako sepak raga. Nazwa sepak takraw została ustalona podczas Igrzysk Azji Pd.-Wsch. w 1965, poprzez połączenie malajskiego wyrazu sepak (uderzenie, kopnięcie) oraz tajskiego takraw (piłka rattanowa).
Sepak takraw, azjat. gra, określana w Tajlandii jako takraw lub takro, na Filipinach jako sipak, w Malezji jako sepak raga. Nazwa s.t. została ustalona podczas Igrzysk Azji Pd.-Wsch. w 1965, poprzez połączenie malajskiego wyrazu sepak (uderzenie, kopnięcie) oraz tajskiego takraw (piłka rattanowa).

S.t. rozgrywa się na korcie o wymiarach typowych dla badmintonowego (13,4 m x 6,1 m), ale za pomocą piłki plecionej z włókna syntetycznego o obwodzie 42-44 cm (43-45 cm dla kobiet) i o wadze 170-180 g (150-160 g dla kobiet). Piłka ma 12 otworów. Siatka jest zamocowana do słupków wysokości 1,55 m (1,44 m dla kobiet) i znajduje się na wys. 1,52 m (1,45 m dla kobiet).

W grze biorą udział dwie 3-osobowe drużyny. Pierwszy z zawodników, określany jako tekong, zajmuje miejsce w półkolu przy linii bazowej. Drugim jest left inside, a trzecim right inside. Przepisy są skrzyżowaniem zasad badmintona i siatkówki. Piłka wprawiana jest w ruch kopnięciami i może być przebijana nad siatką głową (balas tandok). W toku gry nie wolno dotknąć piłki ręką od barku do końca palców. Piłka nie może dotknąć powierzchni boiska, bo wiąże się to natychmiast z utratą punktu. Każda druż., podobnie jak w siatkówce, ma prawo do 3 odbić piłki w obrębie swego boiska, po czym kolejne odbicie musi kierować ją na stronę przeciwnika. Serw następuje na zasadach zbliż. do siatkówki, ale zawodnicy serwują z wyznaczonych okręgów o promieniu 0,3 m, których środek znajduje się 2,45 m od linii końcowej i 3,5 m od lini bocznej.

Punktacja prowadzona jest do 21. O wyniku decyduje wygranie 2 setów. W przypadku remisu rozgrywany jest do 15 punktów trzeci set (tiebreaker).

Historia

Geneza s.t. jest nieznana. Od dziesięcioleci spór o jej początki toczą między sobą Tajlandia, Filipiny i Malaje, a nawet Burma, gdzie znana jest podobna gra. Najstarsze podania i legendy wskazują jednak na malajskie pochodzenie s.t. Stanowiła ona rozrywkę na dworach malajskich władców. Mityczny bohater Hang Tuah kojarzony jest z daw. formami tej gry w legendach i rycinach.

W daw. odm. grający tworzyli koło, a zwyciężał zespół, który potrafił najdłużej utrzymać piłkę w powietrzu. Rozgrywano również pojedynki między poj. graczami. Brytyjska kolonizacja Azji Pd.-Wsch. zadecydowała o zaniku gry jako dworskiej rozrywki. Ostała się ona jednak we wsiach malajskich - kampongs. Pamiętniki bryt. zarządców i oficerów potwierdzają, że gra była ulubioną rozrywką ich służących i szoferów; w najdaw. formach uprawiana była wyłącznie przez mężczyzn.

W 1965 powstała Asian Sepaktakraw Federation, ASTAF. W 1982 s.t. wprowadzono jako konk. Igrzysk Azjatyckich. W 1992 powstała International Sepaktakraw Federation, ISTAF. W 1993 odbyły się w Kheon Khaen w Tajlandii pierwsze MŚ.

S.t. uprawiane jest gł. w takich krajach, jak: Burma, Filipiny, Kambodża, Laos, Malezja, Singapur, Tajlandia i Wietnam. W Malezji i Singapurze, gdzie pretenduje do miana sportu nar., wchodzi w skład szk. progr. wf. Za najważniejsze imprezy uchodzą w Singapurze Pesta Sukan Championships, mistrzostwa pierwszej ligi i Puchar Prezydenta Singapuru (President's Cup). Zdobycie 1 miejsca we wszystkich 3 imprezach jest równoznaczne z Wielkim Szlemem (Grand Slam). Sztuka ta udała się w 1993 klubowi Sri Kallang, którego kapitanem był jeden z najlepszych graczy tej dyscypliny w jej historii N. Adam, grający jako tekong. W Tajlandii za najważniejszą imprezę uchodzi Puchar Króla Tajlandii (Thai King's Cup). Najwybitniejszymi szkoleniowcami są - Sh. Mor Diti (Singapur) i H. Abdul Rahman (Malezja). Od 1997 odbywają się międzynarodowe turnieje dla kobiet.

S.t. dotarł także do Europy, gdzie cieszy się popularnością w Niemczech, Austrii, Francji, Włoszech, Danii i Szwajacarii. W 2003 powstała Federation of European Sepak Takraw Associations, FESTA.