To mumia Hatszepsut - ogłosił wczoraj egipski archeolog Zahi Hawass, szef Najwyższej Rady Starożytności, która opiekuje się egipskimi zabytkami. - To największe odkrycie od czasów odnalezienia grobowca Tutanchamona - mówił na konferencji prasowej w Kairze
Hatszepsut była jedną z nielicznych kobiet faraonów w dziejach Egiptu. Władzę objęła jako regentka swojego nieletniego pasierba Tutmozisa III. Kilka lat później przyjęła tytuł króla. Po jej śmierci Tutmozis III kazał usunąć imię Hatszepsut ze świątyń i zniszczyć jej posągi, by pamięć o uzurpacji kobiety nie przetrwała. Jej istnienie odkryli dopiero w XIX wieku europejscy archeolodzy.
Mumia słynnej kobiety faraona przez ponad 3,5 tys. lat leżała w skromnym grobowcu w Dolinie Królów należącym do jej niani Sit-Ra. Mumię odkryto co prawda już w 1903 roku, ale dotychczas nie można było ustalić, do kogo należała, i w fachowej literaturze opisywano ją jako mumię nieznanej kobiety. Nie wyjęto jej nawet z grobowca, gdzie leżała aż do tego roku.
Co prawda niektórzy podejrzewali, że może to być mumia królowej, gdyż miała lewą rękę położoną na piersi, a to przypominało układ rąk królewskich mumii, które krzyżowano właśnie na piersi. Prawa ręka mumii była jednak wyprostowana. W grobowcu tym znaleziono też drugą mumię, którą przypisano niani Sit-Ra.
Aby zidentyfikować mumię królowej, Hawass postanowił wykorzystać nowoczesne tomografy komputerowe tworzące trójwymiarowy obraz prześwietlanych obiektów. Prześwietlono nim sześć anonimowych mumii kobiecych, w tym obie znalezione w grobowcu Sit-Ra, gdyż Hawass początkowo podejrzewał, że mumią Hatszepsut jest domniemana mumia niani. Prześwietlono też kilka innych obiektów, w tym urnę kanopską z imieniem Hatszepsut, którą odkryto w 1881 w tzw. skrytce królewskiej w Deir el-Bahari (kryła ona szczątki kilkudziesięciu faraonów i ich krewniaków). Ku wielkiej radości naukowców prześwietlenie wykazało, że w urnie oprócz zmumifikowanej wątroby znajduje się też odłamany ząb. Okazało się, że dokładnie pasuje on do ubytku w zębach anonimowej mumii ze zgiętą ręką.
Badania wykazały, że Hatszepsut w chwili śmierci była otyłą, około 50-letnią kobietą. Miała zepsute zęby i najwyraźniej zmarła na nowotwór kości.
Trwają jeszcze badania genetyczne, które mają dostarczyć kolejnych dowodów. Hawass ujawnił w wywiadzie dla "The New York Times", że wstępne wyniki badania mitochondrialnego DNA wykazały pokrewieństwo mumii Hatszepsut z jedną z przodkiń królowej.