Skomentuj:
Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX
Egipcjanie potwierdzili tożsamość mumii Hatszepsut
2007-06-27
, aktualizacja: 27.06.2007 00:00
Gdy królowa zmarła, jej pasierb i następca Tutmozis III kazał usunąć jej imię ze świątyń i zniszczyć wizerunki kobiety, która śmiała uznać się królem Egiptu
Znaleziona wiek temu mumia to na pewno szczątki królowej Hatszepsut, jednej z nielicznych kobiet- faraonów i tajemniczej władczyni Egiptu. Potwierdzenie tożsamości mumii umożliwiły analizy DNA oraz badania zębów - ogłosiły w środę egipskie władze.
ZOBACZ TAKŻE
- Zidentyfikowano mumię królowej Hatszepsut? (26-06-07, 23:00)
- Sensacyjne odkrycie polskich archeologów w Egipcie (21-02-06, 19:06)
"Na sto procent jesteśmy pewni", że to mumia Hatszepsut - powiedział szef Egipskich Służb Starożytności, Zahi Hawass.
Mumia zidentyfikowana jako Hatszepsut przedstawia zmarłą w wieku ok. pięćdziesięciu lat, otyłą kobietę z popsutymi zębami - oznajmił Hawass. Prawdopodobnie chorowała na cukrzycę, a nie wykluczone, że i na raka wątroby. Jej lewa ręka została ułożona na klatce piersiowej w tradycyjnym geście królewskim ze starożytnego Egiptu.
Władczyni jak władca
Hatszepsut władała Egiptem w XV w. p.n.e., dzierżąc władzę o wiele większą niż dwie inne kobiety-władczynie Egiptu - Kleopatra i Nefretete. Ponieważ tradycja egipska zakazywała kobietom prowadzenia wojen, Hatszepsut kazała przedstawiać siebie jako mężczyznę i tytułować "królem", nazywać siebie "synem" - a nie "córką" boga Re. Ubierała się w męskie szaty i nosiła sztuczną brodę.
Archeolog, prof. Zbigniew Szafrański zwraca uwagę, że o Hatszepsut w ogóle wiemy niewiele. Nie wiadomo dokładnie, kiedy się urodziła, ile miała lat, kiedy została królową i kiedy przestała nią być. Z kart historii Hatszepsut znika nagle, podobnie jak wszelkie ślady po niej - pisze w jednym z artykułów.
Grób Hatszepsut znaleziono już splądrowany. Nie było w nim też żadnej zmumifikowanej kobiety. Być może był to efekt działań syna i następcy Hatszepsut, Tuthmosisa III, który po śmierci królowej próbował zatrzeć wszelkie ślady jej pamięci.
Ponad sto lat badań
Choć mumię królowej odkryto w egipskiej Dolinie Królów w 1903 r., to jej tożsamości nie udawało się potwierdzić przez dekady. Dopiero dwa miesiące temu mumię zabrano na badania do Muzeum Egipskiego w Kairze - oznajmił szef egipskich służb starożytności, Zahi Hawass. Specjalnie w tym celu Hawass zorganizował międzynarodowy zespół naukowców, a w piwnicach kairskiego muzeum - kosztujące 5 mln dol. laboratorium DNA.
Pobrane z kości biodrowej i udowej mumii próbki DNA porównano z próbkami uzyskanymi z mumii babki Hatszepsut, Amos Nefreteri - poinformował współpracujący z Hawassem egipski genetyk molekularny, Yehia Zakaria Gad. Chociaż naukowcy nie skończyli jeszcze oznaczania sekwencji DNA mitochondrialnego, to - jak mówi Gad, wstępne wyniki są "bardzo zachęcające".
Ząb idealnie pasował
Naukowcy prowadzili też szczegółowe analizy zębów, jakie znaleziono w podpisanym imieniem królowej pojemniku z relikwiami (odkrytym w 1881 r. w świątyni w Deir al-Bahari). Przechowywano w nim także niektóre zabalsamowane organy królowej. Ząb trzonowy idealnie wpasowuje się w przestrzeń w górnej szczęce mumii, co stwierdził profesor ortodontyki, Yehya Zakariya. Wcześniej sprawdził on inne mumie, które mogły być Hatszepsut.
Od dziesięcioleci Muzeum Egipskie w Kairze przechowuje mumię, którą od dawna uważa się za szczątki mamki Hatszepsut, Sitre-In. Początkowo podejrzewano wręcz, że to szczątki samej królowej.
Podczas środowej konferencji prasowej w muzeum Hawass oraz egipski minister kultury Farouq Hosni zaprezentowali obie mumie - królowej i mamki - wewnątrz długich, szklanych witryn, owiniętych w egipskie flagi.
Odkrycia nie zrecenzowali niezależni eksperci - podkreśla agencja AP.
Mający doświadczenie w pracy z DNA pochodzącym od mumii, biolog molekularny i dyrektor Sorenson Molecular Genealogy Foundation w Salt Lake City, Scott Woodward, ostrożnie podchodzi do egipskich rewelacji. "Pobranie DNA od mumii jest bardzo trudnym procesem" - podkreślił. Jak dodał, do stwierdzenia pokrewieństwa potrzeba jest "innych osobników, od których także pobierzesz DNA, aby dokonać porównania jego sekwencji".
Taki materiał DNA najczęściej pochodzi od rodziców lub dziadków. W przypadku mumii kobiety najczęściej bada się tzw. mitochondrialne DNA, które pozwala prześledzić żeńską linię rodzinną - mówi Woodward.
Mumia zidentyfikowana jako Hatszepsut przedstawia zmarłą w wieku ok. pięćdziesięciu lat, otyłą kobietę z popsutymi zębami - oznajmił Hawass. Prawdopodobnie chorowała na cukrzycę, a nie wykluczone, że i na raka wątroby. Jej lewa ręka została ułożona na klatce piersiowej w tradycyjnym geście królewskim ze starożytnego Egiptu.
Władczyni jak władca
Hatszepsut władała Egiptem w XV w. p.n.e., dzierżąc władzę o wiele większą niż dwie inne kobiety-władczynie Egiptu - Kleopatra i Nefretete. Ponieważ tradycja egipska zakazywała kobietom prowadzenia wojen, Hatszepsut kazała przedstawiać siebie jako mężczyznę i tytułować "królem", nazywać siebie "synem" - a nie "córką" boga Re. Ubierała się w męskie szaty i nosiła sztuczną brodę.
Archeolog, prof. Zbigniew Szafrański zwraca uwagę, że o Hatszepsut w ogóle wiemy niewiele. Nie wiadomo dokładnie, kiedy się urodziła, ile miała lat, kiedy została królową i kiedy przestała nią być. Z kart historii Hatszepsut znika nagle, podobnie jak wszelkie ślady po niej - pisze w jednym z artykułów.
Grób Hatszepsut znaleziono już splądrowany. Nie było w nim też żadnej zmumifikowanej kobiety. Być może był to efekt działań syna i następcy Hatszepsut, Tuthmosisa III, który po śmierci królowej próbował zatrzeć wszelkie ślady jej pamięci.
Ponad sto lat badań
Choć mumię królowej odkryto w egipskiej Dolinie Królów w 1903 r., to jej tożsamości nie udawało się potwierdzić przez dekady. Dopiero dwa miesiące temu mumię zabrano na badania do Muzeum Egipskiego w Kairze - oznajmił szef egipskich służb starożytności, Zahi Hawass. Specjalnie w tym celu Hawass zorganizował międzynarodowy zespół naukowców, a w piwnicach kairskiego muzeum - kosztujące 5 mln dol. laboratorium DNA.
Pobrane z kości biodrowej i udowej mumii próbki DNA porównano z próbkami uzyskanymi z mumii babki Hatszepsut, Amos Nefreteri - poinformował współpracujący z Hawassem egipski genetyk molekularny, Yehia Zakaria Gad. Chociaż naukowcy nie skończyli jeszcze oznaczania sekwencji DNA mitochondrialnego, to - jak mówi Gad, wstępne wyniki są "bardzo zachęcające".
Ząb idealnie pasował
Naukowcy prowadzili też szczegółowe analizy zębów, jakie znaleziono w podpisanym imieniem królowej pojemniku z relikwiami (odkrytym w 1881 r. w świątyni w Deir al-Bahari). Przechowywano w nim także niektóre zabalsamowane organy królowej. Ząb trzonowy idealnie wpasowuje się w przestrzeń w górnej szczęce mumii, co stwierdził profesor ortodontyki, Yehya Zakariya. Wcześniej sprawdził on inne mumie, które mogły być Hatszepsut.
Od dziesięcioleci Muzeum Egipskie w Kairze przechowuje mumię, którą od dawna uważa się za szczątki mamki Hatszepsut, Sitre-In. Początkowo podejrzewano wręcz, że to szczątki samej królowej.
Podczas środowej konferencji prasowej w muzeum Hawass oraz egipski minister kultury Farouq Hosni zaprezentowali obie mumie - królowej i mamki - wewnątrz długich, szklanych witryn, owiniętych w egipskie flagi.
Odkrycia nie zrecenzowali niezależni eksperci - podkreśla agencja AP.
Mający doświadczenie w pracy z DNA pochodzącym od mumii, biolog molekularny i dyrektor Sorenson Molecular Genealogy Foundation w Salt Lake City, Scott Woodward, ostrożnie podchodzi do egipskich rewelacji. "Pobranie DNA od mumii jest bardzo trudnym procesem" - podkreślił. Jak dodał, do stwierdzenia pokrewieństwa potrzeba jest "innych osobników, od których także pobierzesz DNA, aby dokonać porównania jego sekwencji".
Taki materiał DNA najczęściej pochodzi od rodziców lub dziadków. W przypadku mumii kobiety najczęściej bada się tzw. mitochondrialne DNA, które pozwala prześledzić żeńską linię rodzinną - mówi Woodward.
Najczęściej czytane
- 1.Lis: W kraju, w którym królową jest Żydówka, antysemityzm trzyma się dobrze
- 2.Ks. Sowa o akcie Palikota: Wolność religijna jest jednym z podstawowych praw człowieka
- 3."Brunatna fala to już nie są incydenty. To polska codzienność. Dlaczego władza milczy"?
- 4.Kaczyński: Atakują SKOK-i, czyli polski, autentyczny kapitał
- 5.Prezydent Litwy skarży się na Polskę w USA. "A może lepiej zająć się prawami mniejszości""
- 6.Zderzenie tramwaju i autobusu na placu Bankowym w Warszawie. 10 osób rannych
- 7.Mount Everest: Troje himalaistów zginęło podczas zejścia z najwyższej góry. Dwaj inni zaginęli
Wasze relacje, wasze zdjęcia
Chcesz zaprosić obcokrajowca do Polski? "Jakbym się starał o kredyt hipoteczny"
Nagrania kradzieży w sklepiku w sieci. Sklepikarz: "Chcę pokazać problem"
-
Samolot relacji Kijów-Warszawa zawrócony. Pasażerowie dotarli na Okęcie z opóźnieniem
-
Atak hakerów na stronę z wynikami matur. Wulgarne zdjęcia i filmy
-
Najważniejsze Informacje dnia codziennie w Twojej skrzynce
Przykładowy newsletter