NIK wkracza w naszą prywatność. "Będą mogli mieć WSZYSTKIE dane''

- Ta ingerencja jest nadmierna. Istnieje poważne zagrożenie nadużyć - komentuje nowe uprawnienia Najwyższej Izby Kontroli ekspert fundacji Panoptykon Wojciech Klicki. NIK wraz z nowelizacją ustawy o jej działaniu dostanie dostęp do danych wrażliwych Polaków, czyli m.in. o ich stanie zdrowia, DNA, pochodzeniu rasowym, etnicznym, poglądach politycznych, religijnych czy o życiu seksualnym. - Taki dostęp mają też służby. Tyle że służby mają ograniczenia - podkreśla Klicki.

O nowych uprawnieniach NIK poinformował tygodnik "Polityka". Każdy kontroler NIK będzie mógł zbierać i gromadzić tzw. informacje wrażliwe, czyli przykładowo nt. preferencji seksualnych, poglądów politycznych, wyznania, a nawet informacji genetycznej. NIK to robiła dzięki znowelizowanej ustawie o Najwyższej Izbie Kontroli, która w życie wejdzie 2 czerwca tego roku.

- To uprawnienie bardzo głęboko wkracza w naszą prywatność - komentuje w rozmowie z TOK FM ekspert fundacji Panoptykon, zajmującej się badaniem form kontroli i nadzoru nad społeczeństwem, Wojciech Klicki. - NIK będzie miał dostęp do naszych danych wrażliwych. Taki dostęp mają też służby, tylko że dla nich jest on ograniczony - musi się na nie zgodzić przełożony, a wniosek o nie musi być precyzyjny i wyjaśniać, na potrzeby jakiego postępowania są potrzebne. Natomiast NIK będzie miało dostęp do danych wrażliwych, jeżeli będzie to niezbędne do przeprowadzenia kontroli. Czyli w zasadzie ten dostęp jest nieograniczony.

"Nie może być tak, że dostęp do danych jest tak szeroki"

Klicki podkreśla, że przepis zezwalający na tak szeroki dostęp do informacji na temat Polaków, w Sejmie podczas prac nad nowelizacją pozostał niezauważony. A tymczasem: - Ta ingerencja w naszą prywatność jest nadmierna. Jeżeli już takie upoważnienie wprowadziliśmy, to musimy liczyć się z tym, że to poważne zagrożenie, ponieważ pozostaje duże pole do nadużyć - tłumaczy ekspert.

Jednakże, jak sam podkreśla, jest w stanie wyobrazić sobie sytuację, w której dane wrażliwe są potrzebne w kontroli NIK-u. - Natomiast nie może być tak, że ten dostęp jest tak szeroki. Jeżeli jest to już potrzebne, to powinno to być precyzyjniej sformułowane. Np. że kontrolujący może mieć dostęp do danych wrażliwych, które są potrzebne do konkretnej kontroli z konkretnego powodu. Powinien się pod tym podpisać przełożony i to by stanowiło pewną gwarancję dla obywateli, że do ich danych nie zagląda się bez potrzeby.

To nie interpretacja. Przepis jest precyzyjny

- Ten przepis jest wyjątkowo precyzyjny - podkreśla Wojciech Klicki. - Mówi on wprost, że funkcjonariusze mają dostęp do wszystkich danych, włącznie z danymi określonymi w ustawie o ochronie danych osobowych, nazywanymi danymi wrażliwymi. Tutaj nie ma mowy, że to interpretacja wskazuje na te niebezpieczeństwa.

- Boję się, że przez niedopatrzenie została uchwalona ta nowelizacja i że nikt nie zwrócił uwagi, na to, jak głęboka ingerencja w prywatność może z tego wyniknąć - zauważa Klicki. I podsumowuje: - Na pewno, gdyby do nadużycia doszło, to byłaby to najgłośniejsza taka sprawa. Jedynym rozwiązaniem, które mogłoby odebrać NIK-owi te kompetencje, jest ponowna nowelizacja ustawy. Dopóki do niej nie dojdzie, dopóty należy liczyć, że zgodnie z zapowiedziami NIK nie będzie korzystał z tych nowych uprawnień.

"Nie" dla ACTA. W całej Polsce protesty [ZDJĘCIA]