Kula do medytacji stanie przy CSW

W Ogrodzie Rzeźby przy Centrum Sztuki Współczesnej ma stanąć "Skyspace" słynnego amerykańskiego artysty Jamesa Turrella. To biały budynek w kształcie kuli - idealna przestrzeń do medytacji.

James Turrell podarował swój projekt w prezencie Zamkowi Ujazdowskiemu i Warszawie, po wystawie jaką miał tu w 1998 r. Wtedy powstała jego pierwsza wersja - wysoka, masywna, dość przytłaczająca wieża. Na szczęście artysta zainspirowany bliską Warszawie architekturą XVIII w., zwłaszcza utopijnymi, idealnymi projektami tego czasu, zmienił zdanie. Wymyślił białą kulę o średnicy 9 metrów, osadzoną na betonowym dziedzińcu, lekko wkopanym w ziemię. Wewnątrz kuli zmieści się maksimum 26 osób, które ze specjalnych podgrzewanych siedzisk będą mogły podziwiać niebo przez otwarty dach.

- Wrażenie jest takie, jakbyśmy patrzyli w górę siedząc na dnie studni. Ta przestrzeń sprzyja medytacji, wyciszeniu - mówi kuratorka projektu Milada Ślizińska. - Od lipca intensywnie pracujemy nad tą realizacją i chcielibyśmy ją rozpocząć w tym roku, a może nawet skończyć. Budowla wygląda bardzo prosto, ale jest skomplikowana i trudna technologicznie. Jest też wymóg, by poprzedziły ją prace archeologiczne - dodaje.

Centrum Sztuki Współczesnej jest już po pierwszych rozmowach z ewentualnymi polskimi wykonawcami, którzy koszt budowy szacują na około 3 miliony złotych. Kula miałaby stanąć w parku przed Zamkiem Ujazdowskim, w pobliżu Instytutu Teatralnego. Byłaby kolejną realizacją w Ogrodzie Rzeźby, po "Cysternie" Tadashi Kawamaty i "Ławach" Jenny Holzer. Bardzo prestiżową, bo James Turrell to światowej sławy artysta pracujacy z przestrzenią i światłem, o którego zabiegają najważniejsze muzea i prywatni kolekcjonerzy.

- Istota mojej pracy zawiera się bardziej w twoim niż moim sposobie postrzegania, aczkolwiek jest efektem mojego sposobu widzenia rzeczy - mówi Turrell. Od 1976 r. pracuje nad swoim najbardziej ambitnym projektem -"Roden Crater Project" - "przebudową" krateru wygasłego wulkanu w Arizonie. Buduje system tuneli, łączących krater z "komnatami" umieszczonymi w różnych miejscach wulkanu. Rozmieszczone precyzyjnie według położenia Słońca, Księżyca i gwiazd, dają możliwość kontemplacji niezwykłego krajobrazu w rejonie, gdzie naturalne światło ma niespotykane gdzie indziej właściwości.

Mniejsze medytacyjne przestrzenie, zwane "Skyspace", James Turrell zbudował już m.in. dla 21st Century Museum of Contemporary Art w Kanazawie, Walker Art Centre w Minneaplois i Israel Museum w Jerozolimie. Za każdym razem mają inna formę. Warszawski Skyspace byłby jedyną budowlą artysty w Europie Środkowo-Wschodniej.