Ustawa PiS o TK niezgodna z konstytucją. Dlaczego? Helsińska Fundacja wylicza [7 PUNKTÓW]

Helsińska Fundacja Praw Człowieka oskarża Sejm i Senat o złamanie konstytucji, regulaminu Sejmu i zwyczaju parlamentarnego. I apeluje do prezydenta Dudy o zaskarżenie nowelizacji ustawy o TK. Jednocześnie została ona już zaskarżona przez RPO i posłów PO.

Chcesz wiedzieć szybciej? Polub nas

W swoim apelu do prezydenta Fundacja wylicza, dlaczego ustawa o Trybunale Konstytucyjnym jest niekostytucyjna. Wniosek o zbadanie konstytucyjności nowych przepisów złożył do TK rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar, a także Plarforma Obywatelska. Podobny ruch zapowiada Nowoczesna.

O komentarz w tej sprawie poprosiliśmy Barbarę Grabowską-Moroz z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.

1. Pierwsze czytanie projektu ustawy PiS odbyło się w komisji, a powinno na posiedzeniu Sejmu

Barbara Grabowska-Moroz: - To jest złamanie regulaminu Sejmu, co może przełożyć się na stwierdzenie złamania konstytucji.

2. Odejście od zasady, że pierwsze czytanie odbywa się najwcześniej 7 dnia od doręczenia posłom druku ustawy

BGM: - Regulamin Sejmu przewiduje wyjątek od tej zasady, o czym decyduje Sejm lub komisja, więc formalnie do złamania regulaminu Sejmu nie doszło. Brakuje nam jednak przekonującego uzasadnienia dlaczego pierwsze czytanie odbyło się tak szybko.

3. Brak przeprowadzenia konsultacji społecznych i zasięgnięcia ekspertyz

BGM: - Nie stanowi to automatycznego złamania konstytucji, jednak brak jakichkolwiek opinii ekspertów i adresatów tworzonego prawa jest złamaniem zwyczaju parlamentarnego. Uniemożliwiło również posłom zlecenie odpowiednich ekspertyz, które mogłyby wpłynąć na kształt zgłaszanych poprawek, czy wręcz - teoretycznie - wynik głosowań. Takie szybkie procedowanie zmian ustrojowych ma niewiele wspólnego z demokratycznym państwem prawa, o czym mówi art. 2 konstytucji.

4. Brak opinii Krajowej Rady Sądownictwa

BGM: - KRS nie miał nawet szansy wydać opinii w tej sprawie, a ich opinia jest wymogiem konstytucyjnym.

5. Wprowadzenie kadencyjności Prezesa i Wiceprezesa TK

BGM: - Samo wprowadzenie kadencyjności nie jest niezgodne z konstytucją, ale usuwanie sędziów z pełnionych funkcji może posiadać cechy niekonstytucyjności. Nowelizacja ustawy o TK zakłada, że obecny prezes i jego zastępca stracą swoje stanowiska po trzech miesiącach od wejścia ustawy. Ustawa skróciła kadencje prezesów, a tym samym wkroczyła we władzę sądowniczą, która od innych władz powinna być odbrębna.

6. Powołanie sędziów dopiero po złożeniu ślubowania przed Prezydentem

BGM: - To Sejm wybiera sędziów Trybunału Konstytucyjnego, zaś Prezydent odbiera od wybranych sędziów ślubowanie przed objęciem urzędu. Nowelizacja wprowadza trzydziestodniowy termin na złożenie ślubowania. Wymóg złożenia ślubowania przed Prezydentem sam w sobie nie łamie konstytucji. Jednak sytuacja, w której dochodzi do opóźnienia w złożeniu ślubowania z uwagi na zwłokę np. po stronie Prezydenta, skutkuje tym, że Prezydent ograniczy skuteczność decyzji Sejmu, czyli zawetuje ją.

7. Ponowny wybór sędziów TK

BGM: - Uchylenie przepisu przejściowego uchwalonego w czerwcu i wprowadzenie przepisu umożliwiającego ponowny wybór sędziów ma doprowadzić do sytuacji, w której wybrani w październiku, stracą swoje stanowiska. Stanowi to skrócenie im kadencji, co wiąże się ze złamaniem konstytucji. Wybór kolejnych pięciu sędziów skutkować będzie tym, że wybranych będzie łącznie dwudziestu sędziów. Jeśli to zrobi, co zapewne nastąpi w grudniu, to będziemy mieli dwudziestu sędziów Trybunału Konstytucyjnego, podczas gdy konstytucja przewiduje 15 sędziów TK. Ponowny wybór sędziów jest prawnie niemożliwy, przy użyciu uchwalonych przepisów, bo wybór sędziów został już dokonany, a uchwalona ustawa nie może tego cofnąć. W przypadku wątpliwości co do ostatniego wyboru sędziów TK, nowy parlament mógł zaskarżyć tę decyzję do Trybunału Konstytucyjnego, a nie uchwalać nową ustawę. Jedno jest pewne, że cała ta sytuacja nie odbije się na PO, czy PiS, tylko na Trybunale Konstytucyjnym.

Jedną z pierwszych decyzji nowego Sejmu było przegłosowanie ustawy PiS o TK. Nowelizacja, uchwalona głosami PiS i Kukiz'15, przewiduje m.in. ponowny wybór pięciu sędziów Trybunału Konstytucyjnego (8 października poprzedni Sejm wybrał już sędziów TK).

Prezydent Andrzej Duda nie odpowiedział dotąd na apel Helsińskiej Fundacji.



Chcesz wiedzieć więcej i szybciej? Ściągnij naszą aplikację Gazeta.pl LIVE! 

Więcej o:
Komentarze (411)
Ustawa PiS o TK niezgodna z konstytucją. Dlaczego? Helsińska Fundacja wylicza [7 PUNKTÓW]
Zaloguj się
  • belmondo1956

    0

    Białoruskie i afrykańskie standardy

  • kocurxtr

    Oceniono 3 razy 3

    to się może skończyć tylko w jeden sposób: ustawionym przy Wiejskiej szafotem
    i to już nie jest kwestia 'czy', ale 'kiedy' ...

    oby jak najszybciej...

  • ibrylowska

    Oceniono 4 razy 4

    Tak się wyżywał w kampanii wybiorczej Duda nad ówczesnym prezydentem Komorowskim, że potrafi podpisywać ustawy niezgodne z konstytucją, a tu proszę przepychana przez PIS w trybie nagłym ustawa o TK jest niezgodna z konstytucją. I robi to prawnik. Taki jest nasz obecny prezydent na kłamstwie i obłudzie zastał prezydentem. Żałosne

  • michu-najlepszy

    Oceniono 8 razy -6

    POpaprańcy ja Wam wymienię 7 punktów za które POwinniście iść do pierdla.

    1. Walczyliście z krzyżem. Wynosząc belzebuba Donalda na ołtarze.
    2. Gardzicie Polakami wyśmiewaliście się /poniżając i doprowadzając Ich do nędzy/
    3. Walczyliście z kulturą Polską. / wycofując lektury polskich pisarzy/
    4. Walczyliście z historią / zakłamywaliście ją bardziej niż faszyści i sowieci
    5. Zniszczyliście Polskich przedsiębiorców. / zlecając firmom zagranicznym największe inwestycje/
    6. Pozwoliliście na okradanie Polaków na miliardy / vaty wywóz środków bez ograniczeń za granicę, oraz zamykanie Polskich banków.
    7. Wg zaleceń gmin Żydowskich zaczęliście wyludniać Polskę z młodych Polaków / 2300000/młodych emigrantów za chlebem nie było przypadkowe tylko przemyślane/

    Jesteście największymi draniami którzy Polskę chcieli oddać żydom jako ziemie obiecaną z chwilą wymarcia ostatniego pokolenia lat 50.
    Znając Wasz poziom intelektualny mogliście nawet o tym nie wiedzieć. Polska odbuduje się ale Waszego pokroju ludzie nie mogą zasiadać nie tylko w Trybunałach ale na żadnych stanowiskach kierowniczych. Nie dziwię się Prawu i Sprawiedliwości że z taką determinacją zaczęli pracę ale gdyby tego nie robili nic nie zdziałają. Prawo Żydowskie do Izraelczyków prawo Polskie dla Polaków tak brzmi moja teza. Najbardziej rozbawialiście mnie jak prowadziliście sprawy sądowe przeciwko nie wykazaniu zegarka przez polityka w deklaracji ale żaden nie dochodził 10 procent prowizji od przetargu za co można było kupić wagony zegarków.
    Z poważaniem

  • polsz

    Oceniono 4 razy 2

    I mamy problem bo TK nie może orzec w tej sprawie w pełnym skladzie co Duda skutecznie załatwił...
    PiSSmani przejmują kraj

  • dzikimietek

    Oceniono 10 razy 0

    wszystko jest zgodne z konstytucja - pisowską......

  • js2014

    Oceniono 6 razy 2

    Mam nadzieję, że prezio duda stanie przed trybunałem i odpowie za swoje grzechy, te i wcześniejsze. Bo, że jest winien przekrętów przy poprzednim ułaskawieniu kumpli kaczyńskiego to jest dość prawdopodobne, tym bardziej, że "zawieruszył" gdzieś papiery w tej sprawie.

  • nultub

    Oceniono 5 razy -3

    To zdaje się miały być jakieś bardzo mocne zarzuty świadczące bezwzględnie o złamaniu konstytucji. A tu: może, samo w sobie nie ale, to mogłoby być uznane, Właściwie to nie łamie jednak zwyczaj podpowiada coś innego. No bez jaj...Mam uwierzyć, że PiS tak sobie, bez żadnego poparcie prawnego przepycha coś w parlamencie? Wy naprawdę macie ludzi za idiotów.(?)

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX