TK: Kwota wolna od podatku niezgodna z konstytucją. W obecnym kształcie jest niewiarygodnie niska - 250 zł mies.

28.10.2015 10:52
Trybunał Konstytucyjny

Trybunał Konstytucyjny (Agata Grzybowska/Agencja Gazeta)

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustalające kwotę wolną od podatku w wysokości 3089 zł są niezgodne z konstytucją i tracą moc 30 listopada 2016 r. - uznał Trybunał Konstytucyjny. O zbadanie przepisów zwrócił się do TK rzecznik praw obywatelskich.

Chcesz wiedzieć szybciej? Polub nas

Przepisy - według TK - są niezgodne z konstytucją w zakresie, w jakim nie przewidują mechanizmu korygowania kwoty zmniejszającej podatek (czyli kwoty wolnej) gwarantujący co najmniej minimum egzystencji.

- Kwota zmniejszająca podatek nie jest przywilejem ze strony władzy względem obywateli (...). Kwota wolna należy do obywatela, jest wyrazem jego wolności i praw w państwie, jest rodzajem jego podstawowej własności. W kwocie wolnej (...) widzimy pewną wizję państwa i jego stosunku do obywatela - mówił, uzasadniając wyrok, sędzia Mirosław Granat.

"Obowiązek płacenia podatku nie może prowadzić do nędzy"

Wskazał, że konstytucja mówi o społecznej gospodarce rynkowej, co oznacza, że podatek nie powinien być ciężarem większym, niż jest to absolutnie konieczne, a obowiązek jego płacenia nie może prowadzić do nędzy podatnika. - Obowiązkiem państwa jest pozostawienie dochodu podatnikowi bez obciążania go podatkiem w zakresie, w jakim jest to niezbędne do stworzenia minimalnych warunków godnej egzystencji człowieka. Dopiero dochód przekraczający tę kwotę powinien podlegać opodatkowaniu - mówił.

"Nie powinno być opodatkowane to, co niezbędne do egzystencji"

Zdaniem TK uzasadnione jest oczekiwanie, że państwo zagwarantuje obywatelowi minimalny zasób środków umożliwiających zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i uczestniczenie w życiu publicznym. - Tak pojmowane minimum egzystencji ma rangę wartości konstytucyjnej. Nie powinno być opodatkowane to, co jest niezbędne do stworzenia warunków do godnej egzystencji - podkreślił.

Według Trybunału brak mechanizmu korygowania kwoty wolnej w odniesieniu do minimum egzystencji, utrzymywanie jej na niezmienionym poziomie niezależnie od sytuacji gospodarczej państwa oznacza, że prawo podatkowe jest wadliwe, co jest niezgodne z konstytucyjną zasadą państwa prawa.

250 zł miesięcznie to kwota niewiarygodnie niska

TK uważa, że kwota wolna w obecnym kształcie jest instytucją pozorną, jest bowiem niewiarygodnie niska i wynosi ok. 250 zł miesięcznie. TK zaznaczył, że konstytucja zakazuje kreowania w prawie instytucji pozornych; nawet konieczność zachowania równowagi budżetowej nie uzasadnia wprowadzania do systemu takich rozwiązań.

W uzasadnieniu wskazano, że brak mechanizmu korekty kwoty wolnej od podatku przez szereg lat, przy jednoczesnym ubytku wartości pieniądza, "oznacza w rzeczywistości jej pomniejszanie lub w istocie odbieranie znaczenia tej kategorii". Sędzia mówił ponadto, że państwo nie powinno zostawiać podatnika żyjącego na skraju minimum egzystencji samemu sobie.

Granat zastrzegł, że Trybunał nie może wskazywać, jaki mechanizm korekty kwoty wolnej należy wprowadzić, aby zagwarantować co najmniej minimum egzystencji. Ustawodawca musi jednak wziąć pod uwagę to, że zasady sprawiedliwości podatkowej i społecznej oraz konstytucyjne nakazują wprowadzenie mechanizmu, który będzie gwarantować adekwatność kwoty wolnej do celu.

- Ustawodawca winien określić wskaźniki o charakterze ekonomicznym i społecznym, dzięki którym będzie można określić zobowiązanie podatkowe w taki sposób, by korespondowało z jednej strony z minimum socjalnym (...), a z drugiej strony ze zdolnością podatnika do dźwigania tego ciężaru - powiedział sędzia.

Zasada równowagi budżetowej nie może niweczyć zasad państwa prawnego

Dodał, że ustawodawca musi brać pod uwagę stan finansów państwa, bowiem budżet należy chronić, ale zasada równowagi budżetowej "nie może jednak przy tym niweczyć zasad państwa prawnego", nie ma bowiem konstytucyjnego przyzwolenia na kształtowanie systemu podatkowego w sposób niesprawiedliwy i nieracjonalny.

Zdanie odrębne zgłosił sędzia Stanisław Rymar.

RPO: Zasady kwoty wolnej naruszają przepis konstytucji

Zdaniem RPO regulacje dotyczące kwoty wolnej od podatku naruszają przepis, który mówi, że Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej; są też niezgodne z konstytucyjnym prawem ochrony własności.

Kwota wolna - 3089 zł, minimum egzystencji - 6504 zł

Rzecznik wskazał, że ustalenie kwoty wolnej na poziomie 3089 zł powoduje, iż opodatkowane są dochody niewystarczające na zapewnienie minimum egzystencji. Granicę tę prawo określa na poziomie 6504 zł rocznie, czyli w wysokości ponaddwukrotnie wyższej od kwoty wolnej od podatku w obecnej wysokości. Zdaniem RPO należy zastanowić się, czy osoby żyjące poniżej granicy ubóstwa są w stanie ponosić ciężary płacenia podatków.

RPO zwrócił uwagę, że w przeszłości kwota wolna od podatku podlegała waloryzacji, ale ostatni raz miało to miejsce w 2006 r. Tymczasem od marca 2008 r. do marca 2014 r. ceny wzrosły o 17,9 proc.

Według Ministerstwa Finansów system podatkowy nie jest najlepszym narzędziem służącym zwalczaniu ubóstwa. Podczas rozprawy wskazywano także na kwestie związane z równowagą budżetową i na koszty ewentualnej zmiany kwoty wolnej od podatku lub jej waloryzacji.

Kwota wolna od podatku dla posłów - 30 451 zł

Gdy dla większości obywateli kwota wolna od podatku oznacza nędzę, element uposażenia posłów, czyli diety - 2280 zł w skali miesiąca - zwolnione są od opodatkowania. W skali roku oznacza to kwotę 27 360 zł wolną od podatku dochodowego. A że poseł to obywatel, każdemu więc przysługuje 3091 zł kwoty wolnej od podatku.

W sumie daje to rocznie 30 451 zł bez obciążenia fiskalnego.



Chcesz wiedzieć więcej i szybciej? Ściągnij naszą aplikację Gazeta.pl LIVE!

Zobacz także
Komentarze (418)
Zaloguj się
  • erst14

    0

    Podwyżka kwoty wolnej dla biednych - zgoda - ale nie dla bogatych ! Oni powinni płacić od pełnych dochodów

  • junkamm

    Oceniono 2 razy -2

    zbieramy podpisy o ukaranie stacji telewizyjnych takich jak tvn polsat i pierwszy program za agitowanie stroniczośc przed wyborami parlamentarnymi . wysłaliśmy listy do poszczególnych instytucji . do prezydenta i przyszłego premiera i pana prezesa kaczynskiego .

  • junkamm

    Oceniono 2 razy -2

    olejnikowa z tvn 24 już nie pokazuje swoich żylastych nóg gołych . i dobrze bo żygać się chce .

  • junkamm

    Oceniono 2 razy -2

    czy można zdegalizowac partie tych ban. platformę obywatelska i polskie stronictwo ludowe. przy dobrej checi można to zrobic . byśmy sie pozbyli tych katów zlodzieji aferzystów korupcjantów .to jest do zrobienia .

  • junkamm

    Oceniono 2 razy -2

    panie prezesie kaczynski pani beato szydło i pan prezydent polski dr duda . prosze przed wylotem samolotem gdzies tam pożadnie niech służby sprawdzą samolot . panie kaczynski juz pana brat został zamordowany nasz prezydent polski bo wczesniesi prezydenci to nie byli nasi . a polacy nie chcą juz wiecej takiego morderstwa .

  • junkamm

    Oceniono 2 razy -2

    tak sie jawnie kradło za platformy obywatelskiej .kwota wolna od podatków 3067 i co . teraz tym ludziom nie można odać ukradzionych pieniedzy . tak wypowiedział sie trubunał . a gdzie był 7 lat temu trybunał? banda złodzieji i nic wiecej .

  • Woytek Tomasz

    0

    spieszmy sie zatluc pełowców...tak krotko rzadzili. Nie daj boze beda chcieli wrocic.

  • razb1947

    Oceniono 4 razy -2

    Tusk i Kopacz ładnie nas doili z podatków i to nie zgodnie z Trybunałem Konstytucyjnym-za to powinni być surowo ukarani jak i cały rząd.

  • zd46

    0

    TK nie widział przeszkód w pozbawieniu, w jednym roku, emerytów zapowiedzianej waloryzacji CHRONIĄC BUDŻET !!! Albo TK kołowaty albo interpretacja musi BYĆ POLITYCZNIE POPRAWNA, tylko emeryci dostali mniej, okradziono ich. W tym czasie większe pieniądze dla TK "nie dotyczyły tego samego budżetu" !!!!! Gęby pełne frazesów !!!

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Najczęściej czytane

Najnowsze informacje