40 lat temu islandzkie kobiety przez jeden dzień strajkowały. Efekty były zdumiewające

19.10.2015 11:29
Islandki podczas

Islandki podczas "długiego piątku" (Fot. Women's History Archives, za: Twitter.com/annegalloway)

24 października 1975 r. 90 proc. islandzkich kobiet przerwało pracę. Te z nich, które były gospodyniami domowymi, przestały gotować, sprzątać i zajmować się dziećmi. Wszystko trwało tylko jeden dzień, ale zapoczątkowało prawdziwą rewolucję.

Chcesz wiedzieć szybciej? Polub nas

Gdy ONZ ogłosiło rok 1975 Rokiem Kobiet, przedstawicielki najważniejszych kobiecych organizacji w Islandii zebrały się, żeby ustalić, jak należy to uczcić. Feministki z grupy Czerwone Pończochy zaproponowały, żeby zorganizować ogólnokrajowy strajk. Przekaz miał być prosty: mężczyźni, nauczcie się w końcu doceniać pracę kobiet! - opisuje "Guardian".

Choć nie wszystkie Islandki były równie radykalne nastawione, pomysł chwycił. Po naradzie ustalono, że zamiast strajkować, wszystkie kobiety wezmą tego samego dnia wolne. Żaden pracodawca nie mógł im tego zabronić. Co ważne, do protestu miały dołączyć gospodynie domowe, których obowiązków większość mężczyzn nie uważała za prawdziwą pracę.

Kobiety dyskutują, mężczyźni muszą smażyć kiełbaski

Islandzcy panowie początkowo pokpiwali z planu, ale 24 listopada miny im zrzedły. Kobiety zamiast iść do pracy lub zajmować się domem, siedziały w kawiarniach nad kawą i papierosem. Do akcji włączyło się 90 proc. Islandek. Kobiety zbierały się na placach, aby słuchać przemówień działaczek i dyskutować o nierównościach. W tłumie były starsze panie i licealistki, wystrojone damy i robotnice z fabryk.





A co w tym czasie robili mężczyźni? Rozpaczliwie usiłowali przetrwać. Niektóre szkoły, sklepy i fabryki trzeba było pozamykać, bo nie było komu w nich pracować. Dla innych instytucji największym problemem okazały się... dokazujące w biurach dzieci, których zdesperowani ojcowie nie mieli z kim zostawić. Z półek supermarketów poznikały kiełbaski - jedyne danie, z którego przyrządzeniem radziła sobie większość islandzkich mężczyzn.

"Długi piątek" przyniósł zmiany

Ten jeden dzień, który Islandczycy nazywają "długim piątkiem", spowodował prawdziwą rewolucję. Kobiety, które uczestniczyły w wydarzeniach sprzed 40 lat, wspominają, że poczuły, że mają w sobie oparcie i jeśli będą działać razem, mogą wiele zmienić.

I zmiany faktycznie nadeszły. 5 lat po "strajku" Islandia jako pierwszy kraj na świecie wybrała w demokratycznym głosowaniu kobietę na prezydenta. Reprezentacja kobiet i mężczyzn w parlamencie jest dziś niemal równa.

Współczesna Islandia uchodzi za jedno z najbardziej przyjaznych kobietom państw świata.Zatrudnienie kobiet wynosi aż 76 proc., a luka płacowa stale się zmniejsza. Państwo zapewnia 9 miesięcy urlopu macierzyńskiego (którym rodzice muszą się podzielić), a w zarządzie firm zatrudniających powyżej 50 pracowników 40 proc. zarządu muszą stanowić kobiety.

Chcesz wiedzieć więcej i szybciej? Ściągnij naszą aplikację Gazeta.pl LIVE!

Zobacz najnowsze wideo

Zobacz także
Komentarze (162)
Zaloguj się
  • rzepiec

    0

    Wszystko w rękach pani Pawłowicz i Wróbel one na pewno sie nie przyłącza i wezmą na siebie obowiązki reszty.

  • Artur Lęcznar

    0

    Popieram - jeden dzien (a moze dluzej) bez komentarzy poslanki messerschmitt-wielgus, bez wielowsiowej, pihowicz, pitery. Miodzio

  • sempiricuspl

    Oceniono 1 raz 1

    Pomysł fajny jako protest przeciwko głupocie i bezczelności rządzących. Ale nie popadajmy w egzaltację i absurd: "A co w tym czasie robili mężczyźni? Rozpaczliwie usiłowali przetrwać...."

  • doswiadczonyzyciem

    Oceniono 2 razy 2

    Podsumujmy: Gdy wszystkie kobiety przestały pracować, to skutek był taki, że trzeba było przyjść z dzieckiem do pracy, oraz ugotować sobie kiełbaski. No to teraz zróbmy eksperyment w drugą stronę: Niech wszyscy mężczyźni wezmą wolne jednego dnia. Wróżę całkowity długotrwały paraliż kraju. Dla niezorientowanych pozwolę sobie zaznaczyć, że takie zawody, jak wojsko, policja, straż pożarna, energetyka, hydraulika, wodociągi, kanalizacja, czy transport są niemal całkowicie zdominowane przez mężczyzn (czy słusznie, czy niesłusznie, to osobny temat -- fakt jest taki, że są). I nie będzie problemem gdzie dziecko zostawić, bo dziecko pewnie ktoś porwie (brak policji). Nie będzie trzeba zastanawiać się nad tym, co ugotować, bo nie będzie prądu, gazu, czy wody (zostaną odłączone na dzień ze wzg. bezpieczeństwa, a jeśli nie zostaną i dojdzie do awarii/wybuchu, to nie będzie nikogo do ratowania). Wracać z pracy panie będą musiały na piechotę (brak transportu = brak paliwa na stacjach), po ciemku (brak prądu), w akompaniamencie gwałcicieli (brak policji).

    Ja tam nie jestem "męską szowinistyczną świnią", ale bądźmy poważni. Takie stronnicze artykuły opisujące jeszcze bardziej stronnicze akcje trącą feministyczną propagandą z kilometra.

  • 0

    Prawda jest taka, że powinniśmy się szanować na wzajem, a zamiast szukać podziałów, powinniśmy szukać tego co nas jednoczy. Kobieta i mężczyzna uzupełniają się na wzajem. Wy szukacie tylko powodu, żeby zdetronizować drugą połówkę. Czy my mamy już zadatki na islamistów, że rządzi tylko jedna strona? Dzielić, dzielić, to chyba wiodące hobby Polaków :-[

  • Dorota Fidowska

    Oceniono 9 razy 3

    Niewiarygodne! Jedna krótka wzmianka o wydarzeniu sprzed 41 lat, czyli już historycznym, a tyyyle emocji w polskich facetach budzi! Szkoda, że na ogól negatywnych.... Jak bardzo musi większość z nich (nie wszyscy na szczęście są takimi szowinistami, wiem o tym z osobistego doświadczenia) podkreślać swoją WAŻNOŚĆ w społeczeństwie... Chyba muszą mieć cała masę kompleksów. Po prostu brak słów.... Polska jest ciągle jeszcze mentalnie w XIX wieku, albo i gorzej... Daleko nam do Islandii!

  • necujam

    Oceniono 10 razy 0

    Jakby wszystkie dzieci uciekły z domów albo pielęgniarki i lekarze ze szpitali, to by dopiero było. Jeszcze weselej , jakby i mężczyźni i kobiety przestały opiekować się dziećmi.... Artykuł żenujący.

  • merymery1

    Oceniono 1 raz 1

    pazdziernika czy listopada 24-go?

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Najnowsze informacje