15 dużych problemów Polski według Komisji Europejskiej. I jeden poważny sukces

11.03.2015 15:35
Raport  Komisji Europejskiej o Polsce

Raport Komisji Europejskiej o Polsce (Xavier Häpe, Wikicommons/ Komisja Europejska)

Bezrobocie u młodych, oszustwa podatkowe, KRUS, kolejki w szpitalach - raport Komisji Europejskiej o stanie polskiej gospodarki wymienia bardzo dużo problemów. Ale podkreśla też ?imponujący wzrost gospodarczy?, pomimo kryzysu ekonomicznego.
POLUB NAS
W opublikowanym niedawno dokumencie Komisji Europejskiej "Sprawozdanie krajowe - Polska 2015 r." unijni eksperci oceniają m.in. stan polskiego rynku pracy, służby zdrowia, podatków, infrastruktury i ochrony środowiska. Ogólna ocena jest raczej optymistyczna, jednak autorzy raportu dostrzegają wiele problemów i wyzwań, które czekają polskie władze i społeczeństwo. Wybraliśmy 15 naszym zdaniem ważnych kwestii wymienionych w raporcie.

Dziewięć statystyk GUS, które pokazują smutną polską rzeczywistość [DANE] >>>

I W Polsce podpisuje się najwięcej spośród państw UE umów na czas określony

Według danych z raportu KE odsetek umów o pracę na czas określony jest w Polsce największy spośród państw UE. Wynosi 26,8 proc., natomiast średnia europejska to 13,7.

Taka sytuacja ma swoje plusy, bo np. zwiększa konkurencyjność polskich pracowników. Z drugiej strony, jak czytamy w raporcie, sytuacja "sprzyja ukierunkowaniu na produkty i usługi o niskim i średnim stopniu zaawansowania technologii, pracochłonne i wymagające niskich kwalifikacji". Niewielki jest też odsetek osób zmieniających zatrudnienia czasowe na stałe (20 proc.).

II Kredyty we frankach stanowią prawie 40 proc. kredytów hipotecznych

Ze wszystkich kredytów gospodarstw domowych kredyty hipoteczne we frankach szwajcarskich stanowią 37 proc.

Według danych Europejskiego Banku Centralnego suma wszystkich kredytów we frankach wynosi w Polsce 34 mld euro. Dla porównania w Niemczech to prawie 15 mld euro, w Holandii 3,1 mld euro, a więcej niż w Polsce jest tylko w Austrii (35,6 mld euro).

Jednak w ocenie autorów raportu niedawne gwałtowne zmiany kursu franka i związane z nimi kłopoty kredytobiorców i banków nie wpłyną w znaczący sposób na polską gospodarkę.

III 27 proc. bezrobocia wśród młodzieży

Choć prognozowany jest spadek poziomu bezrobocia wśród ludzi młodych, to nadal jest on bardzo wysoki. Wynosi 27,3 proc. i jest wyższy od średniej unijnej. Według raportu wzrósł także odsetek młodzieży niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej.

Gorzej pod tym względem jest m.in. we Włoszech i w Bułgarii, a w Hiszpanii i Grecji sytuacja jest katastrofalna - poziom bezrobocia wśród tamtejszej młodzieży wynosi ponad 50 proc. Lepiej niż w Polsce jest z kolei np. w Rumunii (23,6 proc.) czy Wielkiej Brytanii (20,5 proc.). Najniższy poziom bezrobocia wśród młodzieży jest w Niemczech (7,9 proc.) i Austrii (9,2 proc.).

IV Polska jest druga pod względem tego, jak kolejki ograniczają dostęp do opieki zdrowotnej

Według przytaczanych w raporcie danych Eurostatu kolejki w szpitalach i przychodniach znacznie ograniczają jakość i dostępność do służby zdrowia. Problemem jest także długi czas oczekiwania na zabiegi chirurgiczne.

W Polsce stosunkowo mało wydaje się na służbę zdrowia, jednak według autorów raportu rosnące wydatki będą problemem dla skarbu państwa. Komisja Europejska ocenia polską opiekę medyczną jako nieefektywną i borykającą się z kiepską dostępnością zasobów.

V Najniższa w UE liczba lekarzy w stosunku do liczby pacjentów

Wbrew pozorom to także jest problem. Wyższa liczba łóżek (4,3 łóżka przypadających na opiekę doraźną w Polsce do 3,5 łóżka w UE) według autorów raportu oznacza zbyt częste korzystanie z hospitalizacji. Z drugiej strony w Polsce jest za mało specjalistów medycznych. Liczba lekarzy w stosunku do liczby pacjentów jest w Polsce najniższa w Unii.

VI Państwo nie otrzymuje 25 proc. należnego podatku VAT

Luka w podatku VAT oznacza różnicę między podatkiem, który jest teoretycznie należny państwu, a tym, który faktycznie otrzymuje. Według danych przytaczanych w dokumencie w Polsce ta luka wyniosła w 2012 r. aż 25 proc. należnej kwoty.

W najlepszej sytuacji pod tym względem są Holandia i Finlandia, gdzie luka VAT to koło 5 proc. Gorzej niż w Polsce jest w 7 państwach UE, w tym na Słowacji (39 proc.) i Rumunii (44 proc.) Z najnowszych danych wynika jednak, że w Polsce następuje poprawa w stopniu zwalczania oszustw podatkowych.

VII W Polsce poświęca się o 100 godzin więcej na obowiązki podatkowe

Polscy przedsiębiorcy muszą poświęcić na składanie deklaracji i płacenie podatków 286 godzin w ciągu roku. Dla porównania - według Banku Światowego średnia unijna wynosi 189 godzin. Mieszkaniec Hiszpanii poświęca na kwestie podatkowe średnio 122 godziny, w Norwegii to średnio 83 godzin.

Autorzy raportu zwracają uwagę, że w ostatnich latach nie zaobserwowano w Polsce znaczącej poprawy pod tym względem. W światowym rankingu plasujemy się pod tym względem na 113. pozycji.

VIII W Polsce ponad 4 razy mniej dzieci niż w UE oddaje się do żłobków

Według raportu odsetek dzieci poniżej 3. roku życia, które uczęszczają do żłobków, wynosi 6 proc. Średnia dla państw Unii to ponad cztery razy więcej - 28 proc. Według autorów dokumentu wyzwaniem dla Polski jest zniwelowanie różnic w dostępie do wczesnej edukacji.

IX Rolnictwo zatrudnia dwa razy więcej ludzi w Polsce niż w UE

Autorzy raportu krytycznie odnoszą się do systemu świadczeń i efektywności polskiego rolnictwa. W tej dziedzinie gospodarki pracuje 11,4 proc. wszystkich zatrudnionych, tymczasem średnia dla krajów Unii to 5,1 proc. W Niemczech to jedynie 1,5 proc. Większy odsetek pracujących w rolnictwie jest tylko w Bułgarii (19,4 proc.) i Rumunii (31,4 proc.).

Jednocześnie rolnictwo produkuje 3,3 proc. wartości dodanej brutto, czyli totalnej wartości wyrobów i usług podmiotów krajowych. W raporcie czytamy, że tylko jedna dziesiąta kosztów KRUS jest pokrywana przez składki rolników. "W sumie dotacje państwa na ten cel wynoszą blisko 1 proc. PKB" - czytamy w raporcie.

Autorzy raportu podsumowują, że "nie odnotowano żadnego postępu w zakresie reformy systemów zabezpieczeń społecznych rolników i górników".

X Polska ma więcej wykształconych ludzi niż średnia UE, ale są oni słabsi na rynku pracy

Odsetek osób z wyższym wykształceniem w grupie 30-34 lata wyniósł w Polsce w 2013 r. 40,5 proc. i był o ponad 3 punkty wyższy od średniej unijnej. Jednak zdaniem autorów dokumentu polski system edukacji nie daje uczniom ważnych kompetencji potrzebnych na rynku pracy.

Szkołom nie udaje się wyposażyć młodych ludzi w "umiejętności analityczne, rozwiązywania problemów, krytycznego myślenia, pracy zespołowej i kreatywność" - czytamy w dokumencie. Za część problemu uznano nadmierny nacisk kładziony w szkołach na przygotowanie do egzaminów testowych.

XI W Polsce firmy wydają na badania mniej niż w Czechach, na Węgrzech, 5 razy mniej niż w Niemczech

Chociaż nakłady finansowe sektora prywatnego na rozwój i badania wzrosły od 2007 roku, pozostają kilkukrotnie niższe od średniej UE. W 2013 roku odsetek nakładów wyniósł prawie 0,4 proc. PKB, podczas gdy średnia państw Unii to 1,3 proc. PKB.

Jednocześnie w 2013 roku tylko 75 firm skorzystało z ulg na nowe technologie. Chociaż ulga przyniosła średnio 4 mln zł korzyści na przedsiębiorstwo, autorzy raportu zwracają uwagę, że ulga - zamiast rozwoju nowych technologii - promuje ich zakup.

XII Mamy 1700 km nowych autostrad, ale wciąż bardzo dużo wypadków

"Dzięki znaczącym inwestycjom gęstość polskiej infrastruktury transportowej odpowiada już średniej UE" - czytamy w raporcie Komisji Europejskiej. Autorzy dokumentu zwracają jednak uwagę, że wydatki na infrastrukturę nie są równomiernie rozłożone i w bardzo złym stanie jest np. kolej.

W latach 2006-2013 przybyło 1700 km dróg ekspresowych i autostrad, a o 700 km wzrosła długość torów kolejowych przystosowanych do prędkości 160 km na godz. Jednak Polska wciąż jest w niechlubnej czołówce pod względem wypadków i ofiar śmiertelnych na drogach.

Według danych z 2012 roku w Polsce na drogach ginęły 92 osoby na milion mieszkańców. To prawie dwa razy więcej ofiar niż średnia unijna (56 ofiar). Wśród badanych państw więcej osób zginęło tylko w Rumunii (101 osób na milion mieszkańców). Najbezpieczniej na drogach jest w Wielkiej Brytanii, gdzie liczba ofiar na milion mieszkańców to 28.

XIII Prawie trzy czwarte budynków mieszkalnych w Polsce ma złą izolację

Według danych szacunkowych ok. 70 proc. budynków mieszkalnych ma kiepską izolację. Z kolei także ok. 70 proc. domów jest ogrzewane węglem, co jest szkodliwe dla środowiska. Ten stan mają poprawić unijne dotacje. W budżecie UE dla Polski na lata 2014-2020 na projekty związane z efektywnością energetyczną przeznaczono 2 mld euro.

XIV Prawie 2 mln ton odpadów jest wyrzucanych nielegalnie

Z danych przedstawionych w raporcie wynika, że jesteśmy dużo gorsi w zarządzaniu odpadami od Unii. 16 proc. odpadów komunalnych, czyli ok. 1,8 mln ton, trafia na nielegalne wysypiska lub jest palone na własną rękę. Jedynie 13 proc. śmieci jest poddawanych recyklingowi. Autorzy raportu podkreślają, że te wskaźniki są poniżej unijnej średniej.

XV Fatalne państwowe systemy informatyczne - przykładem PKW

Podczas gdy unijna średnia kontaktów między obywatelami i organami państwa przez internet wynosi 47 proc., w Polsce jest to tylko 27 proc. Autorzy raportu ostro krytykują państwowe systemy informatyczne, jako przykład podając m.in. problemy Państwowej Komisji Wyborczej podczas ostatnich wyborów samorządowych.

Dużo trzeba poprawić, ale... jest "imponujący wzrost gospodarczy"

Chociaż raport KE wymienia bardzo wiele problemów, jego prognozy są generalnie optymistyczne. Na samym początku autorzy podkreślają, że PKB Polski wzrosło o 19 proc. od 2008 roku do teraz i jest to najlepszy wynik w całej Unii Europejskiej. W raporcie zwraca się uwagę, że Polska świetnie poradziła sobie z kryzysem ekonomicznym, który zachwiał gospodarkami większości krajów UE.

W latach 2008-2013 Polska była nie tylko liderem wzrostu, ale też jednym z niewielu państw (12,5 proc.), które w ogóle zanotowały wzrost gospodarczy. PKB per capita wzrosło w tych latach m.in. na Słowacji (5,2 proc.) i Niemczech (3 proc.). Spadek między 2008 a 2013 rokiem zanotowały z kolei np. Wielka Brytania (-4,1 proc.) i Włochy (-9 proc.).

Przy większości problemów autorzy dokumentu zwracają uwagę na działania rządu i parlamentu dążące do poprawy sytuacji. Są jednak kwestie, w których nie ma już tyle optymizmu.

Autorzy zwracają też uwagę, że sukces gospodarczy Polska zawdzięcza m.in. konkurencyjnym kosztom siły roboczej. Ponadto za zaskakująco niską uznano stopę inwestycji w Polsce w stosunku do rozwoju gospodarczego.

Chcesz wiedzieć więcej i szybciej? Ściągnij naszą aplikację Gazeta.pl LIVE!

Zobacz także
Komentarze (56)
15 dużych problemów Polski według Komisji Europejskiej. I jeden poważny sukces
Zaloguj się
  • edi54

    Oceniono 2 razy 2

    Urzednicy z Brukseli nie dostrzegli tak waznych dla nas problemow jak groźba zapasci energetycznej i brak szans dla wiekszosci mlodych ludzi na samodzielne mieszkanie.
    "Idiotycznym sukcesem " sa wydatki na militaryzacje kraju.

  • protoplasta.czempionow

    Oceniono 8 razy 6

    A JEST COŚ O DŁUGU POLSKI, WEWNĘTRZNYM I ZEWNĘTRZNYM?

    Bo na kredyt to każdą firmę można napompować i przechwalać się wynikami.

  • jogar

    Oceniono 16 razy 10

    A utrzymywanie kleru nie jest problemem?

  • japlakalempopapiezu

    Oceniono 6 razy 0

    Wystarczy że PiS nie rządzi.

  • adamwlondynie

    Oceniono 17 razy 15

    "Najbezpieczniej na drogach jest w Wielkiej Brytanii, gdzie liczba ofiar na milion mieszkańców to 28. "
    A przechodzenie na czerwonym jest legalne.

  • bonifacy_40

    Oceniono 59 razy 35

    służba zdrowia - porażka
    sądownictwo - porażka
    ustawodawstwo - porażka
    polityka finansowa -porażka
    gospodarność na poziomie podejmowania decyzji - porażka
    przyjazność dla obywateli - porażka
    kolej - porażka
    drogi/autostrady - porażka
    system wyborczy - porażka
    system ubezpieczeń społecznych - porażka
    inwestycje rządowe - porażka
    pomoc społeczna - porażka
    partia rządząca - porażka
    opozycja - tragedia

  • duplik

    Oceniono 38 razy 24

    Dają delikatnie do zrozumienia, że państwo nasze jest fikcją. Nie mamy urzędników, tylko z jakiś koneksji rodzinnych niedorajdy, nie mamy policji, nie mamy prokuratury, nie mamy sądów, opieki społecznej a praca rządu z parlamentem to jakiś śmiech zdrajców pracujący dla innych? Powstało kilka dróg, bo Niemiec dał kasę, ale poza tym reszta leży i kwiczy, a jakikolwiek wzrost jest zasługą pracowitej garstki narodu.

  • kkes

    Oceniono 28 razy 18

    "Imponujący wzrost gospodarczy", z którego, jak pokazuje kolejnych 15 dużych problemów, szary Polak ma wielkie G. Lol...faktycznie, sukces na miarę III RP i 25 lat "wolności"

  • mariuszdd

    Oceniono 11 razy -1

    Następny krok,to wydajne obozy koncentracyjne

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Najnowsze informacje