Wszystko, co musisz wiedzieć o tornadach [7 RZECZY]

Nawet do 300 km/godz. osiągnęło tornado, które dziś w nocy przeszło nad przedmieściami Oklahomy. To jedna z najsilniejszych trąb powietrznych w historii. Tornado okazało się też wyjątkowo destrukcyjne: 24 osoby poniosły śmierć; miasteczko Moore zostało niemal całkowicie zdewastowane.
- Moja dzielnica zamieniła się w prawdziwą "strefę wojny" - powiedział dziś jeden z mieszkańców Moore na przedmieściach Oklahomy.

Przedstawiciele władz Oklahoma City poinformowali, że odnaleziono 24 ofiary śmiertelne poniedziałkowego tornada, a nie 51, bądź nawet 91, jak pierwotnie podawano. - Mamy dobre wiadomości. Liczba (ofiar śmiertelnych) wynosi obecnie 24 - powiedziała przedstawicielka władz miejskich Amy Elliott.

Dodała, że pierwotnie podawana liczba 51 mogła być wynikiem podwójnego policzenia tych samych ofiar. - Panował ogromny chaos - powiedziała. Elliott wskazała, że pod gruzami wciąż mogą się znajdować dalsze ofiary. Poinformowała też, że zidentyfikowano 21 z 24 ofiar i zwłoki są

przekazywane rodzinom.

1. Tornado Alley: tutaj uderza 90 proc. trąb powietrznych

Choć nocna trąba powietrzna była wyjątkowo silna i tragiczna w skutkach, tornada w okolicach Oklahomy nie należą do rzadkości. Moore można uznać za samo centrum tzw. Tornado Alley, jak określa się często obszar leżący pomiędzy północnym Teksasem a południową Dakotą na zachód od rzeki Missisipi.


Obszary w USA najbardziej narażone na tornada/ fot. Wikipedia

To właśnie na ten teren przypada aż 90 proc. wszystkich trąb powietrznych, jakie przechodzą nad Stanami Zjednoczonymi. Najwięcej jest ich wiosną. W Tornado Alley częste są też gwałtowne burze i grad.

2. Największe tornado w historii

3 maja 1999 roku w Moore uderzyło najsilniejsze tornado w historii. Wiatr wiał wówczas z prędkością 512 kilometrów na godzinę. To rekordowa siła wiatru, jaką kiedykolwiek udało się odnotować na powierzchni ziemi. Tornado, jakie przeszło nad Moore dziś w nocy, miało prędkość ok. 300 kilometrów na godzinę.

W 1999 r. zginęło 36 osób, a kilkaset zostało rannych. Miasteczko zostało niemal doszczętnie zniszczone. Wiatr zburzył ponad tysiąc domów, zerwał nawet asfalt z dróg. Na połamanych słupach widać było samochody, które silny wiatr zgiął i owinął wokół nich.


Tornado w Moore w 1999 r.

3. Dlaczego tornada uderzają w centralną część USA?

75 procent wszystkich tornad na Ziemi występuje w Ameryce Północnej. Oklahoma jest na czwartym miejscu w USA, biorąc pod uwagę liczbę tornad na kilometr kwadratowy.

Aż 90 proc. wszystkich tornad w USA przechodzi nad Tornado Alley. To właśnie tam ciepłe, wilgotne powietrze z Zatoki Meksykańskiej trafia między ciepłe i suche powietrze kontynentalne i zimne, suche powietrze płynące od Gór Skalistych. To idealne warunki do intensywnych opadów atmosferycznych i silnych burz.


Średnia roczna liczba tornad w poszczególnych stanach/fot. National Weather Service

Zderzające się masy powietrza mogą też wywołać szczególnie groźny typ burzy, tzw. burzę superkomórkową. Tego rodzaju burze są odpowiedzialne za powstawanie większości silnych tornad.

4. Jak mierzy się siłę tornada?

Jest kilka skal pozwalających określić siłę tornada. Jedna z najpopularniejszych to skala Fujity, która uwzględnia prędkość wiatru oraz zniszczenia, jakie może powodować. Skala jest pięciostopniowa: tornado o sile F0 to wiatr mający prędkość od 64 do 116 km/godz. Tornada osiągające siłę F05 to wiatr o prędkości między 419 a 512 km/godz, który rujnuje wszystko, co napotka na swojej drodze.

Skala Fujity, choć powszechnie używana, jest krytykowana przez część naukowców. Podkreślają oni, że destrukcyjność trąby powietrznej zależy nie tylko od prędkości wiatru, ale też od siły jej trwania i obszaru, nad jakim przejdzie. Skala zniszczeń w oczywisty sposób zależy też od charakterystyki obszaru, w jaki uderzy tornado.

5. Czy tornada występują coraz częściej?

Powszechne jest przekonanie, że tornada są dziś częstsze niż jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Meteorolodzy z National Weather Service twierdzą jednak, że to mit. Gwałtowne burze i trąby powietrzne są dziś częściej zgłaszane, ale wynika to nie z ich częstotliwości, a z większą liczbą punktów obserwacyjnych.

- Dziś w zasadzie całe Stany Zjednoczone są objęte systemem radarów pogodowych. Dzięki temu personel National Weather Service może precyzyjnie określić siłę tornada i skalę spowodowanych przez nie zniszczeń. Wcześniej nie było takich możliwości - wyjaśnia obsługa NWS. Brak równie szczegółowych danych z wcześniejszych dekad nie pozwala na dokładne określenie długotrwałych trendów i wzorców występowania tornad.


Liczba tornad o silę większej niż F01 w latach 1954 - 2012/fot. National Weather Service

6. Czy liczba ofiar tornad rośnie?

Trąba powietrzna, która w 2011 r. uderzyła w Joplin w stanie Missouri, jest zjawiskiem absolutnie bezprecedensowym. Jako jedno z nielicznych tornad zaliczone zostało do kategorii F05. Wiatr wiał z prędkością ponad 322 km/na godzinę. Śmierć poniosło wówczas 161osób.

To największa odnotowana liczba ofiar po uderzeniu tornada. Ogólny trend jest taki, że choć rośnie liczba mieszkańców Stanów Zjednoczonych, liczba śmiertelnych ofiar trąb powietrznych sukcesywnie spada. To efekt lepszego systemu przewidywania tornad i ostrzegania ludzi przed ich nadejściem.


Wykres pokazujący liczbę śmiertelnych ofiar tornad na 1 milion mieszkańców w latach 1875 - 2000/fot. National Weather Service

Tornado, które dziś w nocy przeszło nad Oklahomą, jest pod względem liczby ofiar na drugim miejscu po trąbie powietrznej w Joplin. Na razie wiadomo o 91 osobach, ale wiele wciąż jeszcze uważa się za zaginione. Służby medyczne nieoficjalnie informują, że ostateczna liczba ofiar może być więc wyższa.

7. Na ile skuteczny jest system przewidywania tornad?

Meteorolodzy twierdzą, że naprawdę precyzyjne informacje o sile i miejscu uderzenia trąby powietrznej można przekazać około 15 minut przed jej nadejściem. Przy tym zawsze określany jest stosunkowo szeroki obszar, nad jakim może przejść tornado. Niestety, nie ma możliwości, aby wskazać dokładny punkt, w którym uderzenie będzie najsilniejsze.

Dodatkowo na podstawie danych historycznych tworzy się długoterminowe prognozy. Określają one, na ile dany obszar jest narażony na prawdopodobieństwo wystąpienia gwałtownych burz i trąb powietrznych w poszczególnych miesiącach.

Na nagraniu widać, jak mężczyzna wychodzi z przydomowego schronu i widzi ogrom zniszczeń, których dokonało tornado:



Więcej o:
Komentarze (39)
Wszystko, co musisz wiedzieć o tornadach [7 RZECZY]
Zaloguj się
  • zz1026

    Oceniono 3 razy -3

    dlamnie to glta niektore miasteczka byly juz kilka razy doszczetnie zniszczone. nie mogli ich odbudowac w miejscach gdzie tornada nie wystepuja?

  • maxmex

    Oceniono 6 razy -6

    Nawet nie muszę tego czytać,słonice plus parowanie wody.To się będzie pogłebiać,gdzie jest winowajca?Globalne ocieplenie ,bez myślne wycinanie drzew,kara musi być bolesna.No ale człowiek jest tak pewny siebie ,że poradzi sobie bez zielonego badziewia.Indro daj jeszcze kilka przykładów żeby zaczelí słuchać, niech ich sprzeciw i wrodzona głuchota będzie dla ciebie inpulsem,oni nie znają twojch zasług.Nawet win nie znają,nie ma żadnych argumntów żeby ich żałować.Słonice usmaż im udogodnienia ,które robią z nich niedołęgi.Oszczędzi wartościowych których da się naprawić,jeśli to nie da skutków to ja się podaje.

  • lukasgld

    Oceniono 1 raz 1

    Środkowe Stany to głównie tereny rolnicze. Gęstość zaludnienia mała, ale zdarzają się większe miasta i w takie większe miasto uderzyło ostatnie tornado, gdzie jest kilkadziesiąt ofiar śmiertelnych. W Polsce też występują tornada ostatnio jakby częściej, albo są częściej dokumentowane. Tylko że u nas jest średnio około 5 tornad, trąb powietrznych rocznie +-5.

  • bidifi

    Oceniono 13 razy 9

    to tornado NIE BYLO NOCNE dla mieszkancow Oklahomy , ono bylo nocne dla redaktorow Wybiorczej !!!! w Oklahomie bylo wczesne popoludnie, zniszczenia na zdjeciach wygladaja okropnie ale to wynika tez ze specyfiki amerykanskiego budowania domow , calosc konstrukcji opiera sie na ramie z desek przykrecanej do gruntu , TO NIE MOZE WYTRZYMAC SILY TORNADA , I to co napisal *leser.1 * choc wydaje sie na pierwszy kontakt obrzydliwe NIESTETY JEST PRAWDA poniewaz tak wygladaja niemal wszystkie przedmiescia amerykanskich miast obojetnie malych czy duzych, pilsniowe domy czasem na scianach oblozone cegla na grubosc poltorej cegly I wowczas taki dom okresla sie jako .....murowany.......co kraj to obyczaj.....a tragedia obojetnie jak sie tam buduje zdarzyla sie ogromna.

  • klokanpolska

    Oceniono 10 razy -6

    A co mnie to obchodzi. Lepiej piszcie sensownie o dramatycznej sytuacji gospodarczej w naszym kraju a nie zamiatajcie tematu pod dywan, piszcie o wyzysku pracodawców z korporacji , marketów itp.

  • leszek.mieszek

    Oceniono 8 razy 2

    Autor newsa bardzo się wysilił. Napisał to co można znaleźć w google na pierwszym adresie o tornadzie. Do tego wzięty pierwszy lepszy obrazek ukazujący aleje tornad i pierwszy lepszy film. Fajna robota, aż zazdroszczę. Szkoda, że wybrałem inne studia, a nie dziennikarstwo.

  • acidity

    Oceniono 22 razy 6

    W innym artykule dotyczącym tej tragedii gdzie komentarze są wyłączone widzimy zdjęcie modlących się dzieci, a kobieta wypowiadająca się na zakończenie dziękuje Bogu.
    Zastanawiam się co to za Bóg, który zabija dziesiątki dzieci i jeszcze trzeba mu za to dziękować?

    Druga sprawa, to GW robi za przedłużenie amerykańskich serwisów informacyjnych. Tam tragiczne w skutkach klęski żywiolowe i wypadki dotykają mieszkańców każdego roku, a jednak od tego temat USA gości tu praktycznie każdego dnia.

  • takbylo

    Oceniono 19 razy -7

    jak ja lubie te komentarze polusow w zoltych majtach. szczerbate I brudne polusy tylko sie drocza co I jak za granica a sami nie umiecie pozadnej jezdni zrobic lub autostrady zbudowac. obcokrajowcy musza to budowac bo polus to tylko lubi obgadywac I oceniac I oczywiscie ukrasc. patrz sie na swoje osiagniecia polskie I nic nie zobaczysz. kaszanka I jak ona podbija swiat... to co czytam. ale madrych to nie brakuje. budy psie, to nie tornado tylko wybuchy, a najlepszy to ten fiut o google map, ze tam na zdjeciu wszystko OK. az sie plakac chce. a jak polaczki wysoko mysla o sobie I polskim wyksztalceniu. polska to panstwo ludzi ktorzy sami siebie nie lubia I nic dziwnego ze tu nic nie ma I nie bedzie. rozbiora ta polske jak kiedys, ale ten wacus nawet nie bedzie wiedzial co I jak. tylko ze jego majtki sa zolte I nie ma zebow.

  • debilnypemieltucek

    Oceniono 10 razy -6

    a 3/4 swoimi komentarzami to tylko udowadnia ze urodzilo sie debilami i widzialo tylko bude psa

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX