Anna Walentynowicz

Anna Walentynowicz to działaczka opozycyjna, urodzona w Równem na Ukrainie 15 sierpnia 1929 roku. Zmarła w wieku 81 lat w katastrofie lotniczej w Smoleńsku. Anna Walentynowicz należała do założycieli NSZZ Solidarność, działała także w Wolnych Związkach Zawodowych. Prywatnie była żoną Krzysztofa Walentynowicza, z którym wychowała syna Janusza.

Anna Walentynowicz miała zaledwie 10 lat, gdy została sierotą. Przygarnęła ją rodzina spod Warszawy, skąd później trafiła do Gdańska, z którym związana była przez większość życia. Zarabiała m.in. w gospodarstwie rolnym i fabryce margaryny. W wieku 21 lat trafiła do Stoczni Gdańskiej, zapisując się uprzednio na kurs spawacza. Wówczas zasłynęła z niespotykanej pracowitości. Wyrabiała prawie 300% normy i stała się znaną przodowniczką pracy. Jednak z czasem postanowiła zawalczyć o prawa pracowników, a ówczesna władza przestała być jej tak przychylna. W 1968 roku została podjęta próba zwolnienia jej z pracy, jednak załoga stanęła w obronie Walentynowicz. Działała w Wolnych Związkach Zawodowych. W 1980 roku zwolniono ją z pracy 5 miesięcy przed osiągnięciem wieku emerytalnego. To wydarzenie zapoczątkowało strajk, po którym utworzono NSZZ Solidarność. Jednym z postulatów strajkujących było przywrócenie Anny Walentynowicz do pracy. Władza przystała na żądania robotników. W 1981 roku podjęto próbę zabicia Walentynowicz, a sprawcom postawiono zarzuty dopiero w 2009 roku.

Anna Walentynowicz zginęła w katastrofie lotniczej w Smoleńsku, dokąd leciała wraz z innymi przedstawicielami polskich władz na obchody rocznicy zbrodni katyńskiej. O Walentynowicz powstały 4 filmy dokumentalne, a ona sama doceniona została już za życia. Po śmierci na Gdańskim skwerze odsłonięto jej pomnik, w 2015 roku premier Beata Szydło nadała imię Walentynowicz największej sali w Kancelarii Premiera, a w Gdańsku powstało rondo im. Anny Walentynowicz.

Anna Walentynowicz